'Cày cuốc' đủ việc để nghỉ hưu ở tuổi 30

Thay vì chi tiêu cho những nhu cầu không thiết yếu, nhiều người trẻ chọn tiết kiệm tối đa để dành tiền đầu tư. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Ở tuổi 27, Jane Tsang (Canada) tích lũy hơn khoảng 660.000 USD sau nhiều năm duy trì hai công việc cùng lúc. Cô đặt mục tiêu sở hữu hàng triệu USD để có thể nghỉ hưu trước tuổi 30, theo People.

Câu chuyện của Jane là một ví dụ về FIRE (độc lập tài chính, nghỉ hưu sớm), phong trào đang thu hút sự quan tâm của Gen Z và thế hệ Millennials. Thay vì dành phần lớn cuộc đời cho công việc toàn thời gian, những người theo đuổi FIRE muốn sớm xây dựng nền tảng tài chính để chủ động quyết định cách sống.

27 tuổi có hơn 660.000 USD tiết kiệm

Jane Tsang bắt đầu làm việc từ năm 15 tuổi và duy trì hai công việc cùng lúc từ năm 19 tuổi. Trong hơn một thập kỷ, cô từng đảm nhận nhiều vị trí như lễ tân, nhân viên kinh doanh bất động sản, chăm sóc khách hàng, thợ làm móng và nhân viên bán lẻ. Hiện tại, cô làm quản lý tiếp thị toàn thời gian, đồng thời phát triển công việc sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.

Jane cho biết bản thân sớm cảm thấy không thoải mái với viễn cảnh phải làm việc đến năm 65 tuổi. Khi còn ngồi trong văn phòng, cô thường nghĩ về hàng chục năm phía trước mà mình phải tiếp tục đi làm.

"Tôi không thể tin rằng mọi người xem việc phải làm việc thêm 40 năm nữa là điều bình thường. Thú thật, tôi từng nghĩ mình sẽ nghỉ hưu trước tuổi 30, thậm chí có lúc tin rằng điều đó sắp thành hiện thực", cô chia sẻ.

Để đạt mục tiêu, Jane chấp nhận hy sinh một phần thời gian cá nhân. Thay vì gặp gỡ bạn bè sau giờ làm, cô thường đến quán cà phê và tiếp tục công việc cùng họ.

Jane cũng chủ động tìm hiểu về quản lý tài chính cá nhân thông qua YouTube và kiến thức từ chương trình đại học chuyên ngành xã hội học, kinh doanh. Nhờ đó, cô dần hình thành thói quen kiểm soát chi tiêu, tiết kiệm và lên kế hoạch đầu tư.

Ban đầu, Jane đặt mục tiêu tích lũy 2,5 triệu USD để nghỉ hưu hoàn toàn. Tuy nhiên, sau đó, cô nâng con số này lên 4,5 triệu USD vì muốn duy trì cuộc sống thoải mái hơn.

"Tôi nghĩ mục tiêu này có thể đạt được. Vấn đề nằm ở việc tôi sẵn sàng làm việc chăm chỉ đến mức nào. Nếu tập trung vào những gì đang làm, tôi tin mình có cơ hội lớn để thực hiện điều đó", cô nói.

Jane Tsang tích lũy khoảng 660.000 USD sau nhiều năm làm việc cùng lúc hai công việc để hướng đến mục tiêu nghỉ hưu sớm. Ảnh: Jane Tsang.

Jane Tsang không phải người trẻ duy nhất theo đuổi mục tiêu nghỉ hưu sớm. Những năm gần đây, FIRE thu hút sự quan tâm của Gen Z và thế hệ Millennials, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao, áp lực công việc và mong muốn cân bằng cuộc sống ngày càng được chú ý.

Một trong những người chia sẻ lối sống này trên mạng xã hội là Mia McGrath. Ở tuổi 24, cô vừa làm quản lý khách hàng toàn thời gian, vừa phát triển nội dung về tiết kiệm và đầu tư trên TikTok, theo Fortune.

Mia thường xuyên chia sẻ những cách cắt giảm chi phí sinh hoạt. Bữa sáng của cô có giá khoảng 50 xu (tương đương 0,65 USD), chủ yếu là trứng. Cô cũng hạn chế mua cà phê mang đi, đến tiệm làm móng hay ăn uống bên ngoài.

Thay vì mua bánh mì hoặc salad trong giờ nghỉ trưa, Mia thường tận dụng thức ăn còn lại từ hôm trước.

"Là một người 24 tuổi có trách nhiệm với tài chính và muốn chi tiêu ít nhất có thể, bạn sẽ không thấy tôi bỏ khoảng 19,4 USD để mua một phần salad", cô nói.

Mia McGrath duy trì bữa sáng giá 0,65 USD và hạn chế mua sắm, làm đẹp để sớm đạt tự do tài chính. Ảnh: @miarose_mcgrath/Instagram.

Đến nay, Mia đã tiết kiệm được khoảng 90.000 USD, đồng thời đặt mục tiêu tích lũy 1,66 triệu USD để có thể trang trải cuộc sống bằng nguồn thu nhập thụ động.

Cô hướng đến hình thức nghỉ hưu một phần, tức có đủ khả năng tài chính để tự trang trải cuộc sống mà không phải làm việc quá nhiều. Theo Mia, chấp nhận làm việc chăm chỉ và tiết kiệm khi còn trẻ sẽ giúp cô có thêm lựa chọn khi bước sang tuổi 40-45.

Trên mạng xã hội, nhiều người trẻ khác cũng công khai chia sẻ số tiền tiết kiệm và danh mục đầu tư. Một cô gái tại New Zealand, sử dụng tài khoản TikTok @girlsthatinvest, cho biết đã có hơn 1 triệu USD đầu tư và dự định sử dụng khoảng 50.000 USD mỗi năm từ tiền lãi để trang trải cuộc sống.

Một nhà sáng tạo nội dung tại Mỹ, @cherrytung, cũng cho biết đã rời bỏ công việc toàn thời gian từ năm 25 tuổi và hiện chia sẻ kinh nghiệm đầu tư cho gần 50.000 người theo dõi.

Đánh đổi

Về cơ bản, FIRE hướng đến việc tích lũy đủ tài sản để một người không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tiền lương. Người theo đuổi phong trào này thường đặt mục tiêu tiết kiệm 50-70% thu nhập sau thuế, hạn chế chi tiêu không cần thiết và đầu tư vào các tài sản có tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Một nguyên tắc phổ biến là quy tắc 25 lần. Theo đó, số tiền cần tích lũy được tính bằng 25 lần chi phí sinh hoạt dự kiến trong một năm, theo Euronews.

Bên cạnh đó, quy tắc 4% thường được sử dụng để ước tính khoản tiền có thể rút từ danh mục đầu tư khi nghỉ hưu. Theo nguyên tắc này, một người có thể rút khoảng 4% tài sản trong năm đầu tiên và điều chỉnh số tiền ở những năm tiếp theo theo lạm phát.

Nghỉ hưu sớm không nhất thiết là ngừng làm việc, mà còn là khả năng chủ động lựa chọn công việc và cách sử dụng thời gian. Ảnh: Hannah Agosta/New York Times.

Sức hút của FIRE còn đến từ sự thay đổi trong quan niệm về công việc. Một nghiên cứu của Credit Karma cho thấy phần lớn người thuộc Gen Z tham gia khảo sát mô tả công việc văn phòng theo giờ hành chính từ 9h đến 17h là nguyên nhân khiến họ kiệt sức.

Để cải thiện tình hình tài chính, 43% người được hỏi cho biết họ lựa chọn cắt giảm những khoản chi không thiết yếu như mua sắm và ăn uống bên ngoài. Hơn 1/3 sẵn sàng nhận thêm các công việc ngắn hạn để tăng thu nhập. Xu hướng đảm nhận nhiều công việc cùng lúc này còn được gọi là polyworking.

Tuy nhiên, nghỉ hưu sớm không phải mục tiêu phù hợp với tất cả. Việc dành phần lớn thu nhập cho tiết kiệm có thể khiến người trẻ phải cắt giảm nhiều trải nghiệm cá nhân, hạn chế giao tiếp xã hội và chịu áp lực kéo dài.

Trường hợp của Jane Tsang là một ví dụ. Có thời điểm, cô làm việc cả 7 ngày trong tuần, từ 8h đến 0h30 hôm sau và chỉ ngủ khoảng 4 tiếng/đêm. Lịch trình kéo dài khiến cô kiệt sức, thường xuyên đau đầu do căng thẳng và phải nhập viện điều trị.

Jane cũng trải qua những giai đoạn trầm cảm, lo âu và gần như không thể ngủ. "Có những khoảng thời gian tôi thực sự suy sụp và lo lắng, đồng thời không ngủ được", cô kể.

Trước đây, khi cùng lúc làm quản lý tiếp thị và nhân viên tổng đài, Jane kiếm được tổng cộng 120.000 USD mỗi năm. Cô dành khoảng 80-90% thu nhập cho đầu tư và nhanh chóng gia tăng tài sản. Năm 21 tuổi, cô mua được một căn hộ chung cư tại Toronto.

Sau đó, công việc sáng tạo nội dung trên mạng xã hội mang lại nguồn thu đáng kể, giúp Jane nghỉ công việc thứ hai và tập trung vào vị trí quản lý tiếp thị với mức lương 98.000 USD/năm. Riêng trong năm nay, cô đã kiếm được 700.000 USD từ hoạt động sáng tạo nội dung.

Dù hướng đến nghỉ hưu sớm, Jane không có ý định ngừng làm việc hoàn toàn. Cô muốn tiếp tục tạo thu nhập từ các khoản đầu tư và mạng xã hội, nhưng có quyền lựa chọn công việc mình yêu thích thay vì phải làm những việc không mong muốn.

"Nhiều người trẻ muốn nghỉ hưu, nhưng mục tiêu thực sự không phải là không bao giờ làm việc nữa. Đó là có được sự tự do về thời gian và lựa chọn", cô nói.

Bên cạnh đó, biến động thị trường, lạm phát và chi phí chăm sóc sức khỏe có thể khiến kế hoạch tài chính ban đầu không còn phù hợp.

Những người rời thị trường lao động quá sớm cũng có thể gặp khó khăn khi muốn quay lại làm việc do kỹ năng chuyên môn và các mối quan hệ nghề nghiệp không được duy trì. Bởi vậy, chuẩn bị tài chính thôi chưa đủ, họ còn cần xác định cách sử dụng thời gian và xây dựng cuộc sống sau khi nghỉ hưu.