Cần đánh giá kỹ lưỡng để chính sách thực sự tốt cho người lao động

Xác định cụ thể đối tượng, tiêu chí tham gia bảo hiểm bắt buộc

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (TP. Đồng Nai) nêu rõ: Luật Bảo hiểm xã hội có tác động trực tiếp đến đời sống của người dân, doanh nghiệp và sự an toàn, bền vững của Quỹ bảo hiểm xã hội. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp; tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan, tổ chức triển khai chính sách bảo hiểm xã hội và tạo động lực đầu tư, phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội.

ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (TP. Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm Hiển

Qua nghiên cứu về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, đại biểu Điểu Huỳnh Sang đề nghị cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ, làm rõ cơ sở pháp lý, thực tiễn và khả năng tổ chức thực hiện, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về lao động, việc làm và pháp luật có liên quan của việc mở rộng nhóm đối tượng là người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số tham gia BHXH bắt buộc; xác định cụ thể đối tượng, tiêu chí tham gia và các biện pháp tổ chức thực hiện (cơ chế thu, chi trả, giải quyết chế độ, phương thức đóng – hưởng, lộ trình thực hiện,...). Trong đó, cần lưu ý các đối tượng chịu sự tác động, bảo đảm sự đồng thuận của người lao động, doanh nghiệp khi triển khai thực hiện chính sách...

Hoàn thiện các quy định chuyển tiếp, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp luật

ĐBQH Lê Nữ Thuỳ Dương (TP. Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm Hiển

Tham gia ý kiến về dự án Luật, ĐBQH Lê Nữ Thuỳ Dương (TP. Đồng Nai) khẳng định: Dự thảo Luật đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng và khơi thông nguồn lực đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội.

Góp ý về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đánh giá cao dự thảo Luật quy định căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, các đối tượng khác có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên. So với Luật hiện hành, dự thảo Luật đã nêu cụ thể hai nhóm đối tượng này.

Theo đại biểu, việc từng bước mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội nhằm bảo đảm quyền an sinh xã hội cho người lao động. Song, đại biểu cũng băn khoăn nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" có phạm vi rất rộng; việc xác định thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cần được cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều, đại biểu nhấn mạnh.

Các ĐBQH TP. Đồng Nai tham dự thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm Hiển

Đại biểu phân tích, đây là nhóm lao động có đặc thù về tính chất công việc, trong đó nhiều người có công việc, thu nhập chưa ổn định. Vì vậy, cần đánh giá kỹ lưỡng để đề xuất chính sách thực sự tốt cho người lao động có công việc dưới dạng hợp tác - chia sẻ, phù hợp với khả năng tham gia và quyền lợi được hưởng của người lao động.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, chỉnh lý quy định theo hướng: quy định rõ đối tượng và thời điểm cụ thể triển khai thực hiện; giao Chính phủ quy định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các nhóm lao động khác căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng thời kỳ.

Về quy định chuyển tiếp, dự thảo Luật quy định dự kiến hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, trách nhiệm của Chính phủ trong tổ chức thi hành, quy định hồ sơ, thủ tục và việc tiếp tục thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành cho đến khi có văn bản thay thế.

Tuy nhiên, qua nghiên cứu, đại biểu nhận thấy dự thảo Luật hiện chưa có quy định chuyển tiếp riêng đối với các trường hợp phát sinh trước ngày Luật có hiệu lực, chẳng hạn hồ sơ đề nghị hưởng chế độ bảo hiểm xã hội đã nộp, đang được giải quyết theo các điều, khoản bị bãi bỏ. Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định chuyển tiếp, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp luật và không phát sinh vướng mắc khi thi hành.

Sổ bảo hiểm xã hội điện tử, chi trả qua tài khoản là xu thế tất yếu

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý về đối tượng tham gia bảo hiểm, ĐBQH Nguyễn Ngọc Hà (Quảng Trị) đồng tình với phân tích của đại biểu Lê Nữ Thùy Dương ( TP. Đồng Nai) về những lưu ý khi mở rộng sang người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số. Theo đại biểu, dự thảo luật chưa có tiêu chí khung về thu nhập, thời gian làm việc và trách nhiệm của doanh nghiệp nền tảng. Do đó, đại biểu đề luật hóa các tiêu chí này, quy định rõ trách nhiệm khấu trừ, đóng thay của doanh nghiệp nền tảng để bảo đảm khả thi.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Hà (Quảng Trị) phát biểu thảo luận tại Tổ 4. Ảnh: Lâm Hiển

Về chuyển đổi số và bảo vệ dữ liệu, đại biểu đồng tình cho rằng sổ bảo hiểm xã hội điện tử, chi trả qua tài khoản là xu thế tất yếu, song cần tính đến người cao tuổi, đồng bào vùng sâu, biên giới, hải đảo...