Câu chuyện về ý tưởng phân luồng đảo chiều ở đường Cộng Hòa

Hiện nay, TP.HCM đang triển khai tổ chức giao thông 3 chiều trên đường Cộng Hòa. Trong đó, có 1 làn giữa sẽ thực hiện đảo chiều theo nhu cầu để đảm bảo điều tiết giao thông, giúp các phương tiện đi nhanh hơn, giảm ùn ứ xảy ra.

Phương án phân luồng giao thông được kỳ vọng giải quyết ùn ứ ở cửa ngõ TP.

Xuất phát từ nhu cầu thực tế

Đường Cộng Hòa - Trường Chinh là một tuyến đường trọng yếu ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, tuyến đường kết nối vào trung tâm TP.HCM. Nhiều năm nay, tuyến đường này thường xuyên ùn ứ, các phương tiện di chuyển chậm. Một trong những giải pháp được ngành giao thông TP.HCM đặt ra là thực hiện các dự án giao thông để giải tỏa ùn ứ và tổ chức điều khiển đèn tín hiệu từ xa để tổ chức giao thông. Tuy nhiên, việc này cũng chỉ giải quyết một phần.

Phương thức giao thông trên đường Cộng Hòa được học hỏi có chọn lọc từ các mô hình khác trên thế giới. Ảnh: ĐT

Ông Nguyễn Xuân Vinh - Giám đốc Trung tâm Quản lý Hạ tầng giao thông đường bộ, Sở Xây dựng cho biết trước nhu cầu thực tế về khu vực đường Cộng Hòa thường xuyên ùn ứ, Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm đã trực tiếp chỉ đạo Trung tâm nghiên cứu, tìm ra phương án. Ý tưởng ban đầu phải tìm đường "ưu tiên" cho phương tiện trên đường này được thoát nhanh hơn là từ người đứng đầu sở.

Xuất phát từ đó, Trung tâm đã giao Phòng ban nghiên cứu ngay các phương án khả thi trên đường Cộng Hòa. Phương án đưa ra rất nhiều, tranh luận sôi nổi, mục tiêu cao nhất phải đảm bảo cho bà con đi lại thuận tiện.

Đầu tiên, TP nghiên cứu phương án barie di động cho làn đường đổi chiều (Reversible Lane) - phương án này đã được sử dụng ở nhiều nước, rất thành công. Ở nước khác dùng dải phân cách bê tông được ghép thành từng đoạn, mỗi khi cần đổi chiều đi sẽ dùng xe chuyên dụng chạy giữa, nâng - dịch dải phân cách sang một bên. Nhờ đó sáng có thể tăng làn vào trung tâm và chiều có thể chuyển ngược lại.

Ưu điểm của loại hình này là độ an toàn rất cao, ngăn đối đầu trực diện, phù hợp với tốc độ cao. Tuy nhiên, nhược điểm là chi phí lớn, cần mặt đường đủ rộng, xe chuyên dụng riêng. Theo đó, phương án này không phù hợp để triển khai tại đường Cộng Hòa.

Sau đó, Trung tâm cũng nghiên cứu mô hình triển khai mô hình đèn LED điều khiển làn (Lane Control Signals). Nghĩa là sẽ phân làn thông qua hệ thống đèn LED dưới mặt đường, mô hình này không thay đổi mặt đường quá nhiều, tối ưu cách vận hành dòng xe theo thời gian thực. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn, phù hợp vào ban đêm, còn ban ngày khó phân biệt đèn tín hiệu do bị ánh nắng phản chiếu. Ngoài ra, người dân có thể dễ đi ngược chiều, lấn làn, gây mất an toàn giao thông.

Ngoài ra, còn có phương án cọc tiêu tự động nâng lên hạ xuống khi có yêu cầu, đây là mô hình khá hiện đại, phù hợp đô thị đông xe đông. Mô hình này không cần di chuyển barie lớn, chuyển đổi làn nhanh, linh hoạt theo thời gian thực. Khi nào cần mở, Trung tâm điều khiển sẽ ra tín hiệu cho cọc tự động hạ xuống mặt đường và cọc cũng chồi lên tạo phân cách khi cần. Tuy nhiên, cách làm này không chịu va chạm mạnh tốt bằng barie bê tông, chi phí đầu tư rất lớn.

Chọn phương án phù hợp với giao thông Việt Nam

Theo ông Vinh, phương án đưa ra rất nhiều, tất cả được đưa lên bàn cân đánh giá để tìm ra phương án phù hợp. Giải pháp phù hợp nhất phải đúng với tình hình giao thông tại khu vực đó.

Cần ít nhất 1 tháng để giao thông khu vực này được ổn định hơn.

Theo đó, phương án phân làn theo dải bê tông cố định là hợp lý, thời gian thi công nhanh, chi phí đầu tư xây dựng thấp. Tại một số ngã tư, khu vực cần ưu tiên sẽ có barie lưu động để điều tiết giao thông. Người lại, khi cần lực lượng chức năng sẽ mở làn ưu tiên trên đường Cộng Hòa. Cụ thể, cao điểm sáng sẽ ưu tiên cho các phương tiện vào trung tâm TP.HCM và cao điểm chiều sẽ ưu tiên theo hướng ngược lại.

"Ban đầu mọi người lưu thông chưa quen, vì vậy cần có thời gian để thích ứng, làm quen. Lâu dần sẽ tạo thành thói quen và lưu thông ổn định hơn. Tuy nhiên, theo sơ bộ ban đầu, tình hình giao thông trong những ngày đầu áp dụng đã khá ổn định, chỉ khoảng 1 tháng sẽ có cải thiện rõ rệt.

Sau khi nhịp giao thông ổn định, TP sẽ tiến hành đưa ra giờ cao điểm sáng và chiều cố định, lúc này người dân sẽ lưu thông nhịp nhàng hơn. Trước mắt, TP.HCM sẽ theo dõi, đánh giá và điều chỉnh cho phù hợp, trường hợp phù hợp, hiệu quả sẽ mở rộng mô hình này ở những tuyến đường tương tự" - ông Vinh thông tin.