Chất 'gây ung thư nhóm 1' vẫn sống sót ngay cả khi cấp đông
Tủ lạnh và tủ đông chỉ làm chậm quá trình hư hỏng của thực phẩm. Chúng không phải là 'két an toàn' có thể loại bỏ các độc tố nấm mốc (mycotoxin) đã hình thành từ trước.
Bạn mở một hũ mứt để phết lên bánh mì nướng thì phát hiện lớp nấm mốc màu trắng đang mọc trên bề mặt. Thay vì vứt bỏ toàn bộ một cách lãng phí, bạn chỉ hớt bỏ lớp trên cùng bao gồm cả phần nấm mốc, rồi ăn phần còn lại.
Điều tương tự cũng xảy ra với những hạt đậu phộng nằm sâu trong góc tủ đông. Dù chúng có mùi ẩm mốc thay vì mùi thơm đặc trưng của đậu, bạn vẫn dễ nảy sinh ý định ăn chúng vì cho rằng, việc cấp đông đã giúp bảo quản chúng an toàn.
Tuy nhiên, tủ lạnh và tủ đông chỉ làm chậm quá trình hư hỏng của thực phẩm; chúng không phải là "két an toàn" có thể loại bỏ các độc tố nấm mốc (mycotoxin) đã hình thành từ trước. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lưu ý rằng, nhiều loại độc tố nấm mốc có tính bền vững về mặt hóa học và vẫn có thể tồn tại ngay cả sau khi thực phẩm trải qua các quy trình chế biến thông thường.
Lạc (đậu phộng), ngô và một số loại hạt khác nằm trong nhóm thực phẩm cần thận trọng về nguy cơ nhiễm aflatoxin. Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), các loại nấm sinh ra aflatoxin có thể phát triển ở nhiều giai đoạn khác nhau, từ khâu trồng trọt, thu hoạch cho đến bảo quản. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và lượng mưa cũng ảnh hưởng đến nguy cơ nhiễm độc.
Aflatoxin là một loại độc tố vi nấm cực mạnh do các loài nấm mốc thuộc chi Aspergillus (chủ yếu là Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus) sản sinh tự nhiên. Chất này thường xuất hiện trong nông sản bị mốc ở vùng nhiệt đới có khí hậu nóng ẩm, nổi bật như đậu phộng (lạc), ngô (bắp), ngũ cốc và các loại hạt có dầu.

Tại Hàn Quốc cũng đã ghi nhận các trường hợp thu hồi sản phẩm thực tế. Vào ngày 23/7 năm ngoái, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm đã ra lệnh đình chỉ kinh doanh và thu hồi một sản phẩm lạc rang do phát hiện hàm lượng aflatoxin vượt quá giới hạn quy định.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp aflatoxin vào nhóm "chất gây ung thư Nhóm 1". Mối liên hệ nhân quả giữa aflatoxin và ung thư biểu mô tế bào gan (ung thư gan) đã được chứng minh rất rõ ràng.
Tất nhiên, điều này không có nghĩa là chỉ cần tiêu thụ một lần là sẽ lập tức mắc ung thư hay chất này nguy hiểm hơn tất cả các chất gây ung thư khác. Nguy cơ thực tế còn phụ thuộc vào các yếu tố như hàm lượng và thời gian tiếp xúc với độc tố.
Việc cấp đông cũng không đảm bảo an toàn. Mặc dù cấp đông giúp làm chậm tốc độ phát triển của nấm mốc, nhưng nó không thể loại bỏ được lượng aflatoxin đã hình thành trước đó. Nếu thấy các loại hạt bị mốc, hoặc có mùi vị khác thường rõ rệt, tốt nhất bạn nên bỏ toàn bộ sản phẩm thay vì cố gắng nhặt bỏ những phần bị hỏng. Cơ quan An toàn và Thanh tra Thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA FSIS) cũng khuyến cáo nên vứt bỏ các loại hạt và bơ lạc có dấu hiệu bị mốc.

Cơ quan An toàn và Thanh tra Thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA FSIS) giải thích rằng, nấm mốc có thể phát triển ngay cả ở nhiệt độ tủ lạnh và có khả năng chịu được môi trường nhiều đường hoặc muối tốt hơn so với các vi sinh vật khác. Đây là lý do tại sao đôi khi ta thấy nấm mốc xuất hiện trong các loại mứt hoặc thạch trái cây được bảo quản lạnh. Một sai lầm phổ biến mà mọi người thường mắc phải khi thấy một chút nấm mốc trên bề mặt mứt là chỉ hớt bỏ lớp trên cùng rồi ăn phần còn lại. Phần nấm mốc nhìn thấy được không phải là toàn bộ cấu trúc của nấm. Ở những loại thực phẩm mềm và có độ ẩm cao, các sợi nấm (hyphae) có thể lan sâu xuống bên dưới bề mặt. Ngoài ra, còn có nguy cơ tồn tại các độc tố do nấm mốc sinh ra.











