Chi phí ghép tạng mỗi nơi một giá, có ca lên tới 1,5 tỷ đồng

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), trong đó đề xuất thay đổi điều kiện, độ tuổi người hiến mô, bộ phận cơ thể. 

Chi phí ghép tạng chưa thống nhất

Theo Bộ Y tế, hiện chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật và giá dịch vụ kỹ thuật lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người. Mỗi cơ sở xây dựng mức giá khác nhau, nhiều nơi chưa công khai.

Trong dự thảo, Bộ Y tế đề xuất bổ sung quy định về giá dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người. Theo đó, giá dịch vụ gồm các khoản chi cho hồi sức duy trì mô, bộ phận cơ thể người của người hiến có nguy cơ chết não, chết tuần hoàn; xác định chết não, chết tuần hoàn; lấy, đánh giá chất lượng mô, bộ phận cơ thể; ghép mô, bộ phận cơ thể và các nội dung chi khác theo quy định pháp luật.

Cả nước hiện có 34 cơ sở có thể thực hiện ghép tạng. Khảo sát cho thấy tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội), chi phí bình quân ghép tim, gan khoảng 1 tỷ đồng, ghép thận 200-500 triệu đồng. Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) khoảng 270 triệu đồng/ca ghép thận.

Các bác sĩ Bệnh viện Phổi Trung ương ghép phổi cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, ghép gan khoảng 450 triệu đồng, ghép thận 350 triệu đồng, ghép tế bào gốc 700 triệu tới 1 tỷ đồng. Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên khoảng 195 triệu đồng và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ khoảng 129 triệu đồng/ca ghép thận.

Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, chi phí ghép gan khoảng 1,45 tỷ đồng, ghép thận 396 triệu đồng. Bệnh viện Chợ Rẫy ghi nhận ghép gan từ người cho sống khoảng 1-1,5 tỷ đồng, chưa tính tiền thuốc; ghép thận khoảng 300 triệu đồng.

Phần lớn chi phí ghép hiện được thanh toán từ BHYT, ngoài ra có nguồn từ nhiệm vụ khoa học, công nghệ, hỗ trợ của tổ chức, cá nhân và quỹ bệnh viện. Mức BHYT chi trả cũng khác nhau: tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM là 16,2% chi phí ghép gan và 17,6% ghép thận; tại Bệnh viện Nhi Trung ương khoảng 40-45%.

Đề xuất từ 25 tuổi trở lên mới được hiến tạng cho người ngoài gia đình

Theo luật hiện hành, người từ đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự được hiến mô, bộ phận cơ thể khi còn sống, sau khi chết và hiến xác. Bộ Y tế cho rằng quy định này còn bất cập do người 18 tuổi có thể vẫn đang phát triển về thể chất, nhận thức, chưa ổn định về nghề nghiệp và thu nhập.

Dự thảo đề xuất tách điều kiện độ tuổi đối với người hiến khi còn sống. Theo đó, người hiến cho thành viên gia đình phải từ 18 tuổi; hiến cho người không phải thành viên gia đình phải từ 25 tuổi.

Giải thích thêm, cơ quan soạn thảo dẫn đánh giá theo Tổ chức Y tế Thế giới, các vùng não liên quan khả năng phán đoán tiếp tục phát triển đến giữa độ tuổi 20; thận đạt chức năng tối đa ở tuổi 20-30 và suy giảm sau 40 tuổi. Người hiến thận 18-25 tuổi có nguy cơ mắc bệnh thận mạn trong 20-30 năm sau cao hơn đáng kể. Cơ quan chuyên môn khuyến cáo không hiến thận khi dưới 25 tuổi, trừ trường hợp hiến cho người cùng huyết thống.

Tính đến tháng 3/2026, cả nước đã thực hiện 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người. Trong đó, chỉ có 962 ca ghép từ người chết não, chiếm 8,6%. Riêng năm 2025, có 934 ca ghép thận từ người hiến sống, so với 120 ca từ người chết não; ghép gan từ người hiến sống 170 ca, từ người chết não 74 ca.

Bộ Y tế cũng đề xuất bổ sung trường hợp hiến bộ phận cơ thể người sau chết tuần hoàn, thay vì chỉ quy định chết não như hiện hành.

Đối với người hiến sau chết não, chết tuần hoàn, dự thảo quy định phải từ đủ 18 tuổi và đã đăng ký hiến tạng. Nếu chưa đăng ký, phải có nguyện vọng trước khi chết thể hiện bằng lời nói với cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc bằng văn bản và được người đại diện này đồng ý.

Dự thảo đồng thời đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến bộ phận cơ thể sau khi chết trong một số trường hợp. Người dưới 18 tuổi phải có nguyện vọng trước khi chết và được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.