Chị gái được cứu nhờ tủy của em trai 18 tháng tuổi

GS Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện TƯ Huế tặng quà và hoa cho bé gái 4 tuổi suy tủy nhận nguồn cho từ em trai 18 tháng tuổi và ghép tủy thành công. Ảnh Nguyễn Lê.

Ca hiến tuỷ hy hữu

Chiều 28/9, Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức lễ ra viện cho bệnh nhi 4 tuổi mắc suy tủy xương vô căn sau ca ghép tế bào gốc đồng loại thành công. Đây là trường hợp không chỉ phức tạp về kỹ thuật mà còn bởi câu chuyện xúc động khi người hiến tủy là em trai mới 18 tháng tuổi, cứu sống chị gái 4 tuổi.

Bệnh viện Trung ương Huế cho biết bệnh nhi P.T.M.D (trú TP Đà Nẵng) được chẩn đoán suy tủy xương vô căn từ tháng 2/2026 với các triệu chứng thiếu máu, xuất huyết và nhiễm trùng tái diễn.

Tình trạng suy giảm đồng thời cả 3 dòng tế bào máu khiến cháu phải phụ thuộc hoàn toàn vào truyền máu và tiểu cầu, trong khi nguy cơ nhiễm trùng nặng luôn rình rập. Theo các bác sĩ, nếu không được ghép tế bào gốc tạo máu, cơ hội sống của bệnh nhi rất mong manh.

Các bác sĩ Bệnh viện TƯ Huế đang thực hiện ca ghép tuỷ cho bệnh nhân. Ảnh Nguyễn Lê.

Bước ngoặt đến khi kết quả xét nghiệm HLA xác định em trai ruột của bệnh nhi mới 18 tháng tuổi, nặng 10kg, có độ tương thích hoàn toàn. Tuy nhiên, đây cũng là lúc bài toán khó nhất đặt ra: người hiến có độ tuổi nhỏ nhất từng ghi nhận tại Việt Nam, đồng thời hai chị em lại bất đồng nhóm máu (chị nhóm O, em nhóm B), làm gia tăng nguy cơ biến chứng trong ghép.

Để vượt qua thách thức này, ê-kíp điều trị đã triển khai giải pháp mang tính tiên phong: dung hòa miễn dịch bằng cách truyền nhóm máu của người cho vào cơ thể người nhận trước ghép nhằm giảm hiệu giá kháng thể (mức độ nhiều hay ít của kháng thể trong máu). Nhờ đó, trong quá trình thu hoạch và truyền tế bào gốc, không cần thực hiện gạn tách hồng cầu – thao tác thường làm hao hụt số lượng tế bào gốc quý giá. Kỹ thuật này giúp bảo toàn tối đa nguồn tế bào gốc cho bệnh nhi, đồng thời giảm thiểu rủi ro miễn dịch, là lần đầu tiên áp dụng thành công tại Bệnh viện Trung ương Huế.

Bệnh nhi bình phục sau ca ghép. Ảnh Nguyễn Lê.

Song song đó, việc lấy tủy từ một trẻ nhỏ 18 tháng tuổi đòi hỏi sự chính xác gần như tuyệt đối, từ tính toán thể tích lấy tủy, kiểm soát gây mê hồi sức, đến đảm bảo an toàn tối đa cho người hiến. Ca thu hoạch tủy diễn ra suôn sẻ nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa sâu, đánh dấu cột mốc mới trong năng lực thực hiện kỹ thuật cao của bệnh viện.

Trong quá trình ghép, bệnh nhi có xuất hiện một số biến chứng, song đều được kiểm soát kịp thời. Sau ghép, các dòng tế bào máu dần phục hồi ổn định, bệnh nhi không còn phụ thuộc vào truyền máu.

Khẳng định năng lực ghép tuỷ

Theo Bệnh viện Trung ương Huế, đây là ca ghép tế bào gốc đồng loại điều trị suy tủy xương vô căn đầu tiên được thực hiện thành công tại đơn vị, tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong trong lĩnh vực ghép tạng và ghép tế bào gốc.

Tính đến nay, bệnh viện đã thực hiện 88 ca ghép tế bào gốc ở trẻ em, trong đó có 23 ca ghép điều trị Thalassemia trong vòng 24 tháng – con số cao nhất cả nước trong cùng thời gian.

Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức lễ ra viện cho 4 ca ghép tế bào gốc đồng loại điều trị Beta-Thalassemia. Ảnh Nguyễn Lê.

Hiện bệnh viện đã mở rộng quy mô với khả năng ghép đồng thời cho 4 bệnh nhi, đồng thời triển khai kỹ thuật ghép nửa thuận hợp – mở ra cơ hội điều trị cho nhiều trường hợp không tìm được người hiến phù hợp hoàn toàn. Thành công từ ca ghép đặc biệt này không chỉ là dấu ấn chuyên môn, mà còn thắp lên hy vọng sống cho nhiều bệnh nhi mắc bệnh lý huyết học hiểm nghèo.

Chiều cùng ngày, Bệnh viện Trung ương Huế cũng tổ chức lễ ra viện cho 3 ca ghép tế bào gốc đồng loại điều trị Beta-Thalassemia, tất cả đều là bệnh nhi nhỏ tuổi, sử dụng nguồn tủy hiến phù hợp HLA 12/12 từ anh chị em ruột. Đó là Cháu M.Đ.K (3.5 tuổi, Gia Lai), ghép tủy từ chị gái 7 tuổi; cháu B.N.T.V (13 tuổi, Đồng Nai), mắc bệnh từ 2 tuổi, được tiến hành ghép tủy từ chị gái 16 tuổi; cháu H.A.Q (6 tuổi, Đồng Nai), mắc bệnh từ 4 tháng tuổi, ghép tủy từ chị gái 14 tuổi.