'Chạy nước rút' để giải ngân vốn đầu tư công

 Tuyến đường liên xã A Ngo - Sơn Thủy - Quảng Nhâm (cũ) đã cơ bản hoàn thành. 

 Tỷ lệ giải ngân chưa cao

Đến ngày 26/8, TP. Huế mới giải ngân 2.453 tỷ đồng trong tổng số 6.257 tỷ đồng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao, đạt 39,2% kế hoạch. Nếu tính tất cả các nguồn vốn thì tỷ lệ giải ngân của thành phố đạt 2.906/9.703 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 30% tổng vốn đầu tư công đã giao trong năm 2026.

Trong khi đó, mục tiêu thành phố đặt ra là đến hết ngày 30/9 phải giải ngân khoảng 4.650 tỷ đồng, tương đương 75% kế hoạch. Theo đó, thời gian còn lại đến cuối tháng 9, thành phố phải giải ngân thêm khoảng 2.197 tỷ đồng, gần bằng 90% số vốn đã giải ngân trong gần 8 tháng trước đó. Điều này kéo theo không ít áp lực từ tiến độ thi công, giải phóng mặt bằng... đến nghiệm thu, thanh toán.

Phòng Quản lý Đầu tư công - Sở Tài chính cho hay, trong các tháng đầu năm 2026, các chủ đầu tư và địa phương đã có nhiều nỗ lực, giải pháp để tháo gỡ khó khăn nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công. Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn gặp một số vướng mắc. Trong đó, thị trường nhiên, vật liệu xây dựng, nhất là xăng dầu, cát xây dựng và đất san lấp còn nhiều biến động đã tác động trực tiếp đến tiến độ các công trình. Bên cạnh đó, sức ép về nguồn vật liệu càng lớn khi trên địa bàn cùng lúc triển khai nhiều DA có nhu cầu đất, cát, đá với khối lượng lớn.

Tại một số DA còn có biểu hiện nhà thầu thi công cầm chừng khi giá nhiên liệu, vật liệu biến động. Tình trạng này đã ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là tại các DA hạ tầng kỹ thuật khu dân cư và những DA triển khai trong Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô. Một nút thắt khác cũng khiến nhiều DA chậm tiến độ dẫn đến chậm giải ngân vốn đầu tư công là do vướng công tác giải phóng mặt bằng, đền bù, tái định cư.

Ông Hồ Văn Miên, Phó Giám đốc Ban Quản lý DA Đầu tư xây dựng khu vực 2 chia sẻ, khó khăn lớn nhất lúc này là Huế sắp bước vào mùa mưa bão. Với các công trình giao thông, hồ đập, thời tiết bất lợi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc huy động nhân lực, máy móc, vận chuyển vật liệu và tổ chức thi công ngoài hiện trường. Nếu không tranh thủ thời gian còn lại của mùa khô để đẩy nhanh các hạng mục chính, nguy cơ tiến độ bị gián đoạn là điều khó tránh khỏi.

Việc chậm hoàn thành thủ tục đầu tư các DA khởi công mới cũng là điểm nghẽn khi toàn thành phố có đến 27 DA chưa kịp giao kế hoạch vốn đợt 3, làm tồn đọng hơn 266 tỷ đồng, tương ứng hơn 4% kế hoạch vốn năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao. Với các DA trùng tu di tích, quá trình chuẩn bị đầu tư mất nhiều thời gian do phải thực hiện nhiều thủ tục, từ khảo cổ, lấy ý kiến chuyên gia đến thu thập tư liệu lịch sử. Một số thủ tục về chủ trương đầu tư, thẩm định DA phải thực hiện tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trong khi đó, các DA hạ tầng kỹ thuật khu dân cư có thể phải hoàn thành công tác quy hoạch trước khi triển khai những bước tiếp theo.

Ở cấp cơ sở, một số phường, xã chưa chủ động được nguồn thu tiền sử dụng đất do phụ thuộc tiến độ của các đơn vị cấp thành phố. Khi nguồn thu chưa về, việc thông báo vốn để DA giải ngân cũng bị ảnh hưởng.

Cam kết về tiến độ

Khoảng cách từ mức giải ngân 39,2% cuối tháng 8 đến mục tiêu đạt 75% cuối tháng 9 đặt các chủ đầu tư trước áp lực không nhỏ. Vì thế, Sở Tài chính đã làm việc với các chủ đầu tư, kiểm tra thực địa và yêu cầu từng đơn vị cam kết tiến độ. Đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư phải bám kế hoạch giải ngân đã cam kết.

 Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm (cũ), nay là xã A Lưới 2 đang được đẩy nhanh tiến độ.

Các DA có khối lượng lớn phải sớm hoàn thiện nghiệm thu, thanh toán, thu hồi tạm ứng theo quy định thay vì chờ đến cuối năm mới xử lý đồng loạt. Chủ đầu tư cần rà soát lại khả năng hấp thụ vốn của từng DA. DA nào có khả năng giải ngân thấp phải kịp thời đề xuất điều chuyển vốn; DA có tiến độ tốt, có khả năng tạo thêm khối lượng có thể đề xuất bổ sung vốn. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng vốn nằm ở DA chưa thể triển khai trong khi những công trình có điều kiện thi công lại thiếu vốn.

Với công tác giải phóng mặt bằng, trách nhiệm được đặt trực tiếp hơn vào chính quyền các phường, xã. Các địa phương được yêu cầu tập trung tháo gỡ vướng mắc, tăng cường tuyên truyền, vận động và giải quyết các kiến nghị hợp pháp, chính đáng của người dân để sớm bàn giao mặt bằng cho DA.

Việc quy trách nhiệm cũng sẽ được thực hiện ở từng khâu. Cụ thể, ở khâu vật liệu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát quy hoạch các mỏ, tháo gỡ thủ tục cấp phép khai thác đá, cát, đất. Sở Xây dựng được giao theo dõi sát thị trường, cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng theo quy định. Các sở, ban, ngành chuyên môn của thành phố tiếp tục rà soát, tham mưu UBND thành phố đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư công nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai DA, giảm chi phí tuân thủ cho các chủ thể tham gia. Đồng thời, các đơn vị rà soát, cắt giảm tối đa các khâu trung gian, thủ tục chồng chéo; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, bảo đảm xử lý hồ sơ nhanh chóng, công khai, minh bạch.