Cấp bách mở rộng cao tốc phía Nam

Một đoạn cao tốc TPHCM-Long Thành-Dầu Giây đang được mở rộng. Ảnh: N.Ngọc

Dịp tết Bính Ngọ vừa qua (khoảng 30 ngày trước và sau tết), tình trạng ùn tắc và quá tải đã xảy ra ở nhiều tuyến đường cao tốc khu vực phía Nam như TPHCM-Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết hay thậm chí cả Phan Thiết-Vĩnh Hảo cùng các đoạn như TPHCM-Trung Lương-Mỹ Thuận… Vì vậy, việc mở rộng các tuyến đường cao tốc này là vô cùng cần thiết và cấp bách. Thực tế, đoạn TPHCM-Long Thành đang thực hiện việc mở rộng với quy mô gấp 2 lần hiện nay. Trong khi đoạn TPHCM-Trung Lương-Mỹ Thuận cũng đã có chủ trương mở rộng nhưng chưa triển khai thi công.

Cụ thể, tại đoạn TPHCM-Long Thành (dài khoảng 20km gồm cả đường dẫn) được chia thành nhiều đoạn để thực hiện các dự án mở rộng theo hướng sang 2 bên đường hiện hữu. Riêng cầu Long Thành được xây mới, nằm song song cầu hiện hữu về phía hạ lưu. Trong đó, đoạn từ nút An Phú tới Vành đai 2 TPHCM dài hơn 3km mở rộng lên 8 làn xe. Đoạn từ Vành đai 2 tới Vành đai 3 TPHCM dài 4,8km cũng sẽ mở rộng lên 8 làn xe. Trong khi đó, đoạn từ Vành đai 3 TPHCM tới nút giao với cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu dài gần 15km sẽ mở rộng lên 10 làn. Hiện nay, toàn bộ các đoạn này đều có quy mô 4 làn xe thực tế (có một số thêm 2 làn khẩn cấp).

Hiện nay, các đoạn trên đang được thi công mở rộng theo hình thức công trình khẩn cấp với việc tập trung tối đa nguồn lực. Chủ đầu tư dự án (đoạn Vành đai 2 tới nút cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu) là Tổng công ty đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết sau khi khởi công hồi tháng 8/2025, dự án đang gấp rút triển khai và sẽ cơ bản hoàn thành trong năm 2026, dự kiến đưa vào khai thác năm 2027.

Tương tự, tuyến cao tốc TPHCM-Trung Lương-Mỹ Thuận với chiều dài khoảng 100km cùng nguồn vốn hơn 36.000 tỷ đồng cũng đã khởi công cuối năm 2025. Theo kế hoạch, dự án sẽ cơ bản hoàn thành vào cuối năm 2027 và đưa vào khai thác năm 2028. Quy mô của dự án là đoạn TPHCM-Trung Lương từ 4 làn xe lên 8-10, đoạn từ Trung Lương đi Mỹ Thuận từ 4 làn lên 6 làn xe khai thác. Ngoài 2 dự án này, một số đoạn cao tốc khác ở khu vực phía Nam hiện đã lên kế hoạch mở rộng. Cụ thể là đoạn Dầu Giây-Phan Thiết-Vĩnh Hảo hay Cao Lãnh-An Hữu…

Trong khi đó, một số ý kiến cho rằng với sự gia tăng nhanh của phương tiện ô tô và sự hoàn thành của chính các dự án đường cao tốc đã khiến cho nhu cầu sử dụng đường cao tốc tăng cao. Không chỉ thời gian lễ tết, cuối tuần mà nhiều khu vực áp lực giao thông lớn ở cả ngày bình thường. Đặc biệt với các đoạn cao tốc quy mô 4 làn xe nhưng không có làn khẩn và xảy ra tình huống bất thường (tai nạn, va chạm, hư hỏng phương tiện…) sẽ khiến cho tình trạng ùn tắc dễ xảy ra. Được biết, đoạn cao tốc TPHCM-Trung Lương được đưa vào khai thác năm 2010, đoạn TPHCM-Long Thành-Dầu Giây là năm 2015, đoạn Trung Lương-Mỹ Thuận là năm 2022… đều diễn ra trong bối cảnh nhu cầu sử dụng đường cao tốc tăng cao. Bên cạnh đó, trục cao tốc Bắc-Nam liên tục nối dài khiến cho tình trạng ùn tắc ở đô thị lớn (như TPHCM) càng khiến nhu cầu mở rộng (bên cạnh tuyến xây mới) thêm cấp thiết.

Theo PGS-TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, thì việc mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam được thực hiện đúng dịp Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành đã mở ra cơ hội cho nhiều doanh nghiệp. Với kỳ vọng hoàn thiện trục cao tốc Bắc-Nam quy mô ít nhất 6 làn xe trước năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, khai thác hiệu quả năng lực trục xương sống của hệ thống giao thông Quốc gia.

Cũng theo ông Trần Chủng, do trước kia điều kiện kinh tế hạn hẹp, khó khăn về nguồn vốn khiến các nhà quản lý buộc phải lựa chọn phương án đầu tư phân kỳ, xây dựng những tuyến đường gọi là cao tốc nhưng lại chưa được đầu tư hoàn chỉnh những hạng mục theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn. Mục đích là sớm có đường để giải tỏa áp lực giao thông. Hiện nay, lưu lượng xe tăng theo tỷ lệ thuận với sự phát triển của nền kinh tế nên yêu cầu mở rộng là điều cần thiết, cấp bách.

Đoàn Xá