Chất lượng thị trường là yếu tố quyết định hiệu quả phân bổ vốn

Mở rộng nguồn cung – nền tảng cho vai trò dẫn vốn

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sau hơn 30 năm phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính, góp phần huy động nguồn lực cho nền kinh tế. Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, yêu cầu đặt ra là thị trường phải phát triển với chất lượng, hiệu quả và tính bền vững cao hơn, qua đó đáp ứng mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế.

Trên cơ sở đó, nhóm giải pháp phát triển nguồn cung được triển khai trên cả 3 cấu phần chính của thị trường.

Ở thị trường cổ phiếu, việc hoàn thiện cơ chế phát hành lần đầu ra công chúng gắn với niêm yết tiếp tục được đẩy mạnh, giúp rút ngắn thời gian đưa doanh nghiệp lên sàn. Đồng thời, việc hỗ trợ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường, cùng với thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước, được triển khai nhằm gia tăng nguồn hàng hóa có chất lượng.

Bên cạnh mở rộng quy mô, các giải pháp nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết được chú trọng thông qua tăng cường quản trị công ty, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình. Đây là các yếu tố gắn trực tiếp với khả năng huy động vốn và niềm tin của nhà đầu tư.

Đối với thị trường trái phiếu, các giải pháp tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý, củng cố niềm tin thị trường và đa dạng hóa sản phẩm. Các công cụ như trái phiếu doanh nghiệp cho dự án PPP, trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững được nghiên cứu nhằm đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn của nền kinh tế. Đồng thời, việc nâng cao định mức tín nhiệm quốc gia, phát triển dịch vụ định giá và hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản bảo đảm được đặt ra nhằm tăng tính minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường.

Ở thị trường phái sinh, việc phát triển thêm các sản phẩm mới như hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số và trái phiếu chính phủ, hợp đồng quyền chọn được triển khai nhằm bổ sung công cụ phòng ngừa rủi ro và nâng cao hiệu quả vận hành thị trường. Việc mở rộng nguồn cung theo hướng đồng bộ trên các cấu phần tạo ra nền tảng hàng hóa cho thị trường, đồng thời đặt ra yêu cầu về khả năng hấp thụ dòng vốn tương ứng.

Tổ chức tài chính quốc tế gia tăng sự quan tâm đối với thị trường Việt Nam

Song song với việc gia tăng nguồn cung, việc phát triển cầu đầu tư được xác định là điều kiện để thị trường có thể hấp thụ hiệu quả lượng hàng hóa và dòng vốn.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, phát triển nhà đầu tư tổ chức là trọng tâm nhằm nâng cao tính ổn định và chuyên nghiệp của thị trường. Các loại hình quỹ đầu tư như quỹ ETF, quỹ trái phiếu, quỹ hạ tầng, quỹ bất động sản được phát triển nhằm hình thành nguồn vốn dài hạn. Đồng thời, cơ chế khuyến khích sự tham gia của các quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm và các định chế tài chính dài hạn được hoàn thiện để mở rộng cơ sở nhà đầu tư.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài, các giải pháp được triển khai theo hướng đơn giản hóa thủ tục, hoàn thiện cơ chế giao dịch, mở rộng tỷ lệ sở hữu ở các lĩnh vực phù hợp và nâng cao khả năng tiếp cận thông tin. Hạ tầng công nghệ thị trường, bao gồm hệ thống giao dịch, lưu ký và bù trừ thanh toán, tiếp tục được hiện đại hóa nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư quốc tế tham gia thị trường.

Theo ông Thomas, Giám đốc thị trường toàn cầu và nước ngoài của SSI, các tổ chức tài chính quốc tế đang gia tăng sự quan tâm đối với thị trường Việt Nam, đồng thời đánh giá cao những cải thiện về khung pháp lý, hạ tầng công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường. Việc triển khai các hệ thống giao dịch mới và cơ chế vận hành hiện đại được xem là nền tảng để thị trường đáp ứng yêu cầu của dòng vốn quốc tế. Việc phát triển cầu đầu tư theo hướng đa dạng và bền vững là điều kiện để thị trường duy trì thanh khoản, đồng thời hấp thụ hiệu quả nguồn cung và dòng vốn.

Trong khi nguồn cung và cầu đầu tư tạo nên quy mô thị trường, thì chất lượng thị trường được xác định là yếu tố quyết định hiệu quả phân bổ vốn và tính bền vững. Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí cho rằng, việc nâng cao chuẩn mực quản trị công ty theo thông lệ quốc tế là yêu cầu quan trọng. Doanh nghiệp cần đảm bảo tính minh bạch, công bằng và trách nhiệm giải trình, đồng thời hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Ngọ Trường Nam, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả cho biết, nhu cầu vốn cho hạ tầng trong giai đoạn tới là rất lớn, trong khi nguồn vốn từ ngân sách và tín dụng ngân hàng còn hạn chế. Việc huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán được doanh nghiệp xác định là giải pháp quan trọng để triển khai các dự án quy mô lớn.

Trong lĩnh vực quản lý quỹ, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ Vietcombank cho rằng, việc nâng cao năng lực quản lý quỹ, chuẩn hóa quy trình đầu tư, tăng cường minh bạch thông tin và nâng cao hiểu biết của nhà đầu tư là các yếu tố cần thiết để hình thành nguồn vốn dài hạn ổn định.

Các ý kiến đều cho rằng, việc nâng cao chất lượng thị trường gắn trực tiếp với niềm tin của nhà đầu tư và khả năng phân bổ hiệu quả nguồn vốn. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đánh giá thị trường chứng khoán đã đạt được nhiều kết quả quan trọng về quy mô, huy động vốn và phát triển cơ sở nhà đầu tư. Tuy nhiên, thị trường vẫn còn dư địa để tiếp tục nâng cao chất lượng, mở rộng quy mô và hoàn thiện cơ cấu nhà đầu tư.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng khuôn khổ pháp lý theo hướng minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thông lệ quốc tế; đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết; phát triển nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư dài hạn; đồng thời hiện đại hóa hạ tầng thị trường và tăng cường công tác giám sát nhằm đảm bảo thị trường vận hành an toàn, hiệu quả.

Bên cạnh đó, các thành viên thị trường được yêu cầu nâng cao năng lực tài chính, quản trị và chất lượng dịch vụ; phát triển sản phẩm đầu tư; tăng cường minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Việc hoàn thiện thể chế được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với việc nâng cao chất lượng thị trường và khả năng thu hút dòng vốn.