Cây đa di sản lưu giữ hồn làng ở Xuân Phú

Cây đa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam tại Văn chỉ làng Ân Phú, thôn Xuân Phú.

Những “chứng nhân” của làng quê

Ghi nhận của phóng viên Báo Hànộimới, hai cây đa nằm tại những không gian có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống của người dân làng Ân Phú, trước đây nay là thôn Xuân Phú. Một cây hiện ở khuôn viên đình làng, gắn với không gian văn hóa, tín ngưỡng và hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Cây còn lại nằm trong khuôn viên Văn chỉ - địa điểm mang dấu ấn đời sống văn hóa, tinh thần của người dân trong làng.

Giới thiệu về hai cây đa di sản, bà Nguyễn Thị Nga, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Xuân Phú cho biết, hai cây đa đã gắn bó với người dân địa phương qua nhiều thế hệ, chứng kiến những đổi thay của quê hương. Với người dân trong thôn, cây đa không đơn thuần là một loài cây cổ thụ mà đã trở thành một phần ký ức của làng.

"Dưới những tán cây xanh mát, nhiều thế hệ người dân từng gặp gỡ, trò chuyện, tham gia các hoạt động cộng đồng. Người dân quê tôi lúc rảnh rỗi thường ra ngồi dưới gốc đa nói chuyện. Đi làm đồng hay đi xa trở về cũng dừng chân dưới gốc đa hóng mát... Vì thế, dù thời gian trôi qua, làng quê có nhiều đổi thay, hai cây đa vẫn hiện hữu như những dấu mốc để người dân tìm về ký ức quê hương", bà Nga nói.

Còn theo Trưởng thôn Xuân Phú Hoàng Gia Định, cả hai cây đa đều có hàng trăm năm tuổi. Khi lớn lên, ông đã được nghe các thế hệ đi trước kể về cây đa làng. Khi khuôn viên đình và các công trình văn hóa được chỉnh trang, nhân dân luôn xác định việc bảo vệ cây đa phải được đặt trong tổng thể bảo vệ cảnh quan và gìn giữ các giá trị truyền thống của quê hương. Ban quản lý di tích cùng nhân dân đã từng bước quan tâm đến việc vệ sinh khu vực gốc cây, chăm sóc cảnh quan, bảo vệ thân và tán cây, đồng thời hạn chế những tác động có thể ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của cây.

Thời gian qua, xuất phát từ mong muốn của nhân dân, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ cây cho các thế hệ mai sau, thôn Xuân Phú đã lập hồ sơ đề nghị công nhận hai cây là Cây di sản Việt Nam.

Tham gia khảo sát, công nhận danh hiệu cây di sản, GS.TS Khoa học Đắc Huy Huỳnh, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam trân trọng việc nhân dân thôn Xuân Phú đã gìn giữ cây đa qua nhiều thế hệ, coi cây như một phần không thể thiếu của không gian văn hóa làng quê. Ông cũng cho rằng một cây cổ thụ được công nhận là Cây Di sản Việt Nam không chỉ bởi tuổi đời lâu năm mà còn bởi những giá trị mà cây đã lưu giữ cùng cộng đồng. Mỗi thân cây, tán cây đều gắn với ký ức, lịch sử của làng quê và cuộc sống của bao thế hệ người dân.

Cây đa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam tại Văn chỉ làng Ân Phú, thôn Xuân Phú

Giữ cây cũng là giữ ký ức quê hương

Hai cây đa cổ thụ tại thôn Xuân Phú sau một thời gian đánh giá đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận danh hiệu Cây di sản. Mới đây, thôn đã tổ chức đón nhận danh hiệu này. Đây là niềm vui, niềm tự hào của cán bộ và nhân dân địa phương, đồng thời là dịp để cộng đồng nhìn lại những giá trị lịch sử, văn hóa đã được gìn giữ qua thời gian.

Cây đa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam tại đình làng Ân Phú, thôn Xuân Phú.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Phúc Lộc Đinh Xuân Hanh cho biết, việc hai cây đa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam không chỉ là niềm tự hào của riêng thôn Xuân Phú mà còn là niềm vui chung của xã Phúc Lộc. Mỗi cây di sản đều mang trong mình những giá trị về thiên nhiên, lịch sử, văn hóa và ký ức của cộng đồng.

Theo ông Đinh Xuân Hanh, qua thời gian, hai cây đa đã trở thành một phần thân thuộc của không gian làng quê, gắn với đình làng, Văn chỉ và đời sống tinh thần của nhiều thế hệ nhân dân. Việc được công nhận là Cây Di sản Việt Nam là sự ghi nhận đối với những giá trị mà thiên nhiên và cộng đồng cùng nhau gìn giữ, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác bảo vệ, chăm sóc cây.

Để những giá trị ấy được tiếp nối, lãnh đạo xã Phúc Lộc đề nghị cấp ủy, chính quyền, Ban Công tác Mặt trận và nhân dân thôn Xuân Phú tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, nâng cao ý thức cộng đồng, thường xuyên quan tâm chăm sóc, bảo vệ hai cây đa. Địa phương cần chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn theo dõi, đánh giá tình trạng cây, từ đó có giải pháp bảo vệ phù hợp, lâu dài.

Cùng với việc bảo vệ cây, thôn Xuân Phú cần tiếp tục phát huy giá trị của cây di sản gắn với bảo tồn các không gian văn hóa truyền thống, qua đó giáo dục thế hệ trẻ về tình yêu quê hương, ý thức bảo vệ thiên nhiên và trách nhiệm gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương.

Quá trình đô thị hóa, những không gian làng quê đang từng ngày có nhiều đổi thay, sự hiện diện của những cây đa cổ thụ càng trở nên đáng quý. Mỗi thân cây không chỉ mang dấu ấn của thời gian mà còn lưu giữ câu chuyện về một cộng đồng, một vùng đất và những thế hệ người dân đã cùng nhau dựng xây quê hương.

“Giữ được một cây cổ thụ là giữ lại một phần ký ức của quê hương; để cây tiếp tục xanh tốt qua các thế hệ cũng là cách chúng ta trao gửi một món quà quý giá cho tương lai”, ông Đinh Xuân Hanh nhấn mạnh.

Với thôn Xuân Phú, hai cây đa cổ thụ được vinh danh còn là những “cột mốc xanh” của thời gian, nối quá khứ với hiện tại, góp phần lưu giữ hồn làng và nhắc nhớ mỗi người về trách nhiệm gìn giữ những giá trị tốt đẹp của quê hương cho mai sau.