Câu chuyện đằng sau người đàn ông im lặng quá lâu…

Trầm cảm ở nam giới thường bị che giấu sau vẻ ngoài mạnh mẽ và những khoảng lặng kéo dài. Câu chuyện của một người chồng rơi vào khủng hoảng tâm lý vì áp lực gia đình, công việc là lời nhắc đàn ông cũng cần được lắng nghe và giúp đỡ kịp thời.

 Trầm cảm ở nam giới thường bị che giấu sau vẻ ngoài mạnh mẽ và những khoảng lặng kéo dài - Ảnh minh họa Freepik

Trầm cảm ở nam giới thường bị che giấu sau vẻ ngoài mạnh mẽ và những khoảng lặng kéo dài - Ảnh minh họa Freepik

Thanh Tâm quen với những cuộc nói chuyện đẫm nước mắt. Nhưng cũng có những cuộc nói chuyện bắt đầu bằng sự im lặng kéo dài đến mức người đối diện tưởng rằng không còn gì để nói...

"Chiếc mặt nạ" của một người đàn ông đang kiệt sức

Người đàn ông Thanh Tâm gặp hôm ấy thuộc trường hợp thứ hai. Anh khoảng ngoài 50 tuổi, có một gia đình mà nhiều người nhìn vào sẽ nghĩ là "ổn": vợ hiền, hai con trưởng thành, công việc ổn định, nhà cửa đủ đầy. Anh ngồi trước mặt Thanh Tâm gần tiếng đồng hồ mà chỉ trả lời bằng những câu ngắn gọn: "Không biết", "Bình thường", "Không sao"…

Nhưng ánh mắt thì không bình thường. Đó là ánh mắt của một người đã nhiều đêm không ngủ, nhiều tháng không còn cảm thấy niềm vui và 2-3 năm không biết mình đang sống vì điều gì. "Tôi không muốn nói với ai cả", cuối cùng anh cất tiếng, "Nói ra cũng chẳng giải quyết được gì!"...

Thanh Tâm không thúc giục. Trong công việc này, Thanh Tâm hiểu, đôi khi điều một người cần nhất không phải là lời khuyên, mà là một khoảng lặng đủ an toàn để họ có thể cất lời.

Rồi câu chuyện bắt đầu. 4 năm trước, công ty nơi anh làm việc tái cơ cấu. Khối lượng công việc tăng lên gần gấp đôi trong khi thu nhập thỉnh thoảng còn bị cắt giảm. Những đồng nghiệp thân thiết lần lượt nghỉ việc. Người mới đến, người cũ đi, áp lực doanh số, áp lực trách nhiệm khiến anh luôn trong trạng thái căng như dây đàn.

Anh nghĩ chỉ cần cố thêm một chút. Nhưng "một chút" ấy kéo dài thành nhiều tháng - Ảnh minh họa

Anh nghĩ chỉ cần cố thêm một chút. Nhưng "một chút" ấy kéo dài thành nhiều tháng - Ảnh minh họa

Ban đầu, anh nghĩ chỉ cần cố thêm một chút. Đàn ông mà. Ai chẳng có lúc khó khăn. Nhưng "một chút" ấy kéo dài thành nhiều tháng. Anh bắt đầu mất ngủ. Có những đêm nằm đến ba, bốn giờ sáng vẫn mở mắt nhìn trần nhà. Đầu óc liên tục nghĩ đến những việc chưa làm xong, những khoản phải chi, những kế hoạch của con, khoản vay mua nhà còn dang dở. Sáng hôm sau vẫn phải dậy đi làm như chưa có chuyện gì. Càng mệt, anh càng cáu gắt. Một nhân viên làm sai cũng khiến anh nổi nóng. Con trai làm đổ cốc nước, anh quát. Con gái hỏi bài, anh bảo để mẹ.

Vợ thấy chồng khác lạ, nhiều lần hỏi "Anh có chuyện gì à?" nhưng anh chối không cần nghĩ "Không!". Vợ gặng hỏi "Sao dạo này anh cứ im lặng?", anh vẫn quyết giấu "Không sao!". Đến khi vợ bảo "Anh có muốn chia sẻ không?" thì anh gắt lên "Đừng hỏi nữa!". Những cuộc trò chuyện của hai vợ chồng dần chỉ còn xoay quanh tiền điện, tiền học, bữa cơm, lịch đưa đón con. Không còn tiếng cươìnhẹ nhõm. Không còn những câu chuyện vụn vặt. Không còn cảm giác gần gũi.

Khi sự im lặng trở thành tiếng kêu cứu

Thực ra, không phải anh không muốn nói. Mà anh không biết phải bắt đầu từ đâu. Anh sợ nếu nói mình đang mệt mỏi, vợ sẽ lo. Nếu nói công việc bế tắc, bố mẹ sẽ thất vọng. Nếu than phiền với bạn bè, họ sẽ nghĩ mình yếu đuối. Từ nhỏ, anh đã được dạy đàn ông phải mạnh mẽ. Phải gánh vác. Phải chịu đựng. Phải là chỗ dựa. Không ai dạy anh rằng người làm chỗ dựa cũng có lúc muốn được dựa vào ai đó. Thế là anh chọn im lặng.

Sự im lặng ấy kéo theo nhiều thay đổi. Anh không còn hứng thú với bóng đá - môn thể thao từng mê từ thời sinh viên. Bạn bè rủ cà phê, anh từ chối. Ngày nghỉ chỉ muốn nằm một mình. Có hôm ngồi trong xe hơn một tiếng dưới bãi đỗ mà không muốn bước lên nhà. Không phải vì ghét gia đình. Mà vì anh thấy mình không còn đủ năng lượng để nói chuyện.

Anh kể, có lần con gái ôm cổ hỏi "Bố có còn thương con không?". Câu hỏi ấy khiến anh bật khóc trong nhà vệ sinh. Anh đâu có hết yêu con. Chỉ là chính anh cũng không hiểu chuyện gì đang xảy ra với mình.

Điều khiến anh quyết định tìm đến Thanh Tâm không phải là áp lực công việc. Cũng không phải những lần mất ngủ. Mà là một buổi sáng, khi đang lái xe đi làm, anh bỗng nghĩ "Nếu mình biến mất vài ngày thì chắc mọi người sẽ đỡ phải bận tâm…". Ý nghĩ ấy chỉ thoáng qua. Nhưng nó làm anh sợ.Lần đầu tiên, anh nhận ra mình không chỉ đang mệt. Anh đang kiệt sức về tinh thần.

Chữa lành bắt đầu từ việc dám thừa nhận mình không ổn

Trong nhiều buổi trò chuyện sau đó, chúng tôi không cố tìm ngay lời giải. Chúng tôi chỉ cùng nhau gọi tên từng cảm xúc. Anh học cách thừa nhận rằng mình đang buồn. Đang thất vọng. Đang lo lắng. Đang bất lực. Và điều đó không khiến anh kém nam tính hơn. Có lần anh nói "Hóa ra bấy lâu nay tôi không phải người yếu đuối. Tôi chỉ mệt quá!". Thanh Tâm mỉm cười vì đó là một bước tiến rất lớn. Khi con người còn gọi đúng tên nỗi đau của mình, họ vẫn còn cơ hội chữa lành.

Sau vài tháng, anh bắt đầu thay đổi từng chút. Anh chủ động nói với vợ rằng mình đang chịu nhiều áp lực. Ban đầu, cả hai đều lúng túng. Nhưng rồi họ học cách ngồi cạnh nhau mà không phán xét. Anh giảm bớt việc mang công việc về nhà. Cuối tuần đưa con đi đá bóng. Đi bộ mỗi sáng. Ngủ đúng giờ. Kết nối lại với vài người bạn cũ. Quan trọng hơn cả, anh không còn cố gắng chứng minh rằng mình "ổn" khi thực tế không ổn. Có những ngày tâm trạng vẫn đi xuống. Nhưng anh đã có thể nói với vợ, không còn chịu đựng một mình.

Thanh Tâm vui ngay cả khi những nút thắt của anh mới chỉ được nới lỏng ra như vậy, bởi vì Thanh Tâm tin rằng anh sẽ tìm ra cách giải quyết khủng hoảng của mình.

Nhiều người đàn ông lớn lên cùng những thông điệp mặc định "đàn ông không được khóc", "phải mạnh mẽ", "phải tự giải quyết vấn đề". Những kỳ vọng ấy khiến họ giấu đi cảm xúc, trì hoãn việc tìm kiếm sự giúp đỡ và chỉ lên tiếng khi đã ở giới hạn chịu đựng. Không ít trường hợp, sự im lặng kéo dài dẫn đến trầm cảm, kiệt sức, rối loạn lo âu hoặc những quyết định bốc đồng gây tổn hại cho chính bản thân và gia đình.

Điều đầu tiên cần làm là thay đổi cách nhìn về sức khỏe tinh thần. Mệt mỏi tâm lý không phải là biểu hiện của sự yếu đuối. Đó là một trạng thái cần được nhận diện và chăm sóc như bất kỳ vấn đề sức khỏe nào khác. Nếu bạn là người đang rơi vào hoàn cảnh tương tự, hãy thử bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: nói với một người mình tin tưởng rằng "Tôi đang rất mệt"; dành thời gian nghỉ ngơi thực sự thay vì chỉ ngủ; duy trì vận động, ăn uống điều độ; hạn chế ôm đồm mọi trách nhiệm và cho phép mình từ chối khi quá sức. Khi các triệu chứng như mất ngủ kéo dài, buồn chán, mất hứng thú, cáu gắt, cảm giác vô vọng hoặc xuất hiện ý nghĩ làm hại bản thân, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa tâm thần càng sớm càng tốt. Việc tìm kiếm hỗ trợ là một hành động có trách nhiệm, không phải dấu hiệu của thất bại.

Với người thân, đặc biệt là người bạn đời, điều quý giá nhất không phải là liên tục hỏi "Có chuyện gì thế?" mà là tạo ra một không gian an toàn để người đàn ông cảm thấy mình có thể nói mà không bị đánh giá hay yêu cầu phải lập tức mạnh mẽ trở lại. Đôi khi, chỉ cần có một người kiên nhẫn lắng nghe, một người sẵn sàng ngồi bên cạnh trong lúc họ chưa biết diễn tả cảm xúc, cũng đủ để ngăn một cuộc khủng hoảng đi quá xa.

Không ai có thể gánh vác tất cả suốt cả cuộc đời. Người đàn ông cũng cần được quyền mệt mỏi, được quyền yếu lòng và được quyền tìm kiếm sự giúp đỡ. Bởi khi họ biết chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính mình, họ mới có thể tiếp tục là chỗ dựa bền vững cho những người mình yêu thương.

Thanh Tâm

Nguồn Phụ Nữ VN: https://phunuvietnam.vn/cau-chuyen-dang-sau-nguoi-dan-ong-im-lang-qua-lau-238260707081041521.htm