Cầu thang tạo điểm nhấn và nét duyên cho nhà nhỏ

Ảnh trong bài: Hoang Le, Hirouyki Oki

Là một trong những thiết kế phức tạp nhất, cầu thang không chỉ giữ vai trò thiết yếu mà còn là điểm nhấn của bất kỳ ngôi nhà nào. Giữ chức năng quan trọng kết nối giữa các tầng trong nhà, các tầng chia tách hoặc giữa bên ngoài và bên trong, bên cạnh tính thực tế, loại cầu thang cũng ảnh hưởng đến cảm giác và dòng chảy của ngôi nhà. Để tiện dụng và đẹp mắt, gia chủ nên cân nhắc đến phong cách thiết kế ngôi nhà, không gian sẵn có, sở thích cá nhân và ngân sách khi chọn loại cầu thang.

Trong những ngôi nhà diện tích hạn chế, cầu thang không chỉ là phương tiện kết nối các tầng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác rộng rãi và tính thẩm mỹ của không gian. Tuy nhiên, sự an toàn vẫn được xem là yếu tố quan trọng cấp thiết trong mọi thiết kế. Một trong những mẹo để đảm bảo độ an toàn cho cầu thang chính là đếm số bậc thang.

Số bậc thang không được liên tục quá 18 bậc đồng thời không được dưới 3 bậc trên một thân thang. Trường hợp vượt quá 18 bậc cần thiết kế chiếu nghỉ (tối thiểu số 60 cm). Đặc biệt, sự an toàn trong thiết kế cầu thang rất cần thiết nếu như nhà có trẻ em hoặc người già, cần phải vừa đảm bảo công năng vừa đem lại sự thuận tiện cho mọi thành viên trong gia đình.

LOLI HOUSE – HÀ NỘI

Trần Cung là một con phố được hình thành năm 2005 thuộc địa bàn của các thôn Hoàng 2, Hoàng 3 và Hoàng 4 xã Cổ Nhuế (cũ), Hà Nội. Khu đất xây dựng có diện tích 35m2 với mặt tiền 3.6m, là nơi sinh sống cho một gia đình trẻ.

Thực tế, nhiều vùng của thủ đô được hình thành từ các làng xóm cùng với dân cư đông đúc, cho nên nhà dân tự phát đã tạo nên đặc trưng của đô thị Hà Nội. Những con ngõ không chỉ là giao thông kết nối các ngôi nhà, mà thông qua cách người dân sử dụng nó với từng chức năng, từng thời điểm với rất nhiều hình thức khác nhau, đã tạo ra bầu không khí cộng đồng cho những người cư trú trong khu vực.

Các kiến trúc sư đến từ t+m design office đã khai thác triệt để các yếu tố kiến trúc để tối ưu hóa diện tích, kiến tạo nên một tổ ấm lý tưởng cho gia đình trẻ. Dự án thách thức những hạn chế của một ngôi nhà nhỏ trong một con ngõ nhỏ, bằng cách tạo ra một không gian lưu thông liên tục theo chiều dọc.

Thiết kế này không chỉ tối ưu hóa không gian mà còn mở ra cơ hội cho người sử dụng tương tác với môi trường tự nhiên, gia đình và hàng xóm qua hệ thống cửa sổ lớn và các khối polycarbonate trong suốt ở mặt tiền. Điểm nhấn của Loli House là sử dụng giếng trời để tận dụng ánh sáng tự nhiên, trong khi các bậc chiếu nghỉ được làm từ lam gỗ thoáng giúp ánh sáng và gió lưu thông khắp không gian.

Mặc dù diện tích nhỏ hẹp, hệ cầu thang gỗ trong căn nhà được ưu ái về diện tích và thiết kế chỉn chu, tới mức được lũ trẻ coi như “sân chơi”. Màu gỗ nhạt của cầu thang cũng ăn ý với nhiều món đồ gỗ trong nhà, tạo nên sự chuyển tiếp giữa không gian chung và riêng một cách khéo léo.

Lối vào tầng trệt được thiết kế lùi sâu, không chỉ thêm không gian cho ngõ nhỏ mà còn tạo sự kết nối gần gũi với hàng xóm xung quanh. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng ý nghĩa, thể hiện sự chú trọng đến cộng đồng và sự hòa nhập với không gian chung của khu phố.

Loli House là ví dụ điển hình về sự sáng tạo và tối ưu trong thiết kế kiến trúc đô thị, nơi không gian nhỏ hẹp không còn là hạn chế mà là cơ hội để tạo ra những công trình độc đáo và ấn tượng.

S HOUSE – TP. HỒ CHÍ MINH

Khác với phong cách tối giản, hiện đại của Loli House, ngôi nhà tọa lạc trên một khu đất hẹp ở Tân Thuận Tây, Quận 7 (TP.HCM) này lấy cảm hứng từ cuộc sống nông thôn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đó là một lối sống được định hình bởi thời tiết, cây cối, không gian mở và những nghi lễ hàng ngày hơn là những bức tường.

Do đó, dù được bao quanh bởi những con phố đô thị, S House mang lại cảm giác gần gũi với một khu nghỉ dưỡng sinh thái hơn là một ngôi nhà thành phố.

Theo các kiến trúc sư đến từ MM++ architects, vì khu đất hẹp chỉ có diện tích 4.15m x 20m, S House không cố gắng phô diễn hình khối kiến trúc phức tạp. Thay vào đó, ngôi nhà được dẫn dắt bởi trải nghiệm sống hàng ngày. Ở đây, mưa được chào đón. Nắng, gió và bóng râm được phép tự do đi qua ngôi nhà. Không gian sống thoáng đãng, làm mờ ranh giới giữa trong nhà và ngoài trời.

Ở phía trước, một khu vườn hòa quyện liền mạch vào không gian sống, tạo ra sự chuyển tiếp nhẹ nhàng từ đường phố vào nhà. Sàn nhà được nâng cao một cách tinh tế đánh dấu không gian nội thất trong khi vẫn duy trì sự liên tục về mặt thị giác.

Phía trên, không gian thoáng đãng rộng rãi mang lại cho phòng khách cảm giác rộng mở và yên tĩnh — một nơi lý tưởng để đọc sách, viết lách và suy tư tĩnh lặng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với chủ nhà, một đạo diễn phim quảng cáo, người có công việc đan xen giữa những giai đoạn chỉ đạo căng thẳng và những khoảng thời gian dài suy tư một mình.

Ở phía sau, nhà bếp tiếp giáp với khu vườn, cho phép việc nấu nướng có cảm giác như đang ở ngoài trời. Những thói quen truyền thống như dùng bếp than, bếp đất được tôn trọng và duy trì. Gần đó, khu vực tắm và vệ sinh cũng được thiết kế bán lộ thiên, kết nối với nhà chính bằng một lối đi xuyên qua vườn. Người vợ, một người nội trợ yêu thích nấu nướng, di chuyển dễ dàng giữa cây cối, lửa, nước và thức ăn trong một cảm giác phóng khoáng riêng biệt.

Phía trên, phần mái của S House được chuyển hóa thành một khu vườn nông nghiệp (edible landscape). Đây là nơi gia chủ tự tay trồng rau củ, trái cây dưới bầu trời rộng mở. Giải pháp này không chỉ cung cấp thực phẩm sạch mà còn biến mái nhà thành lớp cách nhiệt tự nhiên hiệu quả.

Từ phòng ngủ trên tầng một, tầm nhìn trải rộng ra cả khu vườn phía trước và phía sau, củng cố cảm giác sống hòa mình với thiên nhiên chứ không phải tách biệt khỏi nó. Sự “hòa mình” này thể hiện ngay cả với hệ cầu thang – đa dạng, phóng khoáng.

Đó có thể là đoạn thang gỗ lên tầng lửng đơn giản, đó cũng có thể là những bậc thang bằng đá như “mọc” ra từ tường – chênh vênh đến mức đáng kinh ngạc. Đặt trong không gian tổng thể, cầu thang cũng là lời tuyên ngôn về một không gian sống "thấm khí", luôn mở và thông thoáng.

Có thể nói, S House không phải là nơi ẩn náu khỏi thành phố, mà là một sự tái hiện tĩnh lặng về cảm giác cuộc sống đô thị – chậm rãi hơn, xanh hơn. Ngôi nhà cũng khuyến khích con người trở lại với những hành vi cơ bản, thanh bình: ngồi trên sàn nhà, nghỉ ngơi trên những bề mặt mát mẻ, phơi quần áo dưới ánh nắng mặt trời, chăm sóc cây trồng, ăn uống ngoài trời và sống giản dị.

Ngôi nhà nhỏ, yên tĩnh, như đang đặt ra một câu hỏi: liệu chúng ta có thể sống nhẹ nhàng hơn, ngay cả giữa sự đông đúc của thành phố, hay không?