Chỉ mới nhắc đến món đồ, Facebook đã hiện quảng cáo: Nền tảng có đang 'nghe lén' người dùng?

Vì sao nghi vấn Facebook "nghe lén" vẫn tồn tại?

Trong nhiều năm qua, các diễn đàn công nghệ và mạng xã hội liên tục xuất hiện những chia sẻ về việc Facebook dường như "biết quá nhiều" về sở thích, nhu cầu hay kế hoạch của người dùng.

Không ít người cho biết họ chưa từng tìm kiếm sản phẩm trên internet, chỉ đơn giản nhắc đến trong một cuộc trò chuyện trực tiếp, nhưng ngay sau đó lại nhìn thấy hàng loạt quảng cáo liên quan trên Facebook hoặc Instagram. Sự trùng hợp này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu Facebook có đang bí mật kích hoạt micro trên điện thoại để thu thập thông tin phục vụ quảng cáo hay không.

Đặc biệt, vào năm 2024, nghi vấn này tiếp tục bùng lên khi một số tài liệu tiếp thị của công ty quảng cáo Cox Media Group (CMG) được truyền thông quốc tế tiết lộ. Trong tài liệu xuất hiện thuật ngữ "Active Listening" (lắng nghe chủ động), được mô tả là công nghệ có khả năng sử dụng dữ liệu giọng nói để hỗ trợ quảng cáo nhắm mục tiêu.

Thông tin nhanh chóng tạo nên làn sóng tranh luận, bởi nhiều người cho rằng đây có thể là bằng chứng cho thấy các nền tảng công nghệ đang khai thác micro trên điện thoại để theo dõi người dùng.

Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng công khai đáng tin cậy cho thấy Facebook hay Instagram thực sự sử dụng micro để ghi âm các cuộc trò chuyện hằng ngày nhằm phục vụ quảng cáo.

Facebook bị cáo buộc đang âm thầm sử dụng micro để nghe lén các cuộc trò chuyện của người dùng

Meta nói gì về cáo buộc nghe lén?

Meta - công ty sở hữu Facebook và Instagram đã nhiều lần bác bỏ nghi vấn này.

Theo tài liệu về quyền riêng tư được công bố, Meta khẳng định công ty không sử dụng micro trên điện thoại để cá nhân hóa quảng cáo hoặc thay đổi nội dung News Feed. Doanh nghiệp cho biết micro chỉ được kích hoạt khi người dùng chủ động sử dụng các tính năng cần đến âm thanh như ghi âm, gọi điện hoặc quay video.

Đến năm 2025, ông Adam Mosseri - Giám đốc Instagram cũng tiếp tục lên tiếng phủ nhận cáo buộc nghe lén. Theo ông, lý do nhiều người có cảm giác Facebook "biết mình đang nghĩ gì" xuất phát từ khả năng cá nhân hóa quảng cáo ngày càng chính xác của các nền tảng số, chứ không phải vì ứng dụng bí mật ghi âm cuộc trò chuyện.

Theo các chuyên gia về quyền riêng tư, Facebook không nhất thiết phải nghe lén để hiểu người dùng quan tâm điều gì.

Thực tế, nền tảng này đã thu thập lượng dữ liệu khổng lồ từ quá trình sử dụng internet hằng ngày. Những dữ liệu đó bao gồm lịch sử tương tác trên Facebook và Instagram, các quảng cáo từng nhấp xem, vị trí địa lý, thông tin thiết bị, hoạt động trên những website có tích hợp công cụ theo dõi của Meta cũng như nhiều tín hiệu hành vi khác.

Từ nguồn dữ liệu này, hệ thống trí tuệ nhân tạo và thuật toán quảng cáo có thể xây dựng hồ sơ người dùng khá chi tiết, từ đó dự đoán sở thích, nhu cầu hoặc những sản phẩm mà họ có khả năng quan tâm trong tương lai.

Chính khả năng phân tích dữ liệu mạnh mẽ này khiến nhiều người có cảm giác Facebook đang "đọc được suy nghĩ", dù thực tế chưa có bằng chứng cho thấy nền tảng sử dụng micro để theo dõi các cuộc trò chuyện ngoài đời thực.

Nền tảng thu thập lượng dữ liệu khổng lồ từ quá trình sử dụng internet hằng ngày

Người dùng nên làm gì để bảo vệ quyền riêng tư?

Dù chưa có cơ sở khẳng định Facebook nghe lén người dùng, các chuyên gia bảo mật vẫn khuyến nghị mọi người chủ động kiểm soát quyền riêng tư trên thiết bị.

Hãy thường xuyên kiểm tra quyền truy cập mà các ứng dụng được cấp, đặc biệt là quyền sử dụng micro, camera và vị trí. Nếu không cần thiết, nên tắt các quyền này để hạn chế nguy cơ thu thập dữ liệu ngoài mong muốn.

Bên cạnh đó, người dùng cũng nên rà soát định kỳ các cài đặt quảng cáo, xóa lịch sử hoạt động khi cần thiết và chỉ cài đặt ứng dụng từ những nguồn đáng tin cậy nhằm giảm thiểu rủi ro về bảo mật thông tin cá nhân.