Chân dung người phụ nữ quyền lực nhất nền văn minh Ai Cập cổ đại

Khoảng năm 1473–1458 trước Công nguyên, Hatshepsut cai trị Ai Cập trong hơn hai thập niên, trở thành một trong những nữ pharaoh nổi bật nhất của Vương triều XVIII. Bà vốn là con gái của Pharaoh Thutmose I và Đại vương hậu Ahmose, sau đó kết hôn với người anh cùng cha khác mẹ là Thutmose II. Khi Thutmose II qua đời, người kế vị là Thutmose III còn quá nhỏ, Hatshepsut trở thành nhiếp chính. Chỉ vài năm sau, bà chính thức nhận đầy đủ tước hiệu của một pharaoh và trở thành đồng cai trị với Thutmose III.

Ảnh: egypttourmagic.com

Điều đặc biệt là Hatshepsut không chỉ nắm quyền trên danh nghĩa. Triều đại của bà kéo dài khoảng 20 năm và được đánh dấu bởi những chương trình xây dựng quy mô lớn, thương mại và một thời kỳ tương đối ổn định. Công trình nổi tiếng nhất là đền tang lễ Djeser-Djeseru tại Deir el-Bahari, nằm dưới những vách núi đá hùng vĩ ở bờ tây Luxor. Ngôi đền gồm ba tầng sân bậc thang, tạo thành một quần thể kiến trúc hòa vào cảnh quan tự nhiên.

Ảnh: odysseys-unlimited

Hatshepsut cũng nổi tiếng với chuyến thám hiểm thương mại tới vùng đất Punt, một địa danh cổ thường được cho là nằm ở khu vực phía nam Biển Đỏ. Các phù điêu tại đền Deir el-Bahari mô tả đoàn thuyền mang về những hàng hóa quý giá như nhựa thơm, ngà voi, gỗ mun và các sản vật nhiệt đới. Chuyến đi cho thấy triều đình Hatshepsut không chỉ dựa vào chiến tranh để mở rộng ảnh hưởng mà còn sử dụng thương mại và ngoại giao.

Nhưng hình ảnh Hatshepsut trong nghệ thuật Ai Cập lại gây nhiều tò mò. Nhiều tượng của bà được tạo hình như một vị vua nam: đội khăn nemes, mặc trang phục hoàng gia và thậm chí mang bộ râu giả. Điều này không nhất thiết có nghĩa Hatshepsut muốn che giấu giới tính. Trong truyền thống nghệ thuật Ai Cập, pharaoh thường được thể hiện theo hình mẫu lý tưởng của một vị vua trẻ, bất kể giới tính thực tế. Đáng chú ý, các dòng chữ trên tượng vẫn sử dụng những hình thức ngữ pháp nữ tính để xác định Hatshepsut.

Ảnh: Pinterest

Sau khi Hatshepsut qua đời, tên và hình ảnh của bà bị xóa hoặc phá hủy trên nhiều công trình. Trong một thời gian dài, bà gần như biến mất khỏi danh sách các vị vua Ai Cập, khiến các thế hệ sau khó nhận ra quy mô quyền lực mà bà từng nắm giữ. Nguyên nhân chính xác vẫn còn được tranh luận và không thể đơn giản kết luận rằng Thutmose III đã cố tình xóa bỏ bà vì thù hận cá nhân.

Ngày nay, Hatshepsut đã trở lại vị trí xứng đáng trong lịch sử. Những bức tượng bị đập vỡ được phục dựng, ngôi đền đồ sộ vẫn đứng bên vách núi và tên của nữ pharaoh một thời bị xóa khỏi lịch sử lại trở thành biểu tượng cho một trong những triều đại đặc biệt nhất của Ai Cập cổ đại.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.