Chặn xe hợp đồng biến tướng thành xe khách

Sáng 30/9, Báo Xây Dựng tổ chức tọa đàm “Quy định mới trong quản lý xe hợp đồng”, với sự tham gia của đại diện Cục Cảnh sát Giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam và Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam.

Tọa đàm tập trung làm rõ những quy định mới về quản lý phương tiện, lộ trình kết nối dữ liệu số trước chuyến đi, cũng như trách nhiệm tuân thủ pháp luật của các đơn vị kinh doanh vận tải.

Các đại biểu trao đổi về những quy định mới trong quản lý xe hợp đồng, tại tọa đàm sáng 30/9.

Tại tọa đàm, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục Cảnh sát Giao thông) cho biết, xe hợp đồng là loại hình vận tải đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế đã phát sinh những trường hợp hoạt động chưa đúng bản chất, như bán chỗ cho từng hành khách, chạy theo lịch trình cố định và tổ chức đón trả khách lặp đi lặp lại tại văn phòng hoặc các điểm thuê mướn như một dạng "bến xe cóc".

"Hành vi này không chỉ tạo sự cạnh tranh không lành mạnh mà còn trực tiếp gây mất an ninh trật tự, mất an toàn giao thông do các phương tiện tranh giành khách và dừng đỗ sai quy định trên đường phố", ông Long nhấn mạnh.

Tuy nhiên, việc kiểm soát các vi phạm trên thực tế đang gặp nhiều rào cản. Đại diện cơ quan quản lý chuyên ngành, ông Đỗ Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải (Cục Đường bộ Việt Nam) cho biết, công tác phối hợp kiểm tra liên ngành thời gian qua còn khó khăn do mang tính bị động; trong các đợt cao điểm, không ít chủ phương tiện tìm cách né tránh hoặc tạm dừng hoạt động trong thời gian lực lượng chức năng kiểm tra.

Dưới góc độ thị trường, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam lý giải thêm, từ khi Nghị định 10 gộp xe du lịch vào xe hợp đồng cách đây khoảng 5 năm, loại hình này đã liên tục mở rộng phạm vi, vừa cạnh tranh với taxi, vừa lấn sang thị phần xe tuyến cố định.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc thiếu vắng công cụ kiểm soát kịp thời đã tạo kẽ hở cho các biến tướng nảy sinh, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải minh bạch hóa hoạt động vận tải bằng các giải pháp quản lý mới.

Quản lý bằng dữ liệu điện tử trước khi phương tiện hoạt động

Để khắc phục những hạn chế trong kiểm tra trực tiếp ngoài hiện trường, Nghị định 218/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 158/2024/NĐ-CP đã bổ sung yêu cầu truyền dữ liệu hợp đồng vận chuyển trước chuyến đi về hệ thống của Bộ Công an.

Từ ngày 1/1/2028, xe hợp đồng phải truyền dữ liệu chuyến đi về Cục CSGT để ngăn ngừa tình trạng đón trả khách sai quy định.

Làm rõ quy định này, Thượng tá Nguyễn Hồng Long cho biết, từ ngày 1/1/2028, các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải kết nối, chia sẻ dữ liệu về nội dung hợp đồng cho Cục Cảnh sát Giao thông trước khi xe thực hiện hành trình.

Dữ liệu này sẽ được dùng để đối chiếu với hoạt động thực tế của chuyến xe, phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát và chia sẻ liên thông cho các cơ quan quản lý liên quan. Bộ Công an sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể về yêu cầu kỹ thuật và phương thức thực hiện để doanh nghiệp kết nối trước thời điểm áp dụng.

Đánh giá về tính đột phá, ông Đỗ Quốc Phong cho rằng, việc kiểm soát thông tin chuyến đi cùng danh sách hành khách trước giờ xe chạy sẽ giúp lực lượng chức năng chuyển từ thế "chạy theo xử lý" sang chủ động phòng ngừa sai phạm, buộc xe hợp đồng phải vận hành đúng khuôn khổ pháp luật.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Công Hùng cho rằng, chuyển đổi số cần hướng tới việc kiểm soát thông tin ngay từ trước khi xe xuất phát, bao gồm số lượng và danh sách hành khách cụ thể trên xe để lực lượng chức năng chủ động phòng ngừa sai phạm. Khi dữ liệu được kết nối và đối chiếu đồng bộ, các đơn vị kinh doanh sẽ phải tổ chức vận hành đúng bản chất của loại hình xe hợp đồng, góp phần xây dựng môi trường vận tải minh bạch và bảo đảm trật tự an toàn giao thông.