Chi phí nhiên liệu leo thang, các hãng hàng không ứng phó thế nào?

Máy bay của hãng hàng không Qantas Airways cất cánh từ sân bay Kingsford Smith ở Sydney, Australia. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo đài CNA, diễn biến này cho thấy một thực tế quen thuộc của ngành hàng không: mỗi biến động địa chính trị tại Trung Đông - trung tâm năng lượng của thế giới - đều có thể nhanh chóng lan sang thị trường vận tải hàng không toàn cầu.

Cú sốc chi phí từ nhiên liệu bay

Trong những ngày gần đây, giá nhiên liệu bay đã tăng mạnh từ khoảng 85–90 USD/thùng lên tới 150–200 USD/thùng. Với ngành hàng không, nơi nhiên liệu thường chiếm tới 20–25% tổng chi phí vận hành, biến động này ngay lập tức tạo áp lực lớn lên lợi nhuận.

Trước cú sốc chi phí, nhiều hãng hàng không trên thế giới đã nhanh chóng điều chỉnh chính sách giá hoặc chiến lược khai thác để giảm thiểu tác động.

Air New Zealand là một trong những hãng phản ứng sớm nhất. Hãng đã công bố tăng giá vé trên diện rộng và đồng thời tạm dừng dự báo lợi nhuận cho năm tài chính 2026, viện dẫn sự biến động chưa từng có của thị trường nhiên liệu bay toàn cầu.

Theo kế hoạch, giá vé phổ thông một chiều sẽ tăng 10 đô la New Zealand (khoảng 6 USD) đối với các chuyến bay nội địa, tăng 20 đô la New Zealand với đường bay quốc tế tầm ngắn và tăng 90 đô la New Zealand đối với các chặng bay đường dài. Hãng cũng để ngỏ khả năng tiếp tục điều chỉnh giá, mạng bay và lịch khai thác nếu chi phí nhiên liệu vẫn duy trì ở mức cao.

Trong khi đó, hãng Cathay Pacific Airways cho biết đã bổ sung thêm các chuyến bay tới London và Zurich trong tháng 3 nhằm xử lý tình trạng gián đoạn trên một số tuyến bay quốc tế. Hãng cũng cho biết phụ phí nhiên liệu được rà soát hàng tháng, song hiện vẫn giữ nguyên mức 72,9 USD đối với các chuyến bay giữa Hong Kong và châu Âu hoặc Bắc Mỹ.

Một hãng khác tại Hong Kong là Hong Kong Airlines lại lựa chọn tăng phụ phí nhiên liệu. Hãng thông báo sẽ nâng phụ phí tối đa 35,2% kể từ ngày 12/3. Mức tăng mạnh nhất áp dụng cho các chuyến bay từ Hong Kong tới Maldives, Bangladesh và Nepal, khi phụ phí tăng từ 284 đô la Hong Kong lên 384 đô la Hong Kong (khoảng 49 USD).

Các chiến lược ứng phó khác nhau

Trước biến động giá nhiên liệu, các hãng hàng không đang áp dụng những chiến lược ứng phó khác nhau tùy theo tình hình tài chính và cách quản trị rủi ro của từng doanh nghiệp.

Tập đoàn IAG, công ty mẹ của British Airways, cho biết chưa có kế hoạch tăng giá vé ngay lập tức. Nguyên nhân là do hãng đã thực hiện các hợp đồng phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu trong ngắn và trung hạn, giúp giảm tác động của biến động thị trường.

Tại Australia, hãng Qantas đã tăng giá vé đối với các đường bay quốc tế trong tuần bắt đầu từ ngày 9/3. Đồng thời, hãng đang xem xét bổ sung thêm năng lực khai thác trên các tuyến bay hiện có tới châu Âu trong những tháng tới.

Hãng hàng không Scandinavian Airlines (SAS), doanh nghiệp vận tải hàng không lớn tại khu vực Bắc Âu, cho biết đã áp dụng điều chỉnh giá tạm thời nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu tăng cao.

Trong khi đó, Singapore Airlines cho biết giá vé của hãng và hãng hàng không giá rẻ Scoot được xác định theo cung – cầu của thị trường và có thể thay đổi linh hoạt theo từng thời điểm. Tuy nhiên, cả hai hãng hiện không áp dụng phụ phí nhiên liệu.

Tại Đông Nam Á, Thai Airways thông báo sẽ tăng giá vé từ 10% đến 15% nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu ngày càng cao.

Đối với United Airlines của Mỹ, Giám đốc điều hành Scott Kirby cho biết giá nhiên liệu tăng mạnh có thể gây tác động đáng kể đến kết quả kinh doanh quý I của hãng.

Thị trường năng lượng tìm cách hạ nhiệt

Cơ sở dự trữ dầu quốc gia Shibushi ở Kagoshima, Nhật Bản. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Trước nguy cơ giá năng lượng tiếp tục leo thang, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 11/3 đã khuyến nghị giải phóng 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược. Nếu được triển khai, đây sẽ là đợt xả kho dầu lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này.

IEA, cơ quan có trụ sở tại Paris, chuyên điều phối dự trữ dầu giữa các quốc gia tiêu thụ lớn, cho biết quyết định này đã được 32 nước thành viên nhất trí thông qua, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa được công bố.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì cuộc họp của các nhà lãnh đạo Nhóm G7 nhằm thảo luận về tác động của xung đột đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche trước đó xác nhận kế hoạch xả kho 400 triệu thùng và cho biết Đức sẽ tham gia. Theo bà, Mỹ và Nhật Bản dự kiến là hai quốc gia đóng góp lớn nhất cho đợt xả kho này.

Một nhà ngoại giao Liên minh châu Âu cho biết Washington là bên thúc đẩy mạnh mẽ kế hoạch giải phóng dầu dự trữ nhằm giảm áp lực giá năng lượng.

Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cũng hoan nghênh đề xuất này, cho rằng đây là thời điểm phù hợp để giải phóng một phần dự trữ nhằm hạ nhiệt giá dầu trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, ông Burgum cho rằng thế giới hiện không phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, mà chủ yếu là vấn đề gián đoạn vận chuyển tạm thời.

Hoài nghi về hiệu quả của biện pháp xả kho

Dù vậy, nhiều nhà phân tích cho rằng hiệu quả của kế hoạch xả kho sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ dầu được đưa ra thị trường.

Nếu khoảng 100 triệu thùng dầu được giải phóng trong vòng một tháng, lượng bổ sung tương đương khoảng 3,3 triệu thùng/ngày. Con số này vẫn nhỏ hơn nhiều so với mức gián đoạn nguồn cung hiện được ước tính khoảng 20 triệu thùng/ngày.

Nguyên nhân chủ yếu là tuyến vận chuyển dầu quan trọng qua eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và Oman, hiện gần như bị tê liệt.

Chính vì vậy, thị trường năng lượng vẫn tỏ ra thận trọng trước khả năng kế hoạch của IEA có thể bù đắp hoàn toàn cú sốc nguồn cung do xung đột gây ra. Trong phiên giao dịch ngày 11/3, giá dầu đã bật tăng trở lại khi nhà đầu tư đánh giá rủi ro nguồn cung vẫn ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài, ngành hàng không toàn cầu có thể còn phải đối mặt với một giai đoạn chi phí cao và biến động mạnh trong thời gian tới.

Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc