Chân dung tân Tổng thống Hungary András Baka

Với 140 phiếu thuận và 6 phiếu chống trong cuộc bỏ phiếu kín ngày 11/8, Quốc hội Hungary đã bầu ông András Baka, cựu Chánh án Tòa án tối cao làm Tổng thống mới.

Ông Baka, 74 tuổi, từng giữ chức Chánh án Tòa án tối cao Hungary giai đoạn 2009-2011, dự kiến tuyên thệ nhậm chức ngày 19/8.

Phát biểu sau khi được bầu, ông Baka cho rằng, tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội và chính trị là một trong những thách thức lớn nhất của Hungary sau 16 năm dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orbán.

Theo ông, chính quyền trước đây đã làm gia tăng sự chia rẽ giữa Budapest và các địa phương, giữa người trẻ và người cao tuổi, cũng như giữa các nhóm đa số và thiểu số, qua đó làm suy giảm lòng tin giữa người dân.

“Chúng ta không thể xây dựng tương lai chung khi công dân coi nhau là kẻ thù”, ông Baka nói, đồng thời nhấn mạnh thay đổi chính trị không thể đồng nghĩa với việc những người có quan điểm khác biệt phải lo sợ, im lặng hoặc cảm thấy mình là người ngoài ngay trên chính đất nước của mình.

Ông khẳng định: “Chúng ta không thể xây dựng một Hungary mới dựa trên sự trả thù”, đồng thời kêu gọi kết hợp công lý với sự kiềm chế, điều tra những sai phạm trong quá khứ và khôi phục nhà nước pháp quyền.

Theo ông Baka, Hungary không chỉ cần một kết quả bầu cử thuận lợi để khôi phục nhà nước pháp quyền mà còn phải xây dựng lại “một nền văn hóa hiến pháp dân chủ và vận hành hiệu quả”, trong đó việc kiểm soát quyền lực hành pháp không bị coi là trở ngại, còn tranh luận và thỏa hiệp chính trị không bị gán cho là hành động phản bội hay biểu hiện yếu đuối.

Ông Baka cho biết, trên cương vị Tổng thống, ông sẽ giữ lập trường trung lập về chính trị đảng phái nhưng không trung lập về các giá trị, đồng thời bảo vệ những quan điểm đa dạng trong xã hội. Ông cũng cho rằng, mọi bản hiến pháp mới cần được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, thay vì phục vụ “đa số nhất thời”, bởi điều đó có thể lặp lại những sai lầm mà Hungary đang tìm cách khắc phục.

Về đối ngoại, tân Tổng thống nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đại diện cho Hungary ở nước ngoài và khôi phục quan hệ với châu Âu cùng các đồng minh khác. Ông cho rằng, vị thế của Hungary tại châu Âu không phải là quyết định nhất thời của một chính phủ, mà bắt nguồn từ lịch sử, văn hóa và lợi ích của đất nước.

Ông Baka cũng đề cập trách nhiệm của Hungary đối với cộng đồng người Hungary sinh sống ngoài biên giới, vấn đề từng gây tranh cãi trong quan hệ của Budapest với một số nước láng giềng.

Việc ông Baka được bầu diễn ra sau khi đảng Tisza tìm cách chấm dứt nhiệm kỳ của Tổng thống Tamás Sulyok, được đảng Fidesz đề cử và Quốc hội phê chuẩn năm 2024. Sau khi ông Sulyok từ chối từ chức, đảng Tisza đã thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp để chấm dứt nhiệm kỳ của ông vào tháng 7.

Kể từ khi nhậm chức hồi tháng 5, chính phủ của Thủ tướng Magyar, thuộc đảng Tisza, đã thay thế nhiều quan chức, đồng thời tiến hành cải cách tư pháp, điều tra các sai phạm tài chính và đóng cửa Cơ quan Bảo vệ Chủ quyền.

Tổng thống Hungary chủ yếu giữ vai trò nghi lễ, song có quyền yêu cầu Quốc hội xem xét lại các dự luật hoặc chuyển các dự luật lên Tòa án Hiến pháp.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN: https://baoquocte.vn/chan-dung-tan-tong-thong-hungary-andras-baka-430417.html