Cắt giảm khâu trung gian để thuốc và trang thiết bị y tế có mức giá hợp lý

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận tại tổ

Thủ tướng thông tin, Chính phủ đề nghị báo cáo Quốc hội khẩn cấp để xử lý những vấn đề này xuất phát từ hai lý do. Thứ nhất, qua công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng thuộc Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ cho thấy tồn tại nhiều lỗ hổng cả trong quy định của pháp luật, các văn bản hướng dẫn và thông tư của Bộ Y tế, cũng như trong khâu tổ chức thực hiện, đẩy khâu trung gian và chi phí lên rất cao. Có những nhóm thiết bị và thuốc có chi phí đặc biệt cao vì qua quá nhiều khâu trung gian.

Theo Thủ tướng, các hãng thuốc không được tiếp cận trực tiếp với thị trường mà phải qua doanh nghiệp trung gian đã tạo ra kẽ hở. Cơ bản các trang thiết bị và thuốc, nhất là thuốc biệt dược, hiện nay vẫn phải nhập khẩu; cho dù các hãng đẩy mạnh sản xuất ở trong nước thì chúng ta vẫn phải nhập nguyên liệu từ nước ngoài, nhưng mới chỉ đáp ứng được một tỷ lệ rất nhỏ.

Nhắc lại việc điều tra vụ án liên quan đến Công ty Việt Mỹ khi công ty này lập nhiều công ty ở nước ngoài, mua bán lòng vòng, khi hàng về đến doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam thì giá đã bị đội lên rất nhiều, Thủ tướng nhấn mạnh, “quan trọng nhất là khi đẩy giá lên như thế, chi phí khám chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị y tế bị đội giá, gây thiệt hại rất lớn”, ảnh hưởng đến túi tiền của người bệnh và khả năng người bệnh tiếp cận thuốc, dịch vụ y tế, ngân sách Nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế phải thanh toán cho các chi phí khám chữa bệnh đó.

“Chi phí bị đẩy lên cao quá, rất phi lý”, Thủ tướng nói; mong muốn các đại biểu Quốc hội nghiên cứu kỹ, nhất là các đại biểu công tác trong lĩnh vực y tế, tại các bệnh viện, để tham mưu cho Quốc hội và Chính phủ hoàn thiện cụ thể các điều khoản trong luật, để chúng ta tiếp cận được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá phù hợp. “Nhiều ý kiến vừa rồi tranh luận với chúng tôi rằng phải theo cơ chế thị trường. Nhưng không được! Thuốc và trang thiết bị y tế là để phục vụ khám chữa bệnh, mà nước ta còn đang khó khăn, người bệnh rất khó khăn. Đồng ý là các doanh nghiệp phải có lợi nhuận, nhưng chỉ ở mức hợp lý thôi”, Thủ tướng nêu rõ; đồng thời nhấn mạnh Nhà nước và người bệnh phải được sử dụng trang thiết bị, thuốc ở mức giá phù hợp với khả năng chi trả. Hiện nay chi phí từ tiền túi của người bệnh bỏ ra còn rất cao.

Thủ tướng cho biết Chính phủ rất quyết tâm phối hợp với các cơ quan trong việc sửa Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, những điều khoản liên quan đến trang thiết bị y tế bắt buộc phải công khai, minh bạch. Đặt câu hỏi “tại sao các bệnh viện tư nhân đều có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp, mà các bệnh viện công của Nhà nước lại không mua được?”, Thủ tướng cho rằng đây là vấn đề rất lớn, phải suy nghĩ một cách có trách nhiệm, phải nghiên cứu các cơ chế: mua sắm, đấu thầu tập trung những loại nào; loại nào cho phép trong một khuôn khổ nhất định để các bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua trang thiết bị, thuốc chữa bệnh. Nhà nước phải quản lý chặt chẽ về giá thuốc và trang thiết bị, không thể để hoàn toàn cho cơ chế thị trường tự điều chỉnh. Việc hoàn thiện quy định trong luật, các nghị định và thông tư hướng dẫn phải xử lý triệt để vấn đề cung cấp trang thiết bị y tế. Nếu không, chi phí bảo hiểm và chi phí người bệnh tự thanh toán sẽ tốn một khoản ngân sách rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và an sinh xã hội.

Thủ tướng một lần nữa đề nghị đại biểu nghiên cứu kỹ và tiếp tục tham gia ý kiến trực tiếp vào các điều khoản trong dự thảo luật cũng như các nghị định, thông tư hướng dẫn kèm theo, để quyết tâm có được khuôn khổ pháp lý thực hiện mục tiêu đưa giá thuốc, trang thiết bị y tế về đúng vùng giá hợp lý. “Khi làm việc với Bộ Y tế, chúng tôi đã gợi ý Bộ Y tế hoặc các chuyên gia của Bộ hoàn toàn có thể mời các hãng, các công ty sản xuất đến đàm phán. Mặt hàng nào đại trà có thể đấu thầu, mặt hàng nào chuyên biệt thì đàm phán giá”, Thủ tướng nêu khi đặt yêu cầu bắt buộc phải xử lý vấn đề này trong sửa Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, không để các hãng dược và thiết bị y tế nước ngoài bắt tay nhau kiểm soát thị trường.

Chu Thanh Vân