Cặp vợ chồng ở An Giang tâm huyết giữ gìn nghệ thuật đờn ca tài tử

Vợ chồng bà Nguyễn Thị Thanh Thảo và ông Nguyễn Thanh Long tập đàn ca.

Lưu truyền qua nhiều thế hệ

Giữa nhịp sống đô thị Rạch Giá sôi động, vợ chồng ông Long và bà Thảo vẫn bền bỉ gìn giữ nghệ thuật đờn ca tài tử, góp phần lưu giữ giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Bà Thảo kể nền móng truyền thống đờn ca tài tử của gia đình bà được gầy dựng từ ông ngoại là ông Lâm Nhật Tân. Xưa kia, ông Tân là bầu đoàn nghệ thuật nổi danh và từng đứng ra thành lập Câu lạc bộ Hữu Tâm. Sang thế hệ thứ hai, mẹ bà Thảo từng cất giọng ca lúc còn trẻ trước khi gác lại để bươn chải nuôi con.

Ngọn lửa đam mê đờn ca tài tử được các cậu của bà như ông Lâm Hữu Tú, ông Đoàn Dự gìn giữ, truyền lại cho con cháu. Đến thế hệ thứ ba, mới 9 tuổi, bà Thảo đã bước lên sân khấu, đến năm 15 tuổi bà xuất sắc giành giải nhất cuộc thi tiếng hát trẻ huyện Giồng Riềng (cũ).

Trong khi đó, từ nhỏ ông Long nghe cậu ông đờn rồi mê lúc nào không hay. Năm 1990, ông Long và bà Thảo gặp nhau khi cùng tham gia một buổi biểu diễn gây quỹ từ thiện, mến nhau, đồng điệu tâm hồn, ông bà nên duyên vợ chồng.

Hơn ba thập kỷ gắn bó dưới mái nhà chung, bà Thảo làm nội trợ, may vá tại nhà, còn ông Long vừa làm thợ may vừa nhận đàn đám tiệc. Trải qua bao thăng trầm của cuộc sống, ông Long quyết định chọn nghề đờn để lo cho cuộc sống gia đình. Dù ở giai đoạn nào, tiếng đờn, lời ca vẫn ngân vang mỗi ngày trong căn nhà nhỏ.

Bà Thảo tâm sự: “Ngày nào vợ chồng tôi cũng đờn ca. Khi có buổi biểu diễn, anh Long đờn cho tiếng ca của tôi thăng hoa, bay bổng. Cũng vì thế, vợ chồng tôi càng thêm gắn bó, hạnh phúc”.

Tiếp nối mạch nguồn ấy, con gái duy nhất của vợ chồng bà Thảo không chỉ biết ca mà còn giỏi đờn, con rể cũng mê đờn ca tài tử; hai cháu ngoại của ông bà còn nhỏ tuổi đã ca chuẩn nhịp, trong đó một cháu gái sở hữu chất giọng khỏe khoắn, truyền cảm. Sức sống tài tử cứ thế thẩm thấu tự nhiên qua từng lời ca, tiếng đờn qua nhiều thế hệ trong đại gia đình.

Lớp học 0 đồng

Không giữ niềm đam mê cho riêng mình, vợ chồng ông Long còn dành trọn tâm huyết gầy dựng Câu lạc bộ đờn ca tài tử khu phố Nam Cao. Hiện câu lạc bộ quy tụ 24 thành viên nhiều lứa tuổi và ngành nghề. Bà Thảo giữ vai trò chủ nhiệm, ông Long là phó chủ nhiệm chuyên môn, cùng sự cố vấn của nghệ nhân gạo cội Thái Thành Hưng (75 tuổi).

Mỗi tuần hai buổi, vào thứ tư và chủ nhật, căn nhà số 9 đường Nguyễn Cư Trinh lại rộn rã tiếng đờn, lời ca. Vợ chồng ông Long dành khoảng không gian giữa nhà dựng sân khấu đơn sơ để các thành viên câu lạc bộ có nơi sinh hoạt, biểu diễn. Câu lạc bộ không thu quỹ hoạt động; tiền trà, nước do vợ chồng ông tự nguyện trang trải.

Những buổi sinh hoạt không cầu kỳ, ngoài đờn, ca các thành viên quây quần bên nồi cháo trắng, trứng chiên, củ cải sá bấu, trái cây... Những ngày đi biểu diễn có thu nhập, vợ chồng ông Long nấu nồi cháo gà, lẩu cá đãi mọi người. Qua tiếng đờn, lời ca, các thành viên thêm gắn bó, cùng chia sẻ niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống.

Hàng ghế đá dưới tán cây xoài lớn cạnh bờ kênh trước nhà từ lâu trở thành lớp học 0 đồng, nơi vợ chồng ông Long truyền dạy nghệ thuật đờn ca tài tử cho những người cùng đam mê. Ông Long tận tụy chỉ dẫn từng ngón đàn guitar phím lõm, còn bà Thảo hướng dẫn học viên cách lấy hơi, nhả chữ, thể hiện đúng làn điệu đờn ca tài tử.

“Ngày xưa thầy dạy tôi không lấy tiền, giờ tôi biết bao nhiêu thì dìu dắt em cháu bấy nhiêu để bảo tồn nghệ thuật đờn ca tài tử của dân tộc”, ông Long bộc bạch. Gia đình ông Long và Câu lạc bộ đờn ca tài tử khu phố Nam Cao còn tích cực phối hợp với Bảo tàng tỉnh, Thư viện tỉnh và các trường học tổ chức biểu diễn, giao lưu đờn ca tài tử cho học sinh, sinh viên.

Câu chuyện gìn giữ nghệ thuật đờn ca tài tử qua nhiều thế hệ trong gia đình bà Thảo, ông Long là minh chứng cho sức sống của loại hình nghệ thuật truyền thống này. Với tâm huyết và tình yêu dành cho đờn ca tài tử, vợ chồng ông Long tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động của Câu lạc bộ đờn ca tài tử khu phố Nam Cao, truyền dạy cho những người cùng đam mê, góp phần gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật đờn ca tài tử trong cộng đồng.