Chỉ 'phạt cảnh cáo' nếu không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ trên ô tô: Hiểu sao cho đúng?

Từ ngày 15/8/2026, Nghị định 238/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Theo đó, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo. Quy định này áp dụng đối với xe gia đình, xe cá nhân và không áp dụng đối với xe kinh doanh vận tải hành khách. Bên cạnh đó, người điều khiển ô tô chở trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế) sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Xung quanh những băn khoăn của nhiều phụ huynh về quy định mới, TS Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng đã có những chia sẻ.

Từ 15/8, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo.

"Phạt cảnh cáo" không phải chỉ là lời nhắc nhở

Theo TS Trần Hữu Minh, cảnh cáo là một hình thức xử phạt vi phạm hành chính chính thức, chứ không phải lời nhắc nhở bằng miệng của lực lượng chức năng.

"Trong hệ thống các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, cảnh cáo là một hình thức xử phạt chính, bên cạnh phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề, tước quyền sử dụng phương tiện và các hình thức xử phạt khác. Việc áp dụng hình thức cảnh cáo thể hiện nhà nước đã xác định đây là hành vi vi phạm pháp luật và người vi phạm phải chịu trách nhiệm theo quy định", TS Trần Hữu Minh cho hay.

TS Trần Hữu Minh nhấn mạnh, theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, việc xử phạt cảnh cáo phải được người có thẩm quyền lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt bằng văn bản. Điểm khác biệt giữa cảnh cáo và phạt tiền là người vi phạm không phải nộp tiền vào ngân sách nhà nước đối với hành vi đó. Tuy nhiên, toàn bộ thủ tục xử phạt vẫn được thực hiện theo quy định pháp luật. Ngoài ra, quyết định xử phạt cảnh cáo cũng sẽ được lưu trong cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm hành chính.

Theo Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính, trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày chấp hành xong quyết định cảnh cáo, nếu cá nhân hoặc tổ chức tiếp tục thực hiện cùng hành vi vi phạm thì sẽ bị xác định là tái phạm.

Tái phạm là tình tiết tăng nặng. Khi đó, người vi phạm có thể bị áp dụng khung xử phạt nghiêm khắc hơn theo quy định của pháp luật. Chính vì vậy, dù không phải nộp tiền, cảnh cáo vẫn mang ý nghĩa răn đe và giáo dục rất rõ ràng, giúp người điều khiển phương tiện nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

TS Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng. Ảnh: Quỳnh Mai.

Vì sao trước mắt chỉ áp dụng hình thức cảnh cáo?

Theo TS Trần Hữu Minh, đây là giai đoạn đầu triển khai quy định về thiết bị an toàn dành cho trẻ em trên ô tô tại Việt Nam. Cơ quan quản lý đã ban hành quy chuẩn kỹ thuật đối với hệ thống ghế an toàn cho trẻ em (CRS), đồng thời đã tạm thời chỉ định cơ quan chứng nhận hợp quy để chuẩn bị cho việc triển khai đồng bộ trên thực tế.

Việc áp dụng hình thức cảnh cáo trong giai đoạn đầu vừa giúp nâng cao nhận thức của người dân, vừa tạo điều kiện để thị trường thiết bị an toàn phát triển, bảo đảm người dân có thể tiếp cận các sản phẩm đạt quy chuẩn trước khi áp dụng các chế tài nghiêm khắc hơn.

Theo TS Trần Hữu Minh, mục tiêu của quy định không phải là xử phạt mà là bảo vệ trẻ em. Các nghiên cứu quốc tế đều cho thấy việc sử dụng đúng thiết bị an toàn có thể giảm đáng kể nguy cơ tử vong và chấn thương nặng khi xảy ra va chạm giao thông.

Do đó, phụ huynh không nên hiểu quy định "chỉ cảnh cáo" theo nghĩa có thể bỏ qua việc trang bị ghế an toàn cho trẻ. Quan trọng nhất vẫn là hình thành thói quen sử dụng thiết bị an toàn mỗi khi đưa trẻ lên ô tô, bởi đây là giải pháp bảo vệ tính mạng và sức khỏe của trẻ trong mọi hành trình.