Đừng bỏ qua những lần tim đập bất thường

TS.BS Phạm Trần Linh và ekip thực hiện một ca can thiệp cho bệnh nhân. Ảnh: Kim Long.

Một người bệnh liên tục ngất, nhiều lần va đập đầu và mặt xuống nền cứng nhưng đi khám ở nhiều nơi vẫn chưa tìm được nguyên nhân. Chỉ khi được thăm dò chuyên sâu tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ phát hiện những bất thường trên điện tâm đồ gợi ý hội chứng Brugada – một rối loạn điện học của tim có thể gây rối loạn nhịp thất nguy hiểm và đột tử. Người bệnh sau đó được cấy máy khử rung tim tự động (ICD) để giảm nguy cơ biến cố.

Câu chuyện ấy cho thấy những biểu hiện như hồi hộp, tim đập nhanh, bỏ nhịp, chóng mặt hay ngất không phải lúc nào cũng chỉ là một cơn mệt thoáng qua. Đằng sau một nhịp tim bất thường có thể là bệnh lý cần được phát hiện và xử trí đúng cách.

Theo WHO, Việt Nam có khoảng 18 triệu người đang sống chung với tăng huyết áp, trong đó nhiều người chưa được phát hiện hoặc điều trị. Mỗi năm, bệnh tim mạch cũng cướp đi khoảng 200.000 sinh mạng tại Việt Nam.

Những con số ấy cho thấy gánh nặng tim mạch không chỉ nằm ở những ca bệnh đã được chẩn đoán. Một phần nguy cơ có thể âm thầm tồn tại cho đến khi người bệnh xuất hiện nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim hoặc một biến cố rối loạn nhịp nguy hiểm.

Rối loạn nhịp không chỉ là chuyện tim đập nhanh

Theo TS.BS Phạm Trần Linh, Trưởng khoa Rối loạn nhịp và Điện sinh lý, Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai, điều trị rối loạn nhịp không thể chỉ tập trung vào việc “dập” một cơn tim nhanh.

“Không có một loại thuốc hay một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả. Việc lựa chọn điều trị cần dựa trên loại rối loạn nhịp, bệnh tim nền, nguy cơ tim mạch và đặc điểm của từng bệnh nhân” - TS Linh chia sẻ với báo chí chiều 28/9.

Rối loạn nhịp có thể liên quan đến bệnh mạch vành, tăng huyết áp, suy tim, bệnh cơ tim, béo phì, đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Một trong những thay đổi quan trọng của điều trị rối loạn nhịp hiện nay là không chỉ kiểm soát cơn mà còn xử lý những yếu tố khiến rối loạn nhịp xuất hiện và tái phát.

Thuốc chống loạn nhịp vẫn có vai trò trong những trường hợp phù hợp, nhưng không phải thuốc nào cũng dùng được cho mọi người. Việc lựa chọn cần tính đến bệnh tim cấu trúc, chức năng tim, bệnh mạch vành, khoảng QT, chức năng gan - thận và nguy cơ tương tác thuốc.

Amiodarone có hiệu quả trong nhiều tình huống nhưng có thể gây tác dụng không mong muốn trên tuyến giáp, gan, phổi và các cơ quan khác khi sử dụng kéo dài. Vì vậy, người bệnh không nên tự mua thuốc chống loạn nhịp, dùng lại đơn cũ hoặc tự thay đổi liều thuốc.

Các bác sĩ Viện Tim mạch Việt Nam can thiệp cho một bệnh nhân. Ảnh: Đỗ Hằng.

Khi nào cần can thiệp?

Không phải bệnh nhân nào có rối loạn nhịp cũng cần triệt đốt. Nhưng với những trường hợp phù hợp, điện sinh lý học tim mở thêm lựa chọn điều trị.

Triệt đốt qua đường ống thông sử dụng catheter chuyên dụng để xác định vị trí hoặc đường dẫn truyền bất thường, sau đó tác động vào vùng mô đích bằng sóng tần số radio, áp lạnh hoặc điện trường xung (PFA).

Với nhiều loại nhịp nhanh trên thất, triệt đốt có thể được cân nhắc sớm. Trong rung nhĩ, phương pháp này ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chiến lược kiểm soát nhịp. Với bệnh nhân nhịp nhanh thất, đặc biệt người có bệnh tim cấu trúc hoặc đang mang ICD, triệt đốt có thể giúp giảm tái phát và giảm số lần thiết bị phải can thiệp.

Viện Tim mạch Việt Nam hiện có Khoa Rối loạn nhịp và Điện sinh lý cùng các đơn vị chuyên sâu về cấp cứu, suy tim, tim mạch can thiệp và phẫu thuật tim mạch.

Điện tâm đồ 12 chuyển đạo là thăm dò nền tảng, nhưng nếu cơn xuất hiện từng lúc, người bệnh có thể cần Holter điện tâm đồ hoặc thiết bị ghi nhịp kéo dài. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm tim, xét nghiệm điện giải, chức năng thận, tuyến giáp và các chỉ số chuyển hóa.

Hồi hộp không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng ngất, chóng mặt, tim đập bất thường kéo dài hoặc triệu chứng đi kèm đau ngực, khó thở là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế kịp thời.

Ngày Tim mạch Thế giới 29/9/2026 tiếp tục lan tỏa thông điệp “Đừng bỏ lỡ một nhịp tim”, nhấn mạnh việc nhận biết các dấu hiệu bệnh tim mạch, chủ động bảo vệ sức khỏe và hành động kịp thời.

Với rối loạn nhịp, thông điệp ấy càng có ý nghĩa: đừng bỏ qua những thay đổi bất thường của cơ thể, nhưng cũng đừng tự chẩn đoán chỉ từ một cơn hồi hộp. Điều quan trọng là phát hiện đúng bệnh, tìm đúng nguyên nhân và điều trị đúng người, đúng thời điểm.

Bởi có những nhịp tim bất thường chỉ là một thoáng lo âu, nhưng cũng có những nhịp tim đang báo hiệu một nguy cơ mà người bệnh không nên bỏ qua.