Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng tiếp tục đe dọa Tây Ban Nha

Ngày 22/7, lực lượng cứu hỏa Tây Ban Nha cho biết đám cháy rừng lớn nhất của nước này trong năm nay tại tỉnh Guadalajara đã dần được khống chế sau nhiều ngày hoành hành. Diễn biến tích cực giúp chính quyền nới lỏng một số biện pháp hạn chế và cho phép người dân tại một số ngôi làng trở về nhà.

Tuy nhiên, nguy cơ vẫn chưa chấm dứt. Cơ quan khí tượng quốc gia Tây Ban Nha (AEMET) cảnh báo hầu hết khu vực đất liền cùng quần đảo Balearic vẫn đang ở mức nguy cơ cháy rừng "rất cao đến cực kỳ nguy hiểm". Những ngày tới, tình hình có thể tiếp tục xấu đi do nắng nóng kéo dài kết hợp với các cơn giông khô và bụi từ sa mạc Sahara.

Đám cháy tại Guadalajara đã thiêu rụi khoảng 32.000 ha rừng và đất tự nhiên, buộc chính quyền phải sơ tán người dân tại 34 địa phương và áp dụng lệnh hạn chế đi lại tại thêm 14 khu vực khác.

Nhiều loại thời tiết cực đoan đang xảy ra đồng thời tại châu Âu. Ảnh minh họa.

Trong chuyến thị sát hiện trường, Thủ tướng Pedro Sanchez cho biết Tây Ban Nha đã ghi nhận 22 vụ cháy rừng lớn chỉ trong chưa đầy 7 tháng đầu năm.

Ông nhấn mạnh diện tích rừng bị cháy trên cả nước đã lên tới khoảng 100.000 ha, tương đương tổng diện tích trung bình bị cháy trong cả một năm của thập kỷ vừa qua.

Theo nhà lãnh đạo Tây Ban Nha, con số này cho thấy các biện pháp phòng ngừa và quản lý rừng cần được tăng cường mạnh mẽ hơn nhằm giảm thiểu nguy cơ cháy trong bối cảnh khí hậu ngày càng cực đoan.

Dù một số khu vực của Tây Ban Nha được dự báo sẽ giảm nhiệt nhẹ trong những ngày tới, các nhà khí tượng cho rằng đây chỉ là khoảng lặng ngắn.

Luồng gió khô từ phía tây được dự báo sẽ nhanh chóng đưa không khí nóng quay trở lại các vùng ven Địa Trung Hải, nơi nhiệt độ có thể đạt từ 42 đến 44 độ C.

Đến cuối tuần, nhiệt độ có thể giảm thêm, nhưng các mô hình dự báo cho thấy một đợt nắng nóng mới nhiều khả năng sẽ quay trở lại ngay từ đầu tuần sau và tiếp tục bao trùm phần lớn lãnh thổ Tây Ban Nha.

Theo công cụ theo dõi khí hậu thời gian thực Climate Monitor của Reuters, nhiệt độ cao trung bình tại khu vực Tây Âu trong ngày 23/7 được dự báo đạt khoảng 26,6 độ C, cao hơn khoảng 3 độ C so với mức trung bình của cùng kỳ giai đoạn 1961-1990.

Đây là minh chứng rõ ràng cho xu hướng nhiệt độ mùa hè ngày càng gia tăng tại châu lục được đánh giá là nóng lên nhanh nhất thế giới.

Pháp mất hai lính cứu hỏa, nguy cơ vẫn ở mức rất cao

Trong khi đó, nước Pháp tiếp tục đối mặt với tình trạng cháy rừng nghiêm trọng sau sự hy sinh của hai lính cứu hỏa tại vùng Gironde ở phía tây nam.

Hai người thiệt mạng hôm 22/7 khi xe chữa cháy của họ bị lửa bao trùm trong lúc làm nhiệm vụ. Sự việc gây chấn động dư luận và làm nổi bật mức độ nguy hiểm ngày càng lớn mà lực lượng cứu hộ phải đối mặt.

Tại Gironde, một đám cháy khác đã thiêu hủy khoảng 100 ha rừng và cây bụi nằm giữa thành phố Bordeaux và khu nghỉ dưỡng Cap Ferret, buộc khoảng 600 người phải sơ tán khỏi khu vực gần làng Saumos. Nhiều tuyến đường dẫn đến các bãi biển nổi tiếng cũng phải tạm thời đóng cửa hoặc điều hướng giao thông.

Tỉnh trưởng Gironde Sophie Brocas cho biết điều kiện thời tiết hiện nay đặc biệt nguy hiểm khi thảm thực vật khô kiệt sau nhiều ngày nắng nóng liên tiếp.

Bà quyết định cấm toàn bộ các hoạt động lâm nghiệp cũng như mọi công việc sử dụng động cơ đốt trong nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh tia lửa gây cháy.

Theo cơ quan khí tượng Meteo France, nguy cơ cháy rừng vẫn duy trì ở mức rất cao tại khu vực miền tây, tây nam và đông nam nước Pháp trong phần còn lại của tuần này.

Ở vùng Var, miền đông nam nước Pháp, điều kiện thời tiết dịu hơn cùng sức gió giảm đã hỗ trợ lực lượng cứu hỏa kiểm soát tốt hơn đám cháy thiêu rụi khoảng 2.500 ha rừng, làm hư hại hàng chục ngôi nhà và buộc khoảng 400 người phải sơ tán.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez cho biết từ đầu năm đến nay, tổng diện tích đất bị cháy tại Pháp đã lên tới khoảng 44.000 ha, cao hơn rất nhiều so với mức trung bình nhiều năm.

Trong chuyến công tác tới Gironde, ông đã dành sự tri ân đặc biệt đối với hai lính cứu hỏa thiệt mạng khi làm nhiệm vụ, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng chống cháy trong bối cảnh mùa hè vẫn còn kéo dài.

Ngoài Gironde và Var, giới chức Pháp cho biết một đám cháy khác vẫn đang bùng phát tại tỉnh Hautes-Alpes ở khu vực đông nam.

Giới chức Pháp nhấn mạnh rằng khoảng 90% các vụ cháy rừng đều xuất phát từ hoạt động của con người, dù là vô tình hay cố ý.

Chính quyền đã kêu gọi người dân tuyệt đối không sử dụng bếp nướng ngoài trời tại các khu vực chịu ảnh hưởng của nắng nóng, đồng thời hạn chế mọi hoạt động có nguy cơ phát sinh tia lửa.

Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh thời tiết khô nóng khiến chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây ra những đám cháy lan rộng với tốc độ rất nhanh.

Balkan chuyển từ nắng nóng sang giông bão dữ dội

Không chỉ đối mặt với nắng nóng, nhiều quốc gia tại khu vực Balkan còn chứng kiến sự chuyển đổi đột ngột sang thời tiết cực đoan với dông mạnh và mưa đá.

Tại Bắc Macedonia, một cơn bão lớn xảy ra trong đêm đã khiến ít nhất 11 người phải nhập viện, trong đó ba người bị thương nặng.

Gió mạnh làm đổ hàng loạt cây xanh, tốc mái nhiều công trình và gây mất điện trên diện rộng. Nhiều tuyến đường bị phong tỏa, trong khi một số địa phương rơi vào tình trạng thiếu điện và nước sinh hoạt.

Tại Kosovo, Viện Khí tượng Thủy văn nước này tiếp tục phát đi cảnh báo về nguy cơ xuất hiện thêm các cơn dông trong ngày, kèm theo sét đánh, ngập lụt, hư hỏng lưới điện và thiệt hại tài sản.

Hình ảnh do truyền thông địa phương ghi lại cho thấy nhiều mái nhà bị gió cuốn bay, mưa như trút nước và người dân phải dùng chăn phủ lên ô tô để giảm thiểu thiệt hại do mưa đá gây ra.

Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng, hạn hán và cháy rừng trở nên dữ dội và kéo dài hơn, đồng thời tạo điều kiện cho những cơn giông mạnh, mưa đá và các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất cao hơn.

Trong khi Hy Lạp dự báo nhiệt độ có thể vượt 41 độ C và đã cấm lao động ngoài trời vào thời điểm nắng gắt nhất trong ngày, Cyprus cũng áp dụng biện pháp tương tự nhằm bảo vệ sức khỏe người lao động.

Chuỗi hiện tượng cực đoan diễn ra đồng thời trên nhiều khu vực đang cho thấy châu Âu không còn chỉ đối mặt với những mùa hè nóng hơn, mà còn phải thích ứng với các dạng thiên tai ngày càng phức tạp và khó dự báo.

Khi mùa hè vẫn chưa bước vào giai đoạn cao điểm, các cơ quan khí tượng và lực lượng cứu hộ trên khắp châu Âu đều nhận định nguy cơ cháy rừng cũng như các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ còn tiếp diễn trong những tuần tới, đặt ra thách thức lớn đối với công tác ứng phó khẩn cấp và chiến lược thích ứng dài hạn trước biến đổi khí hậu.