Cầu Cần Thơ 2 kết nối nguồn lực, tăng sức cạnh tranh

Phối cảnh cầu Cần Thơ 2 kết hợp đường bộ và đường sắt. Ảnh: Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận-TTXVN phát

Không chỉ nối liền hai bờ sông Hậu và tăng cường kết nối các tuyến cao tốc huyết mạch, Dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Thơ 2 và đường dẫn hai đầu cầu được kỳ vọng trở thành mắt xích hạ tầng chiến lược, góp phần mở rộng không gian phát triển, kết nối các nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Giá trị của công trình không chỉ nằm ở khả năng rút ngắn thời gian lưu thông mà còn ở việc tạo điều kiện tổ chức lại sản xuất, phát triển logistics, thúc đẩy liên kết vùng và đưa hàng hóa của vùng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Chủ động chuẩn bị, tạo đồng thuận để sớm triển khai dự án

Ngay sau khi Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1872/QĐ-BXD ngày 30/10/2026 phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên đã ban hành Công văn số 6565/UBND-XDĐT ngày 6/11/2026, cụ thể hóa các nhiệm vụ triển khai trên địa bàn thành phố.

Theo chỉ đạo, Sở Tài chính Cần Thơ được giao chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan tham mưu thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc phạm vi dự án tại Cần Thơ. Các sở, ngành và Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố có trách nhiệm phối hợp, thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền, bảo đảm trình tự, thủ tục chặt chẽ và đúng quy định pháp luật.

Việc sớm phân công nhiệm vụ thể hiện tinh thần chủ động của chính quyền thành phố trong chuẩn bị các điều kiện triển khai dự án, nhất là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư. Đây là khâu có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ thực hiện, đồng thời tác động trực tiếp đến sự đồng thuận của người dân và hiệu quả đầu tư công trình.

Đánh giá cao tinh thần chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo thành phố Cần Thơ, ông Trương Thành Phố, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển nông nghiệp Xuân Nông, cho rằng việc UBND thành phố nhanh chóng cụ thể hóa nhiệm vụ chỉ sau một tuần kể từ khi Bộ Xây dựng phê duyệt chủ trương đầu tư thể hiện sự chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện.

Theo ông Trương Thành Phố, việc xác định rõ đầu mối chủ trì và trách nhiệm phối hợp giữa các sở, ngành sẽ giúp quá trình chuẩn bị dự án được triển khai liên tục, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc chậm trễ trong xử lý công việc. Đặc biệt, tập trung chỉ đạo công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngay từ đầu là hướng đi phù hợp, bởi giải phóng mặt bằng thường là một trong những khâu phức tạp nhất đối với các dự án giao thông trọng điểm.

Tuy nhiên, theo ông, tiến độ giải phóng mặt bằng không chỉ phụ thuộc vào việc phân công nhiệm vụ mà còn gắn với chất lượng tổ chức thực hiện, tính công khai, minh bạch và khả năng giải quyết thỏa đáng quyền lợi của người dân. Sự phối hợp liên ngành chặt chẽ, đối thoại kịp thời và thực hiện đúng chính sách sẽ góp phần tạo đồng thuận, hạn chế phát sinh khiếu nại, bảo đảm điều kiện thuận lợi để triển khai dự án.

Từ góc độ doanh nghiệp và tổ chức sản xuất nông nghiệp, ông Nguyễn Văn Toàn Cơ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam (VFAEA), cho rằng việc thành phố sớm phân công đầu mối tham mưu công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là cần thiết, giúp xác định rõ trách nhiệm và đầu mối xử lý khi phát sinh vướng mắc.

Theo ông Nguyễn Văn Toàn Cơ, Cần Thơ và Vĩnh Long cần phối hợp chặt chẽ về tiến độ bàn giao mặt bằng, đồng thời tổ chức đối thoại sớm với người dân bị ảnh hưởng. Đối với các hộ sản xuất nông nghiệp phải di dời, chính sách hỗ trợ không nên chỉ dừng lại ở việc bố trí nơi ở mới mà cần quan tâm đến khả năng tiếp tục sản xuất, chuyển đổi sinh kế và ổn định thu nhập sau khi bàn giao đất.

Kết nối giao thông, tổ chức lại sản xuất và chuỗi giá trị nông sản

Điểm nổi bật của cầu Cần Thơ 2 không chỉ là tăng cường kết nối giao thông giữa Cần Thơ với Vĩnh Long và các địa phương trong vùng mà còn ở định hướng hình thành hành lang vận tải đa phương thức, gắn kết hệ thống đường bộ cao tốc với mạng lưới đường sắt Thành phố Hồ Chí Minh - Cần Thơ trong tương lai.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ Mai Văn Tân, dự án cầu Cần Thơ 2 được định hướng kết hợp kết nối đường bộ cao tốc với đường sắt, tạo thêm điều kiện phát triển mạng lưới giao thông liên vùng và vận tải đa phương thức. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh ĐBSCL cần từng bước hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực vận chuyển và tăng khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế lớn.

Đối với ĐBSCL, ý nghĩa này đặc biệt quan trọng khi vùng là trung tâm sản xuất nông nghiệp, thủy sản lớn của cả nước nhưng vẫn chịu áp lực về chi phí vận chuyển, năng lực kho vận và khả năng kết nối với các trung tâm tiêu thụ, xuất khẩu. Việc hoàn thiện mạng lưới cao tốc, kết hợp định hướng phát triển đường sắt, sẽ tạo thêm lựa chọn vận tải, tăng khả năng lưu thông hàng hóa và từng bước khắc phục những điểm nghẽn về kết nối hạ tầng.

Quan trọng hơn, công trình có thể tạo điều kiện kết nối các vùng nguyên liệu với trung tâm chế biến, hệ thống kho vận, cảng biển và thị trường. Khi thời gian và chi phí vận chuyển được cải thiện, doanh nghiệp có thêm cơ sở mở rộng địa bàn thu mua, tổ chức sản xuất theo quy mô lớn hơn và xây dựng chuỗi cung ứng ổn định. Đây cũng là điều kiện thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, chuyển dần từ sản xuất phân tán sang tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, hạ tầng giao thông chỉ phát huy đầy đủ hiệu quả khi được kết nối đồng bộ với hệ thống đường gom, điểm tập kết, sơ chế, bảo quản và phân phối hàng hóa. Đối với nông sản, đặc biệt là các mặt hàng tươi sống, thời gian vận chuyển, khả năng duy trì chất lượng và tính ổn định của nguồn cung có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả tiêu thụ.

Từ thực tế kết nối hợp tác xã với nhà mua hàng, ông Nguyễn Văn Toàn Cơ cho biết, các đối tác tiêu thụ thường quan tâm đến khả năng cung ứng ổn định, sản lượng giao hàng, địa điểm tập kết, thời gian vận chuyển và chất lượng sản phẩm khi đến nơi nhận.

Theo ông Nguyễn Văn Toàn Cơ, đối với hàng nông sản tươi, khả năng giao hàng đúng thời gian và duy trì chất lượng trong suốt quá trình vận chuyển là những yếu tố quyết định việc duy trì đơn hàng. Cầu Cần Thơ 2 có thể góp phần ổn định lịch trình vận chuyển nhờ tăng cường kết nối các đoạn cao tốc. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế này, các địa phương cần quan tâm phát triển hệ thống đường gom thuận tiện, điểm sơ chế và kho lạnh phù hợp với quy mô sản xuất thực tế.

Ông Nguyễn Văn Toàn Cơ đề xuất các địa phương sớm làm việc với hợp tác xã, doanh nghiệp vận tải và nhà mua hàng để xác định những khu vực có đủ nguồn hàng tổ chức điểm tập kết; những mặt hàng cần bảo quản lạnh và các tuyến vận chuyển có thể kết hợp chuyến. Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp hình thành phương án khai thác hạ tầng phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh tình trạng giao thông được cải thiện nhưng hoạt động thu gom, bảo quản và phân phối nông sản vẫn thiếu đồng bộ.

Theo ông, điều người nông dân quan tâm không chỉ là có thêm một tuyến đường thuận lợi mà quan trọng hơn là nông sản có đến tay người mua đúng hẹn, chất lượng được bảo đảm và chi phí vận chuyển trên mỗi đơn vị sản phẩm có giảm hay không. Khi những lợi ích này được hiện thực hóa, hạ tầng giao thông mới thực sự tạo ra giá trị thiết thực đối với sản xuất và đời sống.

Từ góc nhìn đó, hiệu quả của cầu Cần Thơ 2 cần được đặt trong tổng thể hệ sinh thái logistics của vùng. Bên cạnh tuyến giao thông chính, các địa phương cần tính toán quy hoạch điểm tập kết, trung tâm phân phối, kho lạnh, cơ sở sơ chế và kết nối với vùng nguyên liệu. Đây là những mắt xích giúp chuyển lợi thế lưu thông thành lợi thế cạnh tranh thực chất, nhất là đối với các mặt hàng nông sản có yêu cầu cao về thời gian và điều kiện bảo quản.

Trong bối cảnh ĐBSCL đang đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và nâng cao giá trị nông sản, cầu Cần Thơ 2 được kỳ vọng tạo thêm động lực tổ chức lại không gian phát triển vùng. Khi giao thông thuận lợi hơn, các địa phương có điều kiện tăng cường liên kết sản xuất, thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến, dịch vụ logistics, thương mại và các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao.

Dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Thơ 2 và đường dẫn hai đầu cầu được Bộ Xây dựng phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1872/QĐ-BXD ngày 30/10/2026. Công trình thuộc nhóm A, có tổng chiều dài tuyến khoảng 17,6 km, đi qua địa bàn thành phố Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long; sơ bộ tổng mức đầu tư 27.050,18 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.

Theo phương án được phê duyệt, điểm đầu dự án kết nối với cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ tại nút giao Chà Và (tỉnh Vĩnh Long); điểm cuối kết nối với cao tốc Cần Thơ – Hậu Giang tại nút giao IC2 (thành phố Cần Thơ). Công trình vượt sông Hậu, cách cầu Cần Thơ hiện hữu khoảng 4,5 km về phía hạ lưu.

Theo kế hoạch, dự án dự kiến khởi công trong năm 2027, hoàn thành và đưa vào khai thác sau khoảng 5 năm thi công. Khi hoàn thành, cầu Cần Thơ 2 được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc qua ĐBSCL, tăng cường kết nối giữa các địa phương, đồng thời tạo nền tảng phát triển vận tải đa phương thức, logistics và liên kết kinh tế vùng.