Chi phí đi lại tăng cao, người dân Hà Nội chuyển sang sử dụng xe buýt, tàu điện

Giao thông công cộng lên ngôi giữa áp lực chi phí

Những ngày gần đây, tại các điểm trung chuyển lớn như Cầu Giấy hay khu vực Aeon Mall Long Biên, không khó để cảm nhận sự thay đổi. Khảo sát của phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân trong một tuần trở lại đây cho thấy, vào giờ cao điểm, dòng người đổ về bến xe buýt đông hơn hẳn, nhiều chuyến vừa rời bến đã kín chỗ. Ở ga tàu điện tuyến Cát Linh- Hà Đông hay tuyến Nhổn- Cầu Giấy, nhịp lên xuống liên tục của hành khách giờ tan tầm tạo nên một guồng quay di chuyển nhanh, gọn và ngày càng quen thuộc.

Nhiều người dân chuyển sang lựa chọn phương tiện công cộng để di chuyển

Không chỉ là những quan sát thực tế, số liệu từ Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội cũng cho thấy, từ ngày 7/3 đến nay, lượng khách trên hai tuyến metro tăng khoảng 5,3% so với trước đó, đạt hơn 71.000 lượt mỗi ngày. Đáng chú ý, chỉ trong hơn 10 ngày đầu tháng 3/2026, lượng hành khách lựa chọn đi tàu điện trên cao đã tăng từ khoảng 35.000 lên gần 80.000 lượt/ngày – mức tăng đột biến hiếm thấy trong thời gian ngắn- Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Hà Nội Metro) cho biết.

Ngày càng nhiều người lựa chọn tàu điện là phương tiện đi lại hàng ngày

Không chỉ Metro, xe buýt cũng ghi nhận sự gia tăng ổn định, với hơn 92.000 lượt hành khách mỗi ngày (không bao gồm vé tháng và các đối tượng miễn phí), tăng khoảng 1,2%.

Những con số trên đã và đang phản ánh một thực tế, trước áp lực giá cả leo thang, đặc biệt là xăng dầu, người dân Hà Nội bắt đầu cân nhắc lại từng hành trình, tính toán lợi ích kinh tế ngay từ những lựa chọn nhỏ nhất trong đời sống hằng ngày.

Giữa dòng người hối hả đi làm buổi sáng sớm tại điểm trung chuyển Cầu Giấy, chị Nguyễn Linh (nhân viên văn phòng) cho biết: đã có thời gian dài chị gắn bó với chiếc xe máy trên quãng đường gần 40km/ngày, từ Đan Phượng đến Kim Mã. Thế nhưng, khi chi phí xăng dầu leo thang, cộng với cảnh tắc đường và khói bụi bủa vây, chị quyết định chuyển sang xe buýt. “Đi xe buýt tiết kiệm hơn rất nhiều. Quan trọng là mình không còn phải căng thẳng lái xe, có thể tranh thủ nghỉ ngơi, thậm chí xử lý công việc trong quá trình xe di chuyển,” chị Linh chia sẻ.

Đi tàu điện đã trở thành thói quen của nhiều cán bộ, học sinh, sinh viên

Cách đó không xa, Hồng Anh – sinh viên trường Đại học Giao thông vận tải cũng chia sẻ: việc sử dụng xe buýt và tàu điện giờ đã trở thành thói quen thay vì lựa chọn tạm thời. “Trước đây em đi xe máy là chính, nhưng giờ có ứng dụng theo dõi tuyến, giờ xe đến điểm đỗ khá chính xác, có thời điểm lại được hỗ trợ giá vé nên em thấy việc lựa chọn phương tiện giao thông công cộng để di chuyển rất tiện và chủ động hơn nhiều”- Hồng Anh cho biết.

Từ người đi làm đến sinh viên, những thay đổi âm thầm nhưng rõ nét ấy đang cho thấy một xu hướng mới: giao thông công cộng không còn là phương án “thay thế”, mà dần trở thành lựa chọn ưu tiên trong bối cảnh chi phí đi lại ngày càng tăng cao.

Phát triển metro, xe buýt điện và kết nối đa phương thức cho đô thị xanh

Áp lực chi phí đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự thay đổi thói quen đi lại của người dân Hà Nội. Theo ước tính của các chuyên gia giao thông, với quãng đường di chuyển khoảng 30–40km mỗi ngày, chi phí xăng xe cho mỗi phương tiện cá nhân có thể lên tới 1,2–1,5 triệu đồng/tháng, chưa kể các khoản phát sinh như bảo dưỡng hay gửi xe. Trong khi đó, chi phí đi xe buýt theo tháng chỉ dao động khoảng 200.000–300.000 đồng/ người, giúp người dân tiết kiệm từ 60–80%.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, chất lượng dịch vụ vận tải công cộng cũng đang từng bước được cải thiện. Mạng lưới tuyến được mở rộng, phương tiện được nâng cấp, đồng thời các ứng dụng tra cứu hành trình giúp người dân chủ động hơn trong việc sắp xếp thời gian di chuyển.

Yếu tố môi trường cũng ngày càng được quan tâm: việc chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng giúp giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính. Đặc biệt, các tuyến tàu điện sử dụng điện năng gần như không phát thải trực tiếp, góp phần cải thiện chất lượng không khí đô thị.

Từ những lợi ích rõ ràng về kinh tế, tiện ích và và yếu tố về môi trường, việc lựa chọn phương tiện công cộng không còn là lựa chọn thay thế, mà trở thành giải pháp thiết yếu. Khi người dân nhận thấy sự thuận tiện, an toàn và tác động tích cực đến môi trường, việc chuyển sang giao thông công cộng trở thành bước đi hợp lý, tất yếu, góp phần hình thành một hệ thống giao thông đô thị hiện đại, xanh và bền vững.

Nhiều người vẫn e ngại khi đi xe buýt vì phải đợi chờ lâu và phải đứng suốt hành trình

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, việc chuyển đổi sang phương tiện công cộng vẫn gặp không ít rào cản. Nhiều hành khách cho biết, tình trạng đông đúc vào giờ cao điểm, thời gian chờ xe chưa ổn định và khả năng kết nối giữa các tuyến chưa thực sự thuận tiện khiến họ chưa thể hoàn toàn từ bỏ phương tiện cá nhân.

“Vào giờ cao điểm, xe buýt và tàu điện thường đông nghẹt, chưa kể nhiều hôm phải đứng suốt cả quãng đường. Thêm nữa, thời gian chờ xe đôi khi không ổn định; việc kết nối giữa các tuyến cũng chưa thực sự thuận tiện, nên tôi vẫn phải dùng xe máy vào những ngày bận rộn hoặc phải họp hành để tránh muộn giờ”- chị Nguyễn Phương (cán bộ kế toán Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu) chia sẻ.

Hành khách chờ đợi xe buýt tại điểm trung chuyển Cầu Giấy

Để xây dựng một đô thị văn minh, xanh, sạch và giảm ô nhiễm khói bụi, đồng thời khuyến khích người dân chuyển sang giao thông công cộng, TP. Hà Nội cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Việc tăng tần suất chuyến, tối ưu hóa lộ trình cùng với ứng dụng công nghệ hiện đại sẽ nâng cao trải nghiệm, giúp phương tiện công cộng trở nên thuận tiện, hấp dẫn và thực sự là lựa chọn thiết yếu trong đời sống hằng ngày.

Mộc Miên