Quả bong bóng Ngoại hạng Anh không bao giờ nổ

Tác giả: Joshua Robinson, Jonathan Clegg/NXB Lao động

Giải mật Ngoại hạng Anh

Sách tiết lộ những chiến lược kinh doanh đưa giải Ngoại hạng Anh trỗi dậy, thành một đế chế công nghiệp giải trí hàng đầu.

Quả bong bóng Ngoại hạng Anh không bao giờ nổ

Tăng trưởng hơn 10.000% sau 25 năm, Ngoại hạng Anh giống như cơn sốt bong bóng tài chính đầy tham vọng, nhưng lại mang nghịch lý không bao giờ nổ.

Ngoại hạng Anh vươn mình thành cơn sốt tỷ bảng. Ảnh: Reuters.

Vươn xa hơn rất nhiều so với một buổi sáng ở nhà ga Waterloo, các suy đoán và những sự thật mơ hồ trên báo lá cải cũng là nguồn năng lượng cho một cỗ máy quốc tế khổng lồ đang ngày ngày vận hành để thu hút một lượng đông đảo người hâm mộ, chạm tới bờ bên kia của Đại Tây Dương, rải khắp cả châu Á, xuyên suốt cả châu Phi, và thậm chí cả những nhà khoa học đang cắm trại nghiên cứu ở Nam Cực cũng đang theo dõi sát sao từng diễn biến.

Hành trình trỗi dậy của Giải Ngoại hạng Anh chính là câu chuyện về cơn sốt vàng hoang dại nhất trong thế giới thể thao. Chỉ trong vòng 25 năm, tổng giá trị của 20 câu lạc bộ đã gia tăng lên hơn 10.000%, từ khoảng 50 triệu bảng năm 1992 thành 10 tỷ bảng ngày nay. Trong thời gian đó, giải đấu này cũng đã xuất khẩu những sản phẩm của nó tới mọi ngóc ngách trên hành tinh.

Cách diễn ra của câu chuyện này cũng chính là cách mà đất nước đã sản sinh ra môn thể thao vua làm thay đổi nó gần như hoàn toàn, cách mà một vài cuộc họp bí mật từ năm 1992 tạo ra 1/4 thế kỷ điên cuồng – quãng thời gian mà tiền bạc, tham vọng và những chuyện thị phi hiếm gặp đã kết hợp với nhau để biến một giải đấu lâu đời thành một sản phẩm thể thao được mê mẩn nhất trên trái đất.

Bong bóng Ngoại hạng Anh không bao giờ phát nổ. Ảnh: Reuters.

Câu chuyện bóng đá Anh chi phối cả thế giới là một giai thoại về chủ đề kinh doanh và giải trí trong thời đại toàn cầu hóa. Và nó cũng là một giai thoại rất điển hình. Nó khởi nguồn từ một ý tưởng thông minh. Tiếp theo đó là một giai đoạn phát triển vũ bão với những tham vọng ngông cuồng, dẫn tới những đỉnh cao khó ngờ và các khoản lợi nhuận không thể tưởng tượng nổi. Nếu bạn có hiểu biết đôi điều về tình trạng bong bóng công nghệ, khủng hoảng nhà ở vì tín dụng thứ cấp hay cho vay thế chấp dưới chuẩn, thì bạn sẽ thấy rằng cơn sốt bóng đá này cũng rất có thể sẽ đi đến kết cục tương tự.

Những vết rạn nứt bắt đầu xuất hiện. Bị lôi kéo bởi nhiều cách nhận định xa lạ và nhiều kiểu đánh giá khác nhau, những nhà đầu tư từ phương xa cùng nhau đổ xô tới hòng kiếm được một phần cho riêng mình. Cạnh tranh khốc liệt nổ ra. Chủ nghĩa ăn xổi nhảy vào chiếm chỗ của những phán quyết đúng đắn. Và chẳng bao lâu sau toàn bộ giải đấu đã thoái hóa thành một hỗn hợp lòe loẹt của những trò phô trương lố bịch, những lòng tham không đáy và những vụ ăn chơi trác táng gây chấn động bởi sự hoang phí.

Giải Ngoại hạng Anh dường như trở thành một câu chuyện muôn thuở về sự bùng nổ và tan vỡ, không khác gì so với các thể loại bong bóng khác đã được giảng dạy trong sách giáo khoa về kinh tế. Nó chỉ khác biệt ở đúng một phương diện quan trọng nhất.

Đối với bộ môn túc cầu, bong bóng không bao giờ nổ.