Chăm sóc sức khỏe tinh thần ngày Tết

Mỗi người đừng quên chăm sóc sức khỏe tinh thần trong dịp Tết để khởi đầu một năm mới trọn vẹn niềm vui. Ảnh minh họa: Hải Yến

Làm thế nào để tận hưởng một cái Tết thật sự đầm ấm, hạnh phúc và thư thái tinh thần để khởi đầu một năm mới thuận lợi, tràn đầy năng lượng là mong muốn chung của nhiều người.

“Ðiểm danh” nguyên nhân gây “hội chứng sợ Tết”

Chị Nguyễn Thị Giang (43 tuổi, ngụ phường Tân Triều) chia sẻ: “Tôi thích hương vị Tết nhưng cũng “sợ” Tết vì vừa phải lo chi tiêu, mua sắm vừa lo dọn dẹp nhà cửa trong khi công việc cơ quan những ngày cuối năm thì nhiều. Những ngày Tết thì phải bận rộn nấu nướng, tiếp khách…”.

Trong khi đó, anh Trần Minh Tuấn (29 tuổi, quê ở tỉnh Thanh Hóa, ngụ phường Trảng Dài) thừa nhận: “Mỗi lần về quê ăn Tết, tôi khá áp lực khi nghe hỏi về thu nhập. Thậm chí, ngay cả khi không hỏi trực tiếp nhưng trong các câu chuyện đầu xuân mà nhiều bậc phụ huynh khoe về thành công, mức thu nhập cao của con cái họ cũng khiến tôi thấy áp lực. Biết rằng đó chỉ là thói quen của các phụ huynh ở quê nhưng nghe nhiều cũng thấy nặng nề, không còn cảm giác thoải mái”.

Theo chuyên gia tâm lý, thạc sĩ Hà Văn Phúc, Giám đốc công ty TNHH Đào tạo và Phát triển Giáo dục V.LIFE (phường Trảng Dài), Tết là khoảng thời gian khiến không ít người bận rộn, lo toan và mệt mỏi tinh thần, thậm chí là có "hội chứng sợ Tết" xuất phát từ áp lực tài chính, khối lượng công việc dồn dập, và kỳ vọng xã hội. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều khía cạnh, bao gồm: áp lực chi tiêu (chi phí mua sắm, lì xì, quà cáp, cỗ bàn…); các vấn đề nợ nần; việc dọn dẹp nhà cửa, hoặc đối mặt câu hỏi riêng tư như: thu nhập, chuyện kết hôn, sinh con từ họ hàng, người quen trong các buổi sum họp. Ngoài ra, Tết cũng là dịp nhiều người phải đối mặt với các rủi ro sức khỏe do tiệc tùng quá đà và sự đảo lộn nhịp sinh hoạt.

Thạc sĩ Hà Văn Phúc cho biết: “Trong quá trình tư vấn, tôi gặp không ít trường hợp tìm đến để trao đổi, chia sẻ, thậm chí cần sự hỗ trợ tâm lý vì stress hoặc suy giảm tinh thần trong dịp Tết. Đa số trường hợp là phụ nữ - những người được coi là “tay hòm chìa khóa” của gia đình”.

Việc quá tải tinh thần ngày Tết thường biểu hiện qua cảm giác như: kiệt sức, mệt mỏi, không có năng lượng về mặt sức khỏe; lo âu và căng thẳng tâm lý/ tinh thần kéo dài do áp lực việc dọn dẹp, mua sắm… hoặc xung đột trong các mối quan hệ xã hội, gia đình. Tất cả những điều trên dễ khiến người bị áp lực, quá tải, thường xuyên cáu gắt, nhạy cảm với nhận xét tiêu cực, tìm cách né tránh đám đông, thậm chí trốn tránh mọi người để tìm kiếm sự yên tĩnh, riêng tư cho riêng mình.

Thạc sĩ Hà Văn Phúc cho biết thêm: Phụ nữ, người trẻ là đối tượng dễ rơi vào những khủng hoảng tâm lý ở ngày Tết nhất. Đối với phụ nữ, việc dọn dẹp, bếp núc, mua sắm, cúng kiếng… khiến họ không có thời gian nghỉ ngơi, dẫn đến kiệt sức thể chất và tâm lý. Đối với những người làm dâu, áp lực phải chu toàn mọi việc dễ khiến nảy sinh các mâu thuẫn, căng thẳng trong các mối quan hệ với chồng và gia đình chồng.

Những người trẻ thường chịu áp lực về tài chính, công danh, về những kỳ vọng của gia đình liên quan chuyện lương bổng, lập gia đình… Những điều này đều dễ biến Tết thành nỗi sợ, và có thể gây mâu thuẫn gia đình, làm mất đi ý nghĩa đoàn viên thực sự ở người trẻ.

Giảm kỳ vọng, tăng kết nối để vui Tết trọn vẹn

Để Tết thực sự trọn vẹn ý nghĩa của niềm vui sum họp, theo thạc sĩ Hà Văn Phúc, nguyên tắc cốt lõi, cơ bản nhất là giảm kỳ vọng, tăng kết nối. Đồng thời chú trọng việc chăm sóc sức khỏe thể chất thông qua việc ăn uống chừng mực, ngủ đủ giấc, và giải tỏa tâm lý bằng cách buông bỏ áp lực công việc, dọn dẹp, các kỳ vọng về sự hoàn hảo, không biến Tết thành cơ hội để khoe khoang…

Thay vào đó, mỗi người nên tập trung vào sự an yên, dành thời gian cho sở thích cá nhân và gia đình; cùng gia đình chia sẻ việc dọn dẹp, nấu nướng, biến các công việc thành niềm vui thay vì gánh nặng. “Bằng việc thực hiện các nguyên tắc này, tôi tin Tết sẽ thực sự là thời gian nghỉ ngơi để nạp năng lượng thay vì gây thêm căng thẳng” - Thạc sĩ Hà Văn Phúc chia sẻ.

Hãy ưu tiên các hoạt động quan trọng, tối giản việc mua sắm, trang trí, bày biện… và kết hợp thư giãn cùng gia đình như: nấu ăn, xem phim, trò chuyện. Việc duy trì và dành thời gian cho bản thân cũng rất quan trọng, nên chú trọng việc chăm sóc bản thân thông qua việc duy trì thói quen sinh hoạt khoa học như: ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ, vận động nhẹ nhàng… để tái tạo năng lượng; đồng thời sắp xếp lại không gian sống, làm việc để giảm bớt căng thẳng sau Tết. Mỗi người cũng cần học cách nói “không” và từ chối các lời mời, hoạt động không không cần thiết để giảm bớt căng thẳng, áp lực.

Tết sẽ thực sự là mùa của yêu thương và đoàn viên khi mỗi người biết chăm sóc, lắng nghe sức khỏe tinh thần của chính mình và của những người xung quanh. Giảm bớt áp lực, tăng sự sẻ chia, trân trọng những khoảnh khắc bình dị sẽ giúp Tết trở về đúng ý nghĩa vốn có - là thời điểm để nghỉ ngơi, nạp năng lượng và khởi đầu một năm mới an lành, vững vàng hơn.

Tường Vi