Cầu nối đưa tri thức vào thực tiễn

Với vai trò tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) tỉnh Đồng Tháp đã từng bước đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hội thảo, hướng đến mục tiêu mỗi hội thảo đều mang lại những giá trị thiết thực, góp phần đưa tri thức phục vụ phát triển.

PHÁT HUY SỨC MẠNH ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

Hoạt động thông tin, phổ biến kiến thức bao gồm: Hội thảo khoa học, Hội thảo tư vấn (tư vấn phản biện), Hội nghị phổ biến kiến thức, tọa đàm, tập huấn; trong đó, Hội thảo khoa học, Hội thảo tư vấn, Hội thảo phản biện độc lập là kênh phổ biến kiến thức chủ yếu và quan trọng của Liên hiệp Hội (LHH) do mang tính học thuật và chuyển tải hàm lượng trí tuệ khoa học nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu khoa học hoặc giải quyết bài toán đặt ra từ thực tiễn sản xuất và đời sống hay yêu cầu của công tác quản lý nhà nước chuyên ngành.

Chuyên gia đóng góp ý kiến tại Hội thảo khoa học.

Những năm qua, LHH Đồng Tháp và LHH Tiền Giang đã chủ trì, phối hợp tổ chức nhiều hội thảo khoa học gắn với yêu cầu phát triển của địa phương. 

Các chủ đề đều bám sát thực tiễn như phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, chuỗi giá trị nông sản, nâng cao hiệu quả hoạt động hợp tác xã, phát huy vai trò đội ngũ trí thức như: Giải pháp thúc đẩy phát triển ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp và y dược; Thu hút và trọng dụng nhân tài trong khu vực công - Qua thực tiễn tỉnh Đồng Tháp; Giải pháp nâng cao chất lượng Cuộc thi Sáng tạo Thanh Thiếu niên, Nhi đồng…

Qua các diễn đàn này, nhiều ý kiến khoa học đã được các sở, ngành tiếp thu, nghiên cứu vận dụng trong quá trình xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, LHH còn phối hợp các sở, ngành liên quan tổ chức nhiều hội thảo khoa học với chủ đề thiết thực, giúp giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Một số hội thảo khoa học tiêu biểu như: “Chuỗi giá trị nông sản hàng hóa”; “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới trên địa bàn tỉnh Tiền Giang”; “Định hướng ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh Tiền Giang”; góp ý dự thảo “Báo cáo cuối kỳ Quy hoạch tỉnh Tiền Giang thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”; “Vai trò của kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn với mục tiêu phát triển bền vững”...

LHH tổ chức nhiều cuộc hội thảo phản biện độc lập để lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học; trong đó, nổi bật nhất là hội thảo góp ý “Dự thảo báo cáo chính trị (phần kinh tế - xã hội) trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tiền Giang nhiệm kỳ 2025 - 2030”. Kết quả hội thảo được Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Tiểu ban văn kiện Đại hội đánh giá rất cao.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, việc hợp nhất nguồn lực của 2 LHH mở ra nhiều cơ hội phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức trong khu vực. 

Quy mô chuyên gia được mở rộng, mạng lưới Hội thành viên đa dạng hơn, giúp các hội thảo có điều kiện quy tụ nhiều nhà khoa học đầu ngành, nâng cao chất lượng phản biện và tính liên ngành của các chủ đề. 

Theo nhiều chuyên gia, giá trị lớn nhất của hội thảo không nằm ở số lượng tham luận mà ở khả năng chuyển hóa các kết quả nghiên cứu thành chính sách, chương trình và giải pháp cụ thể phục vụ phát triển địa phương.

Thực tiễn cho thấy, nhiều kiến nghị từ các hội thảo khoa học đã được các cơ quan chức năng nghiên cứu tiếp thu trong quá trình xây dựng quy hoạch, phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo. 

Qua đó, hoạt động hội thảo ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn quản lý và sản xuất.

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KHẢ THI, BÁM SÁT THỰC TIỄN

Để góp phần nâng cao chất lượng công tác phối hợp tổ chức hội thảo (hội thảo tư vấn và hội thảo khoa học) của LHH, xin đề xuất một số giải pháp như sau:

 Chuyên gia đóng góp ý kiến phản biện độc lập.

Việc lựa chọn, đề xuất chủ đề hội thảo phải xuất phát từ thực tế, những vấn đề mang tính thời sự được đội ngũ trí thức, cộng đồng quan tâm; những vấn đề đặt ra đối với công tác quản lý nhà nước chuyên ngành hoặc một số vấn đề liên quan đến chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quốc kế dân sinh, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội... cần phải đẩy mạnh truyền thông, định hướng dư luận, khuyến khích người dân sớm thực hiện, áp dụng. 

Do đó, để có cơ sở đề xuất chủ đề hội thảo, LHH cần phối hợp với các sở, ngành liên quan, các Hội thành viên bàn bạc, thảo luận và thống nhất lựa chọn chủ đề hội thảo cho phù hợp. Chủ đề hội thảo có thể do LHH gợi ý, đề xuất hoặc theo đề nghị của đơn vị phối hợp.

Sau khi thống nhất chủ đề hội thảo, cơ quan phối hợp cần phân công cán bộ xây dựng báo cáo đề dẫn. Nội dung báo cáo đề dẫn cần nêu lên thực trạng của chủ đề hội thảo đã được đề xuất; đồng thời, cần gợi mở những nội dung, những khó khăn cần được tháo gỡ, những giải pháp cần được phối hợp triển khai để giải quyết những vấn đề đặt ra.

Sau khi hoàn thành báo cáo đề dẫn, bước tiếp theo là xây dựng kế hoạch, dự trù kinh phí thực hiện (định mức chi và nguồn kinh phí thực hiện) và xin chủ trương tổ chức hội thảo.    

Nội dung quan trọng của kế hoạch tổ chức hội thảo là cần gợi ý một số nội dung, chủ đề hoặc giải pháp để đặt hàng, mời chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức, cá nhân có chức năng, chuyên môn phù hợp viết bài tham luận cho hội thảo.

Sau khi nhận bài tham luận, thư ký có nhiệm vụ kiểm tra thể thức, dàn trang thành kỷ yếu hội thảo (tạo mã QR hoặc đóng thành quyển) và tóm tắt nội dung chính của các bài tham luận thành báo cáo tổng luận hội thảo; đồng thời chuẩn bị bài phát biểu khai mạc và bài phát biểu chỉ đạo cho lãnh đạo.

Hội thảo được tổ chức sau khi công tác hậu cần, các nội dung liên quan đã được chuẩn bị hoàn tất. 

Thư ký cần tham mưu lãnh đạo lựa chọn một số bài tham luận có chất lượng, đáp ứng yêu cầu đặt ra của Ban Tổ chức để trình bày tại hội thảo (thường chọn từ 5-6 bài để trình bày). Những tham luận khác có thể mời tác giả tham gia thảo luận cùng với ý kiến đóng góp của đại biểu tham dự.  

Bên cạnh các tham luận trình bày tại hội thảo của diễn giả, chuyên gia, nhà khoa học, ý kiến tham gia thảo luận, đóng góp của đại biểu tham dự, Ban Tổ chức cần tiếp thu, ghi nhận. 

Những ý kiến này thường nêu lên thực trạng, những vấn đề phát sinh trong thực tiễn hoặc những đề xuất, kiến nghị nhằm bổ sung, làm rõ thêm thông tin các báo cáo tham luận đã trình bày.

Báo cáo cần chắt lọc những nội dung cốt lõi của các tham luận và ý kiến thảo luận của đại biểu đáp ứng được các yêu cầu do Ban Tổ chức đưa ra. Một nội dung rất quan trọng của báo cáo tham luận là phần đề xuất giải pháp, kiến nghị. 

Đối với  giải pháp cần tập hợp, phân nhóm theo đề xuất của chuyên gia, ý kiến đóng góp của đại biểu; nội dung kiến nghị cần nêu cụ thể nội dung và cơ quan, tổ chức kiến nghị. 

Đối với những nội dung đề xuất, kiến nghị, nếu không tiếp thu có thể giải trình, làm rõ (đối với hội thảo lấy ý kiến, phản biện độc lập)...

Trong giai đoạn phát triển mới, khi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng, yêu cầu đặt ra đối với LHH không chỉ dừng ở việc tổ chức nhiều hội thảo mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa của mỗi diễn đàn khoa học. 

Mỗi hội thảo cần thực sự trở thành nơi hội tụ trí tuệ, kết nối chuyên gia, phản biện chính sách và đề xuất giải pháp khả thi cho những vấn đề của thực tiễn. 

Khi đó, tri thức khoa học sẽ không chỉ dừng lại trên các tham luận mà tiếp tục được chuyển hóa thành những quyết sách và mô hình phát triển, góp phần xây dựng Đồng Tháp phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.