Áp lực chi phí dồn dập, bán lẻ 'gồng mình' giữ giá

Ngày 17/3, tại TPHCM, đoàn công tác của Bộ Công Thương làm việc với các hiệp hội ngành hàng, Sở Công Thương các tỉnh, thành phía Nam nhằm nắm bắt tình hình và đề xuất giải pháp bình ổn thị trường trong bối cảnh biến động thế giới ngày càng phức tạp.

“Ba gọng kìm” siết doanh nghiệp

Tại buổi làm việc, đại diện các doanh nghiệp bán lẻ cho biết đang cùng lúc chịu sức ép từ chi phí đầu vào, chi phí vận chuyển và sức mua suy giảm.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail Việt Nam nhìn nhận, người tiêu dùng đang có xu hướng quay lại thắt chặt chi tiêu như giai đoạn dịch bệnh, tập trung chủ yếu vào các mặt hàng thiết yếu. Điều này khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc duy trì tăng trưởng.

Theo bà Hiền, việc yêu cầu nhà cung cấp không tăng giá là không khả thi khi họ đang chịu tác động kép từ giá nguyên liệu và logistics. Đặc biệt, với hàng nhập khẩu như trái cây, thực phẩm đông lạnh, thời gian vận chuyển kéo dài khiến chi phí và hao hụt tăng cao, đẩy giá thành lên đáng kể khi đến tay nhà phân phối.

Nhiều mặt hàng rục rịch tăng giá do ảnh hưởng biến động từ kinh tế thế giới

Không chỉ hàng nhập khẩu, nguồn cung trong nước chiếm tới khoảng 95% cơ cấu hàng hóa cũng đang chịu áp lực lớn khi nhiều nhà cung cấp đề xuất tăng giá đầu vào từ 10–20%. “Chúng tôi liên tục đàm phán để giảm mức tăng, cố gắng giữ giá tốt nhất có thể, nhưng không thể kéo dài mãi” – bà Hiền nói.

Ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc Thu mua Công ty CP Dịch vụ Thương mại Tổng hợp WinCommerce cho hay, khoảng 70–80% nhà cung cấp trong hệ thống đã đề nghị điều chỉnh giá bán. Với hơn 4.700 điểm bán trên toàn quốc, mọi biến động giá đều tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng của hàng triệu khách hàng.

Theo ông Tâm, doanh nghiệp đang phải cân nhắc rất thận trọng, tích cực đàm phán để hạn chế mức tăng. Tuy nhiên, dư địa “neo giá” ngày càng thu hẹp khi một số nhà cung cấp đã tạm dừng giao hàng để chờ điều chỉnh giá. Nếu xu hướng này kéo dài, giá bán lẻ có thể tăng từ 5–20% tùy nhóm hàng.

Dữ liệu tiêu dùng cũng cho thấy sự thay đổi rõ rệt: người dân ưu tiên chi tiêu cho lương thực, thực phẩm, trong khi các mặt hàng không thiết yếu như thời trang, giải trí giảm mạnh.

Một vấn đề khác được doanh nghiệp nêu ra là sự “lệch pha” trong điều chỉnh giá: khi chi phí đầu vào tăng, giá bán lẻ buộc phải tăng theo nhưng khi chi phí giảm, việc giảm giá lại ít khi xảy ra. Điều này không chỉ ảnh hưởng sức mua mà còn tác động đến niềm tin thị trường.

Sức mua đang chậm lại do giá cả tăng cao, người tiêu dùng chủ yếu chọn các mặt thiết yếu

Đại diện WinCommerce kiến nghị cần đẩy mạnh sản xuất trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn để tham gia hệ thống bán lẻ hiện đại.

Trong khi đó, AEON Việt Nam cho biết áp lực tăng giá không chỉ ở thực phẩm mà lan sang nhiều nhóm hàng khác. Một số nguyên liệu như hạt nhựa đã tăng khoảng 30%, kéo theo giá sản phẩm liên quan tăng. Chi phí logistics cũng tăng 15–20%, kèm theo nguy cơ đứt gãy nguồn cung ở một số mặt hàng nhập khẩu.

Trước tình hình này, các hệ thống bán lẻ đã chủ động tăng tồn kho khoảng 30%, tối ưu vận hành để kéo dài thời gian giữ giá. Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp, các giải pháp này chỉ giúp thị trường ổn định thêm trong ngắn hạn.

Để giảm bớt áp lực, các doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, duy trì VAT 8%, gia hạn nghĩa vụ thuế và xem xét giảm thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng thiết yếu.

Nỗ lực ổn định thị trường

Trước những biến động này, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho biết, thành phố đang tập trung đảm bảo nguồn cung, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu.

Theo ông Phương, điều đáng lo không phải là thiếu hàng mà là nguy cơ tăng giá lan rộng trong bối cảnh sức mua yếu.

“Khi giá đã tăng thì rất khó kéo xuống” - ông Phương lưu ý.

Doanh nghiệp cầm cự giữ giá trong bối cảnh nguyên liệu đầu vào tăng cao

Lãnh đạo Sở Công Thương TPHCM đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục phối hợp trong chương trình bình ổn thị trường, kéo dài thời gian giữ giá, đồng thời ưu tiên hợp tác với các nhà cung cấp có khả năng giữ giá ổn định để giảm chi phí.

“Giữ giá cũng chính là giữ khách hàng” - ông Phương nói và cho biết thêm, cơ quan quản lý sẽ hỗ trợ doanh nghiệp thông qua kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại và truyền thông nhằm giảm chi phí, tạo dư địa ổn định giá.

Ở góc độ quản lý, ông Phan Văn Chinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đánh giá cao nỗ lực của doanh nghiệp nhưng cũng nhấn mạnh yêu cầu chủ động thích ứng.

Theo ông Chinh, doanh nghiệp cần kiểm soát chi phí đầu vào ở mức hợp lý, tiết giảm tối đa chi phí và thận trọng trong việc tăng giá bán. Việc chủ động nguồn nguyên liệu trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

“Thị trường nội địa 100 triệu dân vẫn là trụ cột. Doanh nghiệp cần giữ vững thị trường này, đồng thời phát triển song song với xuất khẩu để giảm rủi ro từ biến động toàn cầu” - ông Chinh nhấn mạnh.

Uyên Phương