Chân dung vị tướng 43 tuổi vừa nắm quyền Tổng tư lệnh quân đội Ukraine

Tướng Mykhailo Drapatyi trong buổi gặp Tổng thống Zelensky ngày 20/7/2026. Ảnh: Volodymyr Zelensky / Telegram

Quyết định khó khăn của Tổng thống Zelensky

Trong những ngày gần đây, hàng nghìn người biểu tình tập trung mỗi tối tại trung tâm thủ đô Kiev, nhiều người đồng thanh hô tên một trong những vị tướng được kính trọng nhất Ukraine: “Drapatyi!”.

Các cuộc biểu tình quy mô lớn bắt đầu từ ngày 15/7, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, một nhân vật được đánh giá cao nhờ tư tưởng cải cách. Phong trào sau đó nhanh chóng chuyển thành lời kêu gọi thay thế Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi.

Khi những thông tin liên quan đến việc ông Fedorov bị cách chức dần được công bố, sự chú ý chuyển sang mối quan hệ cá nhân và công việc ngày càng xấu đi giữa ông với Tướng Syrskyi. Nhiều người biểu tình, trong đó có binh sĩ và cựu chiến binh, thúc giục Tổng thống Zelensky bổ nhiệm Tư lệnh Lực lượng Liên quân Mykhailo Drapatyi thay thế ông Syrskyi.

Tối 21/7, Tổng thống Zelensky đã thực hiện sự thay đổi đó.

Theo báo Kyiv Independent, sau khi được bổ nhiệm, ông Drapatyi cảm ơn Tổng thống Zelensky đã tin tưởng giao trọng trách, gọi đây là một giai đoạn mới trong quá trình phụng sự đất nước và cam kết lãnh đạo quân đội bằng tinh thần trách nhiệm.

“Phục vụ Ukraine luôn là một vinh dự đối với tôi. Trong cuộc chiến giành độc lập, điều đó đồng nghĩa với trách nhiệm tuyệt đối”, ông Drapatyi viết trên Facebook. “Tôi sẽ làm việc có trách nhiệm, tập trung và với sự tôn trọng dành cho những người đang bảo vệ đất nước chúng ta”.

Ông cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với người tiền nhiệm Syrskyi, cho rằng vị tướng này đã góp phần định hình sự nghiệp quân sự của mình.

Dù không có nhiều thông tin về vị thiếu tướng 43 tuổi vốn kín tiếng trước truyền thông, ông Drapatyi được nhiều chỉ huy quân sự cấp cao, giàu kinh nghiệm đánh giá là một nhà lãnh đạo hiệu quả.

Tổng thống Zelensky cho biết ông đã gặp Drapatyi hai lần trong hai ngày trước khi đưa ra quyết định. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng làm việc với Tư lệnh Lực lượng Đổ bộ đường không Oleh Apostol, Phó tổng tham mưu trưởng Volodymyr Horbatiuk cùng chỉ huy của một số đơn vị hàng đầu, gồm Tư lệnh Quân đoàn 3 Andriy Biletsky, Tư lệnh Quân đoàn Khartiia Ihor Obolienskyi và Tư lệnh Quân đoàn Azov Denys Prokopenko.

Trước đó, ông Zelensky không công khai bình luận về khả năng cách chức tướng Syrskyi. Tuy nhiên, vị tổng tư lệnh này ngày càng bị nhiều sĩ quan trẻ chỉ trích vì phong cách chỉ huy từ trên xuống, mang dấu ấn thời Liên Xô, trong đó giới lãnh đạo cấp cao can thiệp quá sâu vào hoạt động của cấp dưới và yêu cầu giữ trận địa bất chấp tổn thất về người.

Ngược lại, tướng Drapatyi nhiều lần nhấn mạnh rằng các chỉ huy phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình và thường xuyên tự đánh giá để rút kinh nghiệm từ những sai lầm.

Khi ca ngợi 6 tháng ông Fedorov đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Quốc phòng, Drapatyi cho rằng ông nhìn thấy một nỗ lực thực sự nhằm thay đổi những nguyên tắc đã chi phối quân đội trong thời gian dài, đồng thời giải quyết các vấn đề mà “hệ thống đã quen với việc phớt lờ”.

Ủng hộ chủ trương của cựu Bộ trưởng Quốc phòng về đẩy nhanh quá trình ra quyết định và thay đổi cách tiếp cận, ông Drapatyi cũng kêu gọi tiến hành một cuộc cải tổ có hệ thống đối với quân đội.

“Quân đội cần thay đổi, nhưng nếu không có công lý, mọi sự thay đổi sẽ trở nên vô nghĩa đối với những người đang gánh cuộc chiến này trên vai mỗi ngày”, vị tướng viết trên Facebook ngày 16/7, một ngày sau khi ông Fedorov bị cách chức.

“Một người chỉ huy không có quyền im lặng trước các vấn đề, đặc biệt khi cái giá phải trả được đo bằng những cơ hội bị bỏ lỡ, thời gian và sinh mạng con người. Sự im lặng không bảo vệ quân đội. Nó chỉ khiến sai lầm tích tụ cho tới khi trở nên khó sửa chữa hơn rất nhiều”.

Vị tướng được cấp dưới tôn trọng

Trước khi được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh, Drapatyi chỉ huy Lực lượng Liên quân, một cơ cấu chỉ huy mới thành lập phụ trách chiến tuyến tại tỉnh Kharkiv và khu vực xung quanh ở đông bắc Ukraine.

Kể từ khi ông bắt đầu giám sát chiến trường Kharkiv vào mùa thu năm 2025, các đơn vị Ukraine, trong đó có Lữ đoàn Khartiia, đã giành lại những khu vực rộng lớn trong và xung quanh thành phố Kupiansk, nơi khi đó đứng trước nguy cơ bị lực lượng Nga kiểm soát.

Tuy nhiên, chưa thể xác định chính xác Drapatyi đóng góp bao nhiêu vào những thành công này, bởi các đơn vị như Lữ đoàn Khartiia trực tiếp giữ vai trò chủ chốt trong chiến dịch.

Trước khi tiếp quản Lực lượng Liên quân, tướng Drapatyi lãnh đạo Cụm tác chiến - chiến lược Dnipro, cơ cấu chỉ huy quy mô lớn giám sát các mặt trận phía đông cho tới khi bị ông Syrskyi giải thể vào tháng 10/2025.

Theo ông Rob Lee, nghiên cứu viên cấp cao thuộc Chương trình Á - Âu của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại có trụ sở tại Washington, Drapatyi được cấp dưới tôn trọng bởi ông thường “hỏi ý kiến họ và hỏi họ cần được hỗ trợ những gì”, thay vì chỉ đơn thuần ban hành mệnh lệnh.

Ông Lee, người thường xuyên đến thăm các chiến tuyến tại Ukraine, cho biết đánh giá này dựa trên những cuộc trao đổi với một số lữ đoàn trưởng.

Trước đó, vào năm 2024, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm Drapatyi làm Tư lệnh Lục quân, quân chủng lớn nhất trong lực lượng vũ trang Ukraine.

Bắt đầu sự nghiệp quân sự với vị trí trung úy xe tăng khi mới 21 tuổi, Drapatyi từng bước thăng tiến qua những trận chiến khốc liệt ngoài tiền tuyến để trở thành một chỉ huy quân đội.

“Xét về kinh nghiệm, uy tín và sự chú trọng vào cải cách, Drapatyi sẽ là một lựa chọn xuất sắc cho vị trí Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang”, chuyên gia Rob Lee nhận định.

Chiếc BMP “biết bay” và con đường thăng tiến

Mykhailo Drapatyi sinh ra tại thành phố Kamianets-Podilskyi ở miền tây Ukraine. Ông tốt nghiệp Học viện Lực lượng xe tăng Kharkiv năm 2004, thời điểm quân đội Ukraine bắt đầu tìm cách thoát khỏi di sản quân sự thời Liên Xô.

Khi xung đột bùng phát tại các tỉnh Donetsk và Luhansk năm 2014, Drapatyi khi đó mang quân hàm thiếu tá và giữ chức tiểu đoàn trưởng thuộc Lữ đoàn Cơ giới số 72.

Ông nhanh chóng tham gia các hoạt động quân sự trong bối cảnh hỗn loạn nhằm ngăn chặn các lực lượng thân Nga giành quyền kiểm soát thành phố Mariupol.

Một sự kiện sau này trở thành giai thoại nổi tiếng trong quân đội Ukraine là việc một xe chiến đấu bộ binh BMP thuộc tiểu đoàn của Drapatyi lao xuyên qua hàng rào tạm do lực lượng đối phương dựng lên trên một đại lộ chính của Mariupol. Hình ảnh chiếc xe lao qua chướng ngại vật khiến nó được gọi là chiếc BMP “biết bay”.

Cuộc đột kích táo bạo mở đầu cho chiến dịch giúp Ukraine khôi phục hoàn toàn quyền kiểm soát Mariupol, đồng thời trở thành biểu tượng về quyết tâm đẩy lùi lực lượng ly khai.

Khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022, Drapatyi phụ trách phòng thủ một trong những khu vực ít được biết đến nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu đầy hỗn loạn của cuộc chiến.

Với tư cách Phó tư lệnh Cụm tác chiến miền Nam, ông chỉ huy lực lượng ngăn bước tiến của quân đội Nga về phía thành phố Kryvyi Rih thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, qua đó tránh được một thất bại có thể gây hậu quả ở cấp độ chiến lược đối với Ukraine.

Cuối năm đó, vị tướng này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch giành lại Kherson và đẩy lực lượng Nga khỏi bờ tây sông Dnipro.

Năm 2024, khi quân đội Nga vượt biên giới mở một đợt tiến công mới tại Kharkiv, Drapatyi tổ chức hoạt động ứng phó, hạn chế lực lượng Nga trong hai vùng đệm nhỏ dọc biên giới.

Thành tích này giúp ông được chú ý nhiều hơn, trong bối cảnh năng lực lãnh đạo tổng thể của ông Syrskyi ngày càng bị đặt dưới sự giám sát.

Khoảng nửa năm sau, Drapatyi được bổ nhiệm làm Tư lệnh Lục quân. Theo lời ông, lực lượng mà mình tiếp quản khi đó đang rơi vào tình trạng “trì trệ trong quản lý”.

Ông chỉ ra hàng loạt vấn đề, bao gồm bầu không khí sợ hãi, thiếu tinh thần chủ động, không tiếp thu phản hồi, thờ ơ với các vấn đề của quân nhân, kỷ luật mang tính hình thức và khoảng cách sâu sắc giữa cơ quan chỉ huy với các đơn vị chiến đấu.

Nỗ lực chống lại những vấn đề này, vốn cũng được cho là xuất hiện trong phong cách lãnh đạo của ông Syrskyi tại Bộ Tổng tham mưu, đã giúp Drapatyi xây dựng hình ảnh một trong những nhà lãnh đạo quân sự hiện đại và coi trọng con người nhất tại Ukraine.

Vị chỉ huy trọng danh dự

Ngày 1/6/2025, Drapatyi từ chức Tư lệnh Lục quân Ukraine sau khi một tên lửa đạn đạo Iskander của Nga tấn công thao trường thuộc Trung tâm huấn luyện số 239, khiến 12 binh sĩ Ukraine thiệt mạng.

“Đây là một quyết định có chủ ý, xuất phát từ ý thức trách nhiệm cá nhân của tôi đối với thảm kịch tại thao trường của Trung tâm huấn luyện số 239, nơi các binh sĩ của chúng ta đã thiệt mạng”, ông Drapatyi tuyên bố khi từ chức.

Vụ tấn công nằm trong chuỗi không kích của Nga nhằm vào các cơ sở huấn luyện quân sự Ukraine trong năm 2025.

Trước đó, sau khi Nga tập kích một thao trường tại Cherkaske thuộc tỉnh Dnipropetrovsk ngày 1/3, khiến gần 40 học viên quân sự thiệt mạng, ông Drapatyi đã cam kết tiến hành một cuộc điều tra đầy đủ và chấm dứt tình trạng các cơ sở huấn luyện liên tiếp trở thành mục tiêu.

Trong tuyên bố từ chức, vị tướng công khai nhận trách nhiệm vì không thể giải quyết những nguyên nhân cốt lõi dẫn tới thảm kịch.

“Trách nhiệm vòng vo và sự miễn trừ trách nhiệm là chất độc đối với quân đội. Tôi đã cố loại bỏ nó khỏi Lục quân. Nhưng nếu các thảm kịch vẫn lặp lại, điều đó có nghĩa là những nỗ lực của tôi chưa đủ”, ông nói. “Một quân đội mà các chỉ huy phải chịu trách nhiệm cá nhân đối với sinh mạng con người là một quân đội đang sống. Một quân đội mà không ai phải chịu trách nhiệm về những tổn thất sẽ chết dần từ bên trong”.

Bohdan Krotevych, cựu Tham mưu trưởng Lữ đoàn Azov, người từng làm việc chặt chẽ với Drapatyi, cho biết việc vị tướng này từ chức sau cuộc tập kích tên lửa đã thể hiện rõ tính cách của ông.

Theo Krotevych, ông Syrskyi trước đó không trao đủ thẩm quyền cho Drapatyi để vị tướng này có thể thực hiện những thay đổi cần thiết.

Tuy nhiên, thay vì viện lý do để bảo vệ mình, Drapatyi, người được Krotevych gọi là “một con người danh dự”, đã lựa chọn rời chức vụ và nhận trách nhiệm.

Giờ đây, trên cương vị Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, Drapatyi được kỳ vọng sẽ đưa tư tưởng cải cách, phong cách lắng nghe cấp dưới và nguyên tắc chịu trách nhiệm cá nhân lên cấp lãnh đạo cao nhất của quân đội.

Tuy nhiên, ông cũng phải đối mặt với một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn: thay đổi một hệ thống quân sự đang phải vận hành dưới sức ép của cuộc chiến kéo dài, trong khi vẫn phải duy trì khả năng chiến đấu trên toàn bộ chiến tuyến.