Cây trồng mới ở Thộ Lộ

Nhiều năm trước, lúa nương là nguồn sống chính của người dân nơi đây. Chăn nuôi chủ yếu theo phương thức truyền thống, quy mô nhỏ, hiệu quả kinh tế chưa cao. Đất đai có, nhưng sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên nên cuộc sống chưa có nhiều thay đổi. Năm 2025, câu chuyện khác đi khi chính quyền xã vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa những loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Với người dân Thộ Lộ, đây là hướng đi mới, cũng là thử thách bởi từ trước tới nay, bà con quen với lúa nương và chăn nuôi.

Lãnh đạo xã Búng Lao thăm diện tích cây cà phê ở bản Thộ Lộ.

Trưởng bản Giàng A Cao là một trong những người đi đầu hưởng ứng. Nhận thấy hơn 1ha đất nương của gia đình cho hiệu quả thấp, cuối năm 2025, anh mạnh dạn chuyển đổi sang trồng cà phê xen mắc ca, vừa tìm hướng nâng cao thu nhập, vừa làm trước để bà con trong bản có thêm niềm tin khi lựa chọn cây trồng mới. Anh Cao chia sẻ: Trước đây, bà con chủ yếu trồng lúa nương, năm nào được mùa thì có cái ăn, nhưng để có thu nhập ổn định thì rất khó. Khi xã vận động chuyển sang trồng cà phê, mắc ca, tôi thấy đây là hướng đi phù hợp nên gia đình làm trước. Mình làm có hiệu quả thì bà con sẽ tin tưởng và cùng làm.

Trên diện tích mới chuyển đổi, những hàng cây cà phê còn đang trong thời kỳ kiến thiết cơ bản, xen giữa là những cây mắc ca sinh trưởng tốt. Anh Cao thường xuyên kiểm tra vườn, phát cỏ, chăm sóc cây và trao đổi với cán bộ kỹ thuật về cách chăm sóc phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu của địa phương. Theo Trưởng bản Giàng A Cao, trồng cây lâu năm không thể nhìn thấy hiệu quả ngay trong một vài vụ. Vì vậy, điều quan trọng trước mắt là phải chăm sóc đúng kỹ thuật, giữ cây sinh trưởng tốt, đồng thời vận động thêm các hộ trong bản mạnh dạn chuyển đổi những diện tích sản xuất kém hiệu quả.

Diện tích cà phê mở rộng góp thêm cơ hội xóa đói giảm nghèo cho người dân bản Thộ Lộ.

Nghe xã tuyên truyền vận động và thấy vườn cà phê, mắc ca của Trưởng bản Giàng A Cao xanh tốt, năm 2026, gia đình anh Sùng A Tú cũng mạnh dạn chuyển đổi 2ha đất nương sang trồng cà phê xen mắc ca. Trước đây, diện tích này chủ yếu được gia đình sử dụng trồng lúa nương, chăn nuôi. Anh Tú chia sẻ: Làm lúa nương quen rồi, nhưng hiệu quả không cao, năm được năm mất. Gia đình tôi muốn tìm hướng khác để sau này có thêm nguồn thu. Cà phê, mắc ca là cây lâu năm nên phải đầu tư công sức, chờ vài năm mới có thu hoạch, nhưng nếu chăm sóc tốt thì có thể cho thu nhập lâu dài. Gia đình tôi xác định cứ làm tốt diện tích đã trồng, có hiệu quả thì sẽ tính chuyện mở rộng thêm.

Từ một vài hộ làm trước, diện tích cà phê, mắc ca ở bản vùng cao Thộ Lộ ngày càng mở rộng. Đến nay, toàn bản có trên 15ha cà phê, mắc ca với gần 20 hộ tham gia.

Ông Kiều Xuân Hoàng, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Điều đáng ghi nhận là người dân Thộ Lộ đã có ý thức hơn trong việc tìm hướng phát triển kinh tế. Một số hộ mạnh dạn chuyển đổi diện tích nương kém hiệu quả sang trồng cà phê, mắc ca và bước đầu cây sinh trưởng tốt. Đây là cơ sở để xã tiếp tục tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân chăm sóc diện tích đã trồng, đồng thời nhân rộng những cách làm phù hợp.

Đoàn giám sát Ban Dân tộc, Hội đồng Nhân dân tỉnh thăm diện tích trồng mắc ca, cà phê của người dân bản Thộ Lộ, xã Búng Lao.

Đồng hành cùng người dân bản Thộ Lộ phát triển kinh tế, xã Búng Lao chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp với ban quản lý bản thường xuyên xuống cơ sở, nắm tình hình sinh trưởng của cây, hướng dẫn người dân từ khâu chăm sóc, làm cỏ, bón phân đến phòng, trừ sâu bệnh. Những hộ mới chuyển sang trồng cà phê, mắc ca được cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây, hạn chế những rủi ro trong quá trình sản xuất.

Anh Nguyễn Văn Hoàn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Búng Lao cho biết: Do phần lớn người dân Thộ Lộ trước đây chủ yếu trồng lúa nương nên kỹ thuật chăm sóc cà phê, mắc ca còn mới. Vì vậy, cán bộ kỹ thuật sẽ xuống tận diện tích để hướng dẫn, bà con gặp khó khăn ở khâu nào thì cùng trao đổi, tháo gỡ ngay ở khâu đó. Mục tiêu là giúp người dân nắm được kỹ thuật, chăm sóc tốt diện tích đã trồng và từng bước hình thành cách sản xuất phù hợp với cây trồng mới.

Người dân bản Thộ Lộ, xã Búng Lao đoàn kết giúp nhau dựng nhà ở.

Với Thộ Lộ, con đường thoát nghèo còn dài khi phần lớn các hộ dân vẫn thuộc diện nghèo, cận nghèo. Song từ những nương lúa trước đây, màu xanh của cà phê, mắc ca đang mở ra một lựa chọn mới. Sự mạnh dạn của người dân, cùng định hướng và cách hỗ trợ sát thực tế của cấp ủy, chính quyền địa phương đang tạo thêm niềm tin để bà con thay đổi cách làm, chủ động tìm hướng nâng cao thu nhập trên chính mảnh đất của mình. Những hàng cây hôm nay còn non, nhưng trong đó đã có sự kỳ vọng về một cuộc sống đủ đầy hơn của người dân bản vùng cao Thộ Lộ.