Chi phí vận chuyển tăng 4.000 USD, xuất khẩu thủy sản lo ngại rủi ro từ Trung Đông

Xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những thách thức lớn đối với ngành thủy sản Việt Nam, chủ yếu thông qua việc đẩy cao chi phí logistics và kéo dài thời gian vận chuyển. Theo ghi nhận thực tế từ các doanh nghiệp, giá cước container lạnh đã tăng thêm khoảng 2.000–4.000 USD, trong khi hành trình vận tải có thể bị chậm trễ tới 20 ngày do phải thay đổi lộ trình để đảm bảo an toàn.

Áp lực chi phí logistics và gián đoạn vận tải

Trong nhiều năm qua, Trung Đông là khu vực có tốc độ tăng trưởng ổn định đối với thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, những diễn biến căng thẳng quân sự từ cuối tháng 2/2026 tại các tuyến hàng hải chiến lược như Eo biển Hormuz và Kênh đào Suez đang đe dọa dòng chảy thương mại. Sự gián đoạn này buộc các hãng tàu quốc tế phải điều chỉnh hành trình đi vòng qua châu Phi, thay vì các tuyến truyền thống.

Việc thay đổi lộ trình khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 7 đến 20 ngày tùy từng tuyến. Điều này không chỉ làm chậm tiến độ giao hàng mà còn làm phát sinh nhiều loại chi phí. Cụ thể, chi phí vận chuyển container lạnh có thể tăng thêm 2.000–4.000 USD mỗi đơn vị, chưa bao gồm các phụ phí rủi ro chiến tranh và biến động giá nhiên liệu diesel trong nước.

Tác động phân hóa theo từng nhóm mặt hàng

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), mức độ ảnh hưởng của tình hình địa chính trị có sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm sản phẩm chính:

Ngành tôm: Chịu tác động trực tiếp từ chi phí vận tải tăng cao và thời gian giao hàng kéo dài, gây áp lực lớn lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Cá tra: Là mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang Trung Đông với kim ngạch đạt gần 176 triệu USD năm 2025. Việc gián đoạn vận tải gây khó khăn trong việc tổ chức logistics, dù nhu cầu tiêu thụ tại khu vực này vẫn duy trì ở mức cao.
Cá ngừ: Chịu áp lực kép từ chi phí vận hành đội tàu do giá dầu tăng và chi phí logistics. Tuy nhiên, nhu cầu đối với các sản phẩm đóng hộp có thể tăng lên do xu hướng tích trữ thực phẩm trong giai đoạn bất ổn.

Dưới đây là bảng thống kê kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang khu vực Trung Đông qua các năm:

Khuyến nghị giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu

Trước bối cảnh thị trường thế giới biến động, VASEP nhận định việc theo dõi sát các diễn biến địa chính trị và biến động logistics quốc tế là yếu tố sống còn. Các doanh nghiệp cần chủ động trao đổi với đối tác nhập khẩu và hãng tàu để điều chỉnh kế hoạch giao hàng linh hoạt.

Bên cạnh đó, việc cân nhắc các phương án vận tải thay thế hoặc chuyển cảng nhận hàng sang các quốc gia lân cận để vận chuyển bằng đường bộ cũng là giải pháp cần được tính đến. Mặc dù tác động hiện tại chủ yếu dừng lại ở khâu logistics, nhưng nếu xung đột kéo dài, khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng do chi phí đầu vào tăng cao.

Tuệ Nhân