Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng đề nghị bổ sung quy định về hợp tác quốc tế trong bưu chính

Cần hoàn thiện quy định về bưu chính xuyên biên giới

Ngày 17/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại Tổ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).

Dự thảo Luật gồm 8 chương, 51 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung cơ bản: mở rộng phạm vi dịch vụ bưu chính; mở rộng phạm vi và đổi mới cơ chế quản lý dịch vụ bưu chính công ích; phát triển bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và nền kinh tế số, đặc biệt là thương mại điện tử; phát triển bưu chính số an toàn dựa trên dữ liệu bưu chính và định danh người gửi.

Luật Bưu chính (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, thay thế Luật Bưu chính năm 2010.

Đại biểu Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC, góp ý dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) tại Tổ 7

Góp ý vào dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) tại Tổ 7, Chánh án Nguyễn Văn Quảng, cho rằng việc sửa đổi luật là cần thiết, song nội dung dự thảo chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn, chưa giải quyết được những tồn tại, bất cập đã được Chính phủ nêu trong Tờ trình.

Theo Chánh án TANDTC, đối chiếu Luật Bưu chính năm 2010 với dự thảo sửa đổi cho thấy các nội dung điều chỉnh còn hạn chế, chưa giải quyết được những vấn đề lớn đặt ra trong thực tiễn. Trong đó, bưu chính xuyên biên giới là lĩnh vực cần được quan tâm nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước và xây dựng nền bưu chính đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Chánh án Nguyễn Văn Quảng cho rằng, dự thảo chưa đề cập đầy đủ yêu cầu quản lý hoạt động bưu chính xuyên biên giới trong bối cảnh thương mại quốc tế phát triển mạnh mẽ. Vì vậy, Chánh án đề nghị bổ sung quy định về hợp tác quốc tế trong hoạt động bưu chính, đồng thời nghiên cứu cơ chế quản lý phù hợp đối với các doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới, nhất là những nền tảng thương mại điện tử quốc tế như Amazon.

Về thông tin định danh và truy vết bưu gửi, Chánh án Nguyễn Văn Quảng đề nghị bổ sung quy định về thông tin chi tiết đối với bưu gửi từ nước ngoài vào Việt Nam, làm rõ trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính xuyên biên giới.

Bên cạnh đó, Chánh án Nguyễn Văn Quảng đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát các quy định về thủ tục hải quan đối với bưu gửi xuất khẩu, nhập khẩu. Theo Chánh án, dự thảo quy định hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu bưu gửi thực hiện theo pháp luật về bưu chính và pháp luật về hải quan, nhưng chưa có quy định cụ thể tương ứng. Do đó, cần bổ sung các quy định cần thiết để bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong quá trình thực hiện.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận dự án luật tại Tổ 7.

Một vấn đề khác được Chánh án Nguyễn Văn Quảng đề cập là thời điểm Luật có hiệu lực thi hành. Theo dự thảo, Luật Bưu chính (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Chánh án cho rằng cần làm rõ cơ sở lựa chọn thời điểm này để bảo đảm sự phù hợp giữa yêu cầu thực tiễn và tiến độ tổ chức thực hiện các quy định mới.

“Chúng ta làm luật rất cần áp dụng triển khai ngay, tuy nhiên, Luật Bưu chính mãi đến 1/7/2027 mới có hiệu lực thì ý nghĩa của việc thông qua ở kỳ họp lần này tôi cho rằng không phù hợp. Trong đó, dự án Luật Đo lường lại có hiệu lực từ 1/3/2027. Chính phủ cần giải thích rõ thời điểm có hiệu lực”, Chánh án Nguyễn Văn Quảng nêu ý kiến.

Cơ quan thẩm tra đề nghị hoàn thiện dự thảo Luật

Trước đó, trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện nhiều nội dung của dự thảo.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Bưu chính (sửa đổi). (Ảnh: QH)

Về phạm vi điều chỉnh, Ủy ban nhận thấy quy định hiện hành chưa thể hiện rõ vị trí của bưu chính trong hạ tầng logistics số, hạ tầng dữ liệu và kinh tế số. Việc sử dụng các tiêu chí “định danh, theo dõi, truy vết” cũng chưa đủ để phân biệt dịch vụ bưu chính với hoạt động logistics, vận tải độc lập, bởi các đơn vị vận tải hiện đại đều có thể cung cấp mã truy vết.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi dịch vụ bưu chính trên môi trường số, khẳng định vị trí của bưu chính trong hạ tầng logistics và kinh tế số, đồng thời hoàn thiện tiêu chí phân định giữa các lĩnh vực để tránh chồng chéo trong quản lý.

Về chính sách của Nhà nước, Ủy ban đề nghị bổ sung các giải pháp khuyến khích doanh nghiệp bưu chính số, doanh nghiệp công nghệ và khu vực tư nhân tham gia phát triển thị trường; thúc đẩy đầu tư kho thông minh, trung tâm chia chọn, logistics cửa khẩu và hạ tầng thương mại điện tử; bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và ưu tiên đào tạo kỹ năng số cho nhân lực bưu chính tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Đối với việc mở rộng dịch vụ bưu chính phổ cập từ thư sang gói, kiện hàng hóa, cơ quan thẩm tra lưu ý cần tính toán kỹ nguồn kinh phí bù đắp chi phí phát sinh.

Về thành phần mạng bưu chính, Ủy ban đề nghị làm rõ căn cứ xác định các thành phần dựa trên chức năng sử dụng hay hạ tầng vật lý; xác định nội hàm, tính chất của từng thành phần để phân biệt với những hạ tầng có cùng công năng thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật khác.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đánh giá kỹ tác động của việc phân loại doanh nghiệp và điều kiện kinh doanh dịch vụ bưu chính đối với môi trường đầu tư; tránh phát sinh thủ tục, chi phí tuân thủ không cần thiết. Đồng thời, cần làm rõ nội dung, thời hạn kiểm tra, cơ chế hậu kiểm và ranh giới trách nhiệm của doanh nghiệp khi đăng ký cung cấp dịch vụ.

Đối với quy định quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro và định danh người gửi, Ủy ban nhận thấy yêu cầu định danh, truy vết toàn trình đối với mọi bưu gửi có thể gây quá tải cho các bưu cục nhỏ ở nông thôn hoặc các đơn vị cung cấp dịch vụ thư tín truyền thống có giá trị thấp.

Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị có giải pháp nâng cấp, đưa vào vận hành mạng bưu chính công cộng hoặc xây dựng phương án phù hợp để bảo đảm tính khả thi khi Luật có hiệu lực.