Châu Âu đối mặt với lạm phát cao do xung đột Trung Đông

Người tiêu dùng mua hàng tại siêu thị ở Stockholm, Thụy Điển. Ảnh: THX/TTXVN

Lạm phát khu vực đồng euro đã nhảy vọt lên mức cao nhất trong hơn một năm qua vào tháng 3/2026 do giá nhiên liệu tăng mạnh - một hệ quả trực tiếp của cuộc xung đột Trung Đông đã phong tỏa tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới. Dữ liệu này làm nổi bật tình thế tiến thoái lưỡng nan mà Chủ tịch Christine Lagarde và các đồng nghiệp tại ECB đang phải đối mặt: Lạm phát cao hơn có thể yêu cầu họ phải tăng lãi suất, nhưng làm như vậy sẽ trầm trọng thêm các vấn đề kinh tế do chi phí năng lượng tăng cao gây ra.

Các chính phủ cũng đối mặt với một tình thế khó khăn tương tự trên khắp khu vực, nơi chi phí năng lượng vốn đã ở mức cao đến mức làm tê liệt nền kinh tế. Cử tri và doanh nghiệp đang yêu cầu được bảo vệ, nhưng ít thủ đô nào có thể chi trả cho các khoản trợ cấp hào phóng như từng làm vào năm 2022, lần gần nhất giá năng lượng tăng đột biến.

Ngày 31/3, Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), cho biết giá tiêu dùng đã tăng 1,2% trong tháng 3 và tăng 2,5% so với một năm trước. Con số này tăng từ mức 1,9% trong tháng 2 và là một sự chệch hướng rõ ràng so với mô hình của năm ngoái, vốn chỉ dao động nhẹ quanh mục tiêu 2% của ECB.

Sự gia tăng này hoàn toàn là do giá năng lượng, phản ánh tốc độ mà các nhà bán lẻ nhiên liệu chuyển mức tăng giá dầu thế giới sang cho các tài xế. Ngược lại, lạm phát lõi, khi loại bỏ giá năng lượng và thực phẩm, thực tế đã chậm lại một chút.

Nhà phân tích Felix Schmidt của Ngân hàng Berenberg dự tính lạm phát hiện sẽ đạt đỉnh trên 3% trong những tháng tới, và thậm chí có thể tăng "vượt xa mức 4%" nếu chiến sự leo thang. Đó là bởi vì chiến sự càng kéo dài, giá dầu và khí đốt càng có nhiều khả năng tác động vào giá của tất cả các hàng hóa và dịch vụ khác sử dụng chúng.

Các quan chức ECB đang hy vọng mong manh rằng điều đó sẽ không xảy ra. Trong các bài phát biểu và phỏng vấn vài tuần qua, ban lãnh đạo cấp cao của ngân hàng đã liên tục nhấn mạnh rằng ECB sẽ không vội vàng tăng lãi suất để ứng phó với các sự kiện được gọi là "phía cung" mà họ không có quyền kiểm soát. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng sẽ phản ứng nhanh chóng nếu thấy các doanh nghiệp lợi dụng dòng tin tức như một cơ hội để tăng giá, hoặc nếu thấy sự gia tăng ngay lập tức trong các yêu cầu về lương để bù đắp cho việc mất sức mua.

Liên quan tới vấn đề này, theo kết quả khảo sát kinh tế hàng tháng công bố hôm 30/3 của Ủy ban châu Âu, tỷ lệ các công ty có kế hoạch tăng giá trong năm tới đã nhảy vọt. Một rủi ro khác, được nhà kinh tế trưởng của ECB, Philip Lane, cảnh báo là chính các chính phủ sẽ đổ thêm dầu vào lạm phát bằng cách trợ cấp quá mức.

ECB sẽ có cuộc họp vào ngày 30/4 và hầu hết các nhà phân tích dự báo cơ quan này sẽ giữ lãi suất tiền gửi chủ chốt ở mức hiện tại là 2%, mức đã được duy trì kể từ tháng 6 năm ngoái.

Duy Tùng/vnanet.vn