Chi phí chiến tranh Iran vượt 47 tỷ USD, Mỹ chịu sức ép trước bầu cử giữa kỳ

Lầu Năm Góc tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo truyền thông Qatar, ước tính này được công bố vào tuần trước, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Kết quả bầu cử sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump có tiếp tục kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm tới hay không.

Vậy khoản chi phí trên bao gồm những gì, tác động ra sao đến kinh tế Mỹ và có thể ảnh hưởng thế nào đến cuộc bầu cử sắp tới?

Những khoản chi đáng chú ý

Theo thông tin Lầu Năm Góc cung cấp cho Quốc hội, tính đến ngày 16/10, chi phí cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran đã lên tới ít nhất 47,1 tỷ USD.

Theo các hãng truyền thông Mỹ, con số trên bao gồm chi phí trực tiếp cho hoạt động quân sự, cùng khoản dự kiến 29 tỷ USD để bổ sung số bom, đạn và các trang thiết bị quân sự đã được sử dụng trong chiến sự.

Kể từ khi cuộc chiến bắt đầu ngày 28/2, Không quân Mỹ đã chi 7,6 tỷ USD cho các đơn vị máy bay chiến đấu và máy bay ném bom. Hải quân Mỹ chi 1,5 tỷ USD cho khoảng hai chục tàu chiến và tàu sân bay, trong khi Lục quân Mỹ chi 2,1 tỷ USD để duy trì lực lượng tại Trung Đông.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), hơn 50.000 quân nhân Mỹ đang đồn trú tại Trung Đông, trong đó có lực lượng đóng tại các căn cứ lớn, thường trực và những cơ sở tiền phương quy mô nhỏ hơn trên khắp khu vực.

Các quan chức cho biết Lầu Năm Góc đã chi 6,1 tỷ USD để thay thế máy bay và đạn dược bị hư hại, 645 triệu USD cho công tác vận chuyển và hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm trong khu vực, cùng 24,5 triệu USD cho hoạt động hỗ trợ y tế đối với quân nhân Mỹ.

Một quan chức Quốc hội cho biết thêm Bộ Tư lệnh Vận tải Mỹ đã chi 92,2 triệu USD để vận chuyển trang thiết bị, còn Bộ Tư lệnh Không gian mạng Mỹ chi 14 triệu USD cho các hoạt động hỗ trợ tác chiến trên không gian mạng.

Tuy nhiên, ước tính của Lầu Năm Góc chưa tính khoản kinh phí cần thiết để sửa chữa các căn cứ quân sự Mỹ bị hư hại tại Trung Đông, cũng như chi phí nhiên liệu vận hành tàu chiến và máy bay tham gia chiến dịch.

Lầu Năm Góc công khai xác nhận 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến. Trong khi đó, báo chí Mỹ cho rằng số người thiệt mạng thực tế ít nhất là 22. Theo cơ sở dữ liệu chính thức của Lầu Năm Góc về phân tích thương vong quốc phòng (DCAS), đã có 865 quân nhân Mỹ bị thương trong cuộc chiến với Iran.

Chính quyền Mỹ đối mặt với những phản ứng nào?

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo báo USA Today ngày 19/10, 5 thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã gửi thư cho Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, yêu cầu Lầu Năm Góc công khai đầy đủ chi phí thực tế của cuộc chiến.

Trong thư, các thượng nghị sĩ đã chỉ trích những nỗ lực kéo dài của Chính quyền Tổng thống Trump nhằm che giấu chi phí thực sự của cuộc chiến, cho rằng điều này là không thể chấp nhận được.

Ông Trump chưa bình luận về ước tính mới nhất của Lầu Năm Góc. Tuy nhiên, cuộc chiến nhằm vào Iran ngày càng vấp phải sự phản đối tại Mỹ do tác động đến chi phí năng lượng trong nước và trên toàn cầu.

Từ đầu tháng 3, không lâu sau khi chiến sự bùng phát, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz ở vùng Vịnh. Trước khi tuyến hàng hải chiến lược này bị gián đoạn, khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu được vận chuyển qua đây. Tình trạng gián đoạn đã đẩy giá dầu tăng mạnh, gây thiếu hụt nguồn cung tại nhiều nơi trên thế giới. Tại Mỹ, giá dầu diesel, loại nhiên liệu được sử dụng phổ biến trong nông nghiệp và hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ, đã tăng gần gấp đôi.

Sau khi báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc được công bố, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer, đại diện bang New York, viết trên mạng xã hội X rằng các gia đình Mỹ đã phải gánh chịu hậu quả nặng nề về kinh tế từ cuộc chiến tại Iran trong suốt 8 tháng qua.

Ông Schumer cho rằng Tổng thống Trump đã đưa Mỹ vào cuộc chiến mà không có kế hoạch, không có thẩm quyền cần thiết và không có chiến lược rút lui rõ ràng.

Chi phí chiến tranh liên tục tăng

Các ước tính về chi phí cuộc chiến Iran đối với Mỹ liên tục tăng khi xung đột kéo dài.

Con số mới nhất của Lầu Năm Góc cao hơn mức 38 tỷ USD mà Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự báo hồi tháng 9.

Trước đó, hồi tháng 7, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết chi phí cuộc chiến đã lên tới 37,5 tỷ USD. Tại phiên điều trần trước Ủy ban Phân bổ ngân sách Thượng viện, ông đã xác nhận con số này, đồng thời cho biết khoản chi bao gồm một số hoạt động quân sự và chi phí bảo dưỡng kéo dài đến hết tháng 9.

Ước tính hồi tháng 7 đã cao hơn khoảng 8 tỷ USD so với mức 29 tỷ USD mà Chính quyền Tổng thống Trump công bố hồi tháng 5. Trước đó, vào cuối tháng 4, Kiểm soát viên Lầu Năm Góc Jules Hurst dự báo cuộc chiến sẽ tiêu tốn khoảng 25 tỷ USD.

Trong khi cuộc chiến bước sang tháng thứ chín mà chưa có triển vọng rõ ràng về một thỏa thuận hòa bình, CBO hồi tháng trước cảnh báo xung đột với Iran có thể khiến Mỹ phải chi thêm khoảng 2 - 3 tỷ USD mỗi tháng, chừng nào chiến sự còn tiếp diễn.

Cũng trong tháng trước, Tổng thanh tra Lầu Năm Góc cho biết Quân đội Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt dự trữ chiến lược do cuộc chiến kéo dài. Tuy nhiên, Chính quyền Tổng thống Trump bác bỏ nhận định rằng kho vũ khí của Mỹ đang cạn kiệt.

Phát biểu trước Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York hồi tháng 9, ông Trump khẳng định Mỹ không thiếu đạn dược, đồng thời cho biết nước này có lượng đạn dược dồi dào và đang đẩy mạnh sản xuất ở mức chưa từng có.

Tổng thống Trump cũng nhiều lần tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc theo quyết định của ông.

Tuần trước, tại một cuộc vận động tranh cử ở bang Texas, ông Trump cho biết khi được hỏi bao giờ cuộc chiến tại Iran kết thúc, ông đã trả lời rằng cuộc chiến sẽ kết thúc “khi nào tôi muốn”.

Chi phí chiến tranh có thể tác động thế nào đến bầu cử giữa nhiệm kỳ?

Khói bốc lên sau vụ tấn công bằng tên lửa của Iran nhằm vào căn cứ của hạm đội hải quân Mỹ ở Manama, Bahrain ngày 28/2/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran đang gây sức ép lên kinh tế Mỹ, không chỉ thông qua khoản chi trực tiếp từ ngân sách chính phủ mà còn qua giá năng lượng và nhiên liệu tăng cao.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), ngày 28/10, giá dầu diesel bình quân tại Mỹ đã lên tới 6,35 USD/gallon, so với mức 3,75 USD/gallon cùng kỳ năm ngoái. Một gallon tương đương khoảng 3,785 lít.

Giá nhiên liệu tăng cũng đẩy chi phí thực phẩm lên cao, trong bối cảnh tình trạng thiếu hụt dầu mỏ và khí đốt ảnh hưởng đến gần như mọi khâu trong chuỗi cung ứng thực phẩm.

Trong khi đó, nợ công Mỹ đã vượt mốc kỷ lục 40.000 tỷ USD, sớm hơn hai năm so với dự kiến.

Những sức ép kinh tế này khiến cuộc chiến ngày càng không được lòng người dân Mỹ. Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đã giảm xuống còn 33%, mức thấp nhất trong cả hai nhiệm kỳ của ông.

Chỉ còn 5 ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, các nhà phân tích nhận định việc Lầu Năm Góc xác nhận chi phí chiến tranh ở mức cao có thể ảnh hưởng đến lựa chọn của cử tri.

Theo mức bình quân các cuộc thăm dò toàn quốc do RealClearPolling tổng hợp, đảng Dân chủ hiện dẫn trước đảng Cộng hòa với tỷ lệ ủng hộ 51,4% so với 43,2%, chênh lệch 8,2 điểm phần trăm.

Ông Chris Featherstone, nhà khoa học chính trị thuộc Đại học York của Anh, nhận định chi phí chiến tranh đang tác động trực tiếp đến hai nội dung trọng tâm trong thông điệp chính trị của Tổng thống Trump: cam kết không khởi phát “các cuộc chiến mới” trong chiến dịch tranh cử năm 2024 và lời hứa khôi phục nền kinh tế Mỹ.

Ông Featherstone nhận định những cử tri trung thành nhất với phong trào MAGA của ông Trump có thể vẫn tiếp tục ủng hộ Tổng thống trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bất chấp chi phí của cuộc chiến Iran. Tuy nhiên, một bộ phận cử tri ít gắn bó hơn với phong trào này dường như đang dần xa rời ông Trump trước ngày bầu cử. Theo chuyên gia này, tác động đáng kể của cuộc xung đột đối với chi phí sinh hoạt là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này.