Chi phí logistics tăng mạnh, doanh nghiệp TPHCM dè dặt ký đơn hàng mới

Công nhân sản xuất xoài sấy dẻo tại Công ty TNHH TM chế biến nông sản thực phẩm Tuấn Đạt (TPHCM)

Ngày 17-3, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM cho biết, chi phí vận tải quốc tế hiện tăng phổ biến từ 50% đến 100% so với trước, trong khi thời gian giao hàng kéo dài thêm khoảng 10–15 ngày, do nhiều tuyến hàng hải phải điều chỉnh lộ trình. Những biến động này không chỉ làm đội chi phí vận chuyển mà còn kéo theo chi phí lưu kho, bảo hiểm và các khoản phát sinh khác, khiến tổng chi phí đầu vào của doanh nghiệp tăng nhanh.

Sản xuất xoài sấy dẻo tại Công ty TNHH TM chế biến nông sản thực phẩm Tuấn Đạt (TPHCM)

Cũng theo ông Hòa, áp lực chi phí tăng trong khi giá bán chưa thể điều chỉnh tương ứng, đang khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào thế khó. Đối với các hợp đồng đã ký, không phải đối tác nào cũng chấp nhận chia sẻ phần chi phí tăng thêm, buộc doanh nghiệp phải giữ giá và chấp nhận giảm biên lợi nhuận.

Một số doanh nghiệp đang trong quá trình đàm phán lại giá với đối tác, nhưng tiến độ chậm do thị trường còn nhiều bất định. Đáng chú ý, tâm lý thận trọng từ phía khách hàng quốc tế cũng đang làm chậm lại dòng chảy đơn hàng. Nhiều nhà nhập khẩu kéo dài thời gian xác nhận hoặc yêu cầu giãn tiến độ giao hàng để theo dõi thêm diễn biến thị trường. Vì vậy, phần lớn doanh nghiệp hiện chỉ tập trung hoàn thành các đơn hàng đã ký, trong khi việc ký hợp đồng mới gần như chững lại.

Không chỉ xuất khẩu, hoạt động nhập khẩu cũng chịu tác động tương tự khi chi phí logistics và giá nguyên liệu đầu vào tăng nhanh. Tuy nhiên, trong nước, sức mua chưa phục hồi mạnh khiến doanh nghiệp khó tăng giá bán tương ứng. Trước tình hình này, nhiều doanh nghiệp lựa chọn phương án “cán mỏng” lợi nhuận, đồng thời xây dựng lộ trình điều chỉnh giá theo từng bước để tránh gây sốc cho thị trường.

Ông Hòa cũng cho biết thêm, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị các cơ quan chức năng liên quan cần có giải pháp điều hành linh hoạt hơn, đặc biệt là kiểm soát giá xăng dầu và các yếu tố đầu vào quan trọng. Việc sử dụng hiệu quả quỹ bình ổn giá, kết hợp với điều chỉnh thuế, phí phù hợp được kỳ vọng sẽ góp phần giảm bớt áp lực chi phí logistics, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất.

Liên quan đến thị trường năng lượng, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết tăng trưởng của ngành trong năm 2026 chủ yếu dựa vào sản lượng tiêu thụ, với mức dự kiến khoảng 4–5%/năm. Trong khi đó, kim ngạch có thể biến động mạnh do phụ thuộc vào giá dầu thế giới. Hiện, khu vực Trung Đông chiếm vai trò đặc biệt quan trọng khi khoảng 80% lượng dầu thô cung ứng cho châu Á và 20% nguồn năng lượng toàn cầu đi qua khu vực này. Do đó, bất ổn địa chính trị tại đây có thể tác động trực tiếp đến giá nhiên liệu và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc triển khai xăng sinh học E10 từ ngày 1-6 dự kiến sẽ làm tăng nhu cầu ethanol thêm khoảng 600.000–700.000 tấn mỗi năm, chủ yếu nhập khẩu từ Hoa Kỳ và Brazil. Điều này không chỉ làm gia tăng kim ngạch nhập khẩu mà còn tạo thêm áp lực chi phí cho thị trường nhiên liệu trong nước. Để bảo đảm nguồn cung ổn định, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam kiến nghị duy trì chính sách thuế nhập khẩu phù hợp trong thời gian đủ dài, để doanh nghiệp chủ động ký kết hợp đồng. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế dự trữ linh hoạt nhằm ứng phó hiệu quả với biến động của thị trường năng lượng thế giới.

MINH XUÂN