Châu Âu thất thế trước Trung Quốc trong cuộc đua robot hình người

Tháng 2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã tận mắt chứng kiến màn trình diễn khiêu vũ, nhào lộn và đấm bốc của các robot hình người tại Hàng Châu (Trung Quốc). Sau chuyến đi, ông Merz thừa nhận Đức "đơn giản là không còn đủ năng suất nữa".

Sự kiện đầu năm đã khẳng định vị thế thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này. Năm 2025, 87% lượng robot hình người được giao trên toàn cầu có xuất xứ từ quốc gia châu Á. Dù thu hút nhiều sự chú ý, quy mô thị trường thực tế vẫn khiêm tốn với hơn 13.000 thiết bị được bán ra trong năm 2025.

CEO Unitree Wang Xingxing tháp tùng Thủ tướng Đức Friedrich Merz thăm quan nhà máy tại Trung Quốc hồi tháng 2. Photo: DPA

Theo tạp chí Forbes, Agibot dẫn đầu với 5.168 đơn vị, xếp thứ hai là Unitree với hơn 4.000 đơn vị. Bất chấp doanh số nhỏ, nghiên cứu của Barclays vào tháng 1/2026 dự báo thị trường có thể tăng từ 2-3 tỷ USD hiện tại lên 200 tỷ USD vào năm 2035.

Bài toán vốn và tính thực tiễn tại châu Âu

Rodion Shishkov, nhà sáng lập công ty công nghệ xây dựng All3 (London, Anh), nhận định nguồn vốn cho các startup robot tại châu Âu chỉ bằng một phần nhỏ so với Mỹ và Trung Quốc. Dòng tiền đầu tư hiện đang đổ dồn vào các dự án robot hình người "hot", thay vì các robot chức năng phi hình người mang lại hiệu quả cao hơn trong thực tế.

"Bạn cần ưu tiên chức năng. Nếu cần đào một cái hố lớn, chúng ta cần máy xúc chứ không phải một robot hình người cầm xẻng. Chúng ta cần ngừng việc bắt đầu từ hình dáng mà hãy bắt đầu từ chức năng", ông Shishkov nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Andrei Danescu, CEO của Dexory - công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo logistics và robot tự động nhận định chuyến đi tới Trung Quốc của Thủ tướng Đức "có nguy cơ biến một cuộc đua công nghệ rất nghiêm túc thành một cuộc thi sắc đẹp". Theo ông, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc robot có đi bằng hai chân hay không, mà là liệu chúng có giải quyết được các vấn đề thực tế.

Để minh chứng, Danescu liệt kê các ví dụ về những cỗ máy đang định hình lại các ngành công nghiệp tại châu Âu, bao gồm cánh tay robot cộng tác trên các sàn nhà máy, phương tiện logistics tự động trong nhà kho, hoặc trợ lý phẫu thuật trong phòng mổ.

Dù đề cao tính ứng dụng thực tiễn của châu Âu, vị CEO cũng đưa ra lời cảnh báo rằng khu vực này tuyệt đối không được phép tự mãn hay chủ quan trước làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực robot từ phía Trung Quốc.

Ông kêu gọi các cơ quan quản lý châu Âu đẩy nhanh việc ban hành tiêu chuẩn và khung pháp lý về trách nhiệm bồi thường cho các hệ thống tự động, đồng thời tăng cường đầu tư công.

Theo Sam Baker, người dành một thập kỷ làm việc với robot trong sản xuất công nghiệp trước khi gia nhập quỹ đầu tư Planet A, rào cản lớn nhất hiện nay là độ an toàn khi tích hợp robot vào môi trường làm việc cùng con người, đặc biệt trong các ngành như xây dựng. Hiện tại, chưa có bộ quy tắc chuẩn mực nào hướng dẫn chi tiết về cách thức triển khai và quy trình an toàn cho các thiết bị này.

Bất chấp những khó khăn, một số doanh nghiệp châu Âu đã bắt đầu hành động. Hãng xe BMW thông báo sẽ thử nghiệm robot hình người tại nhà máy ở Leipzig (Đức) để tích hợp vào dây chuyền sản xuất và hỗ trợ phát triển linh kiện.

Đánh giá về năng lực cạnh tranh, chuyên gia Baker cho rằng châu Âu khó có thể đạt được sự tự chủ và độc lập về chuỗi cung ứng phần cứng trước Trung Quốc. Tuy nhiên, khu vực này vẫn còn nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ ở khía cạnh trí tuệ nhân tạo và dữ liệu.

(Theo Euronews)

Du Lam