Cắt giảm thủ tục hành chính theo cơ chế 'luồng xanh'

ĐBP - Thực hiện Nghị quyết số 14-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 đã đặt ra những mục tiêu cụ thể. Đối với các thủ tục hành chính (TTHC) được giải quyết theo cơ chế “luồng xanh”, thời gian xử lý phải được cắt giảm từ 70 - 90%. Đây không chỉ là yêu cầu về cải cách quy trình mà còn thể hiện quyết tâm chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, kết quả rà soát mới đây cho thấy việc triển khai cơ chế “luồng xanh” vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu đề ra. Mức cắt giảm thời gian giải quyết TTHC hiện mới đạt trên 60%, chưa đạt yêu cầu 70 - 90% theo Nghị quyết số 14-NQ/TU. Điều này đòi hỏi các cấp, các ngành phải tiếp tục rà soát, cắt bỏ những khâu trung gian không cần thiết, đẩy mạnh số hóa và đổi mới phương thức giải quyết TTHC để tạo chuyển biến thực chất.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Nhé giải quyết TTHC cho người dân.

Theo rà soát của Văn phòng UBND tỉnh, trên địa bàn tỉnh có 2.074 TTHC đang còn hiệu lực, gồm 1.633 thủ tục cấp tỉnh và 441 thủ tục cấp xã. Trong đó, có 1.133 thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, chiếm 54,63% tổng số TTHC đang thực hiện. Tuy nhiên, chỉ có 204 thủ tục thực tế phát sinh hồ sơ giải quyết, tương đương khoảng 18% số thủ tục liên quan đến doanh nghiệp.

Từ kết quả rà soát, Tổ giúp việc của UBND tỉnh đã đề xuất 35 TTHC thực hiện theo cơ chế “luồng xanh”, gồm 31 thủ tục cấp tỉnh và 4 thủ tục cấp xã thực hiện thí điểm. Thủ tục đề xuất cơ chế “luồng xanh” cấp xã gồm: Tham vấn trong đánh giá tác động môi trường; đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu đối với tổ chức đang sử dụng đất; kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình của cơ quan chuyên môn về xây dựng tại địa phương; cấp giấy phép xây dựng mới đối với công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ.

Trong số 35 thủ tục đề xuất có 24 thủ tục bổ sung mới, 7 thủ tục tiếp tục duy trì và 16 thủ tục trước đây không còn được đề xuất do không phát sinh hồ sơ. Việc điều chỉnh danh mục theo hướng tập trung vào các thủ tục có nhu cầu thực sự được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả cải cách, tránh dàn trải nguồn lực và bảo đảm cơ chế “luồng xanh” đi vào thực chất.

Đáng chú ý, nhiều thủ tục có số lượng hồ sơ phát sinh rất lớn như cấp giấy chứng nhận kiểm định phương tiện cơ giới với hơn 8.400 hồ sơ mỗi năm, cấp phù hiệu xe kinh doanh vận tải khoảng 950 hồ sơ, cấp giấy phép liên vận Việt Nam - Lào khoảng 1.200 hồ sơ hay kiểm dịch y tế phương tiện vận tải hơn 3.600 hồ sơ mỗi năm. Việc rút ngắn thời gian xử lý đối với những thủ tục này sẽ tạo tác động lan tỏa rất lớn, góp phần giảm chi phí tuân thủ và thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, phương án cắt giảm hiện mới đạt trên 60% so với quy trình thông thường. Đây là kết quả đáng ghi nhận nhưng vẫn thấp hơn yêu cầu Nghị quyết số 14-NQ/TU đặt ra. Khoảng cách này phản ánh quá trình cải cách còn những “điểm nghẽn” về quy trình nội bộ, sự phối hợp giữa các cơ quan và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý hồ sơ.

Nguyên nhân trước hết là nhiều TTHC vẫn phải thực hiện đồng thời nhiều bước thẩm định chuyên môn theo quy định của pháp luật, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, xây dựng, khoáng sản và đầu tư. Một số thủ tục phải lấy ý kiến của nhiều cơ quan hoặc phải kiểm tra thực địa nên rất khó rút ngắn thời gian nếu không đồng thời cải tiến quy trình phối hợp. Bên cạnh đó, việc số hóa hồ sơ, khai thác dữ liệu dùng chung giữa các cơ quan chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng người dân và doanh nghiệp phải bổ sung nhiều giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu.

UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành tiếp tục rà soát từng TTHC thuộc phạm vi quản lý, xây dựng phương án cắt giảm thời gian giải quyết đạt từ 70 - 90% theo đúng yêu cầu của Nghị quyết số 14-NQ/TU, đồng thời bảo đảm không phát sinh thêm quy trình trung gian và không làm ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết hồ sơ. Các đơn vị phải chủ động rà soát quy trình nội bộ, phân công rõ trách nhiệm giữa các phòng, đơn vị trực thuộc để việc triển khai cơ chế “luồng xanh” thực chất, hiệu quả, không chỉ đơn thuần rút ngắn thời gian trên giấy tờ.

Tỉnh tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm việc cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa TTHC. Chỉ riêng đợt triển khai theo 8 nghị quyết của Chính phủ ban hành cuối tháng 4/2026, các cơ quan chuyên môn đã tham mưu ban hành 25 quyết định công bố danh mục TTHC, trong đó công bố mới 84 thủ tục, sửa đổi bổ sung 270 thủ tục, thay thế 19 thủ tục và bãi bỏ 201 thủ tục. Việc cập nhật kịp thời các quy định mới đã góp phần bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các TTHC trên địa bàn tỉnh.

Cơ chế “luồng xanh” chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi quá trình cắt giảm thủ tục được thực hiện bằng những giải pháp thực chất, không chỉ dừng lại ở việc rút ngắn thời hạn trên văn bản. Đó cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực phát triển bền vững.