Chi tiết nội dung thỏa thuận hòa bình 14 điểm giữa Mỹ và Iran

Hôm 17/6, quan chức cấp cao của Mỹ công bố văn bản thỏa thuận đạt được giữa Washington và Tehran nhằm chấm dứt xung đột ở Iran và mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump nói với phóng viên tại Pháp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 rằng bản ghi nhớ 14 điểm đạt được “đã hoàn thành mọi mục tiêu chúng ta đặt ra, thậm chí còn hơn thế nữa”.

Người phụ nữ đi ngang qua bức tường có biểu tượng của nước Mỹ tại bảo tàng ở Tehran. (Ảnh: AP)

Thông tin chi tiết đầy đủ về thỏa thuận 14 điểm:

1. Bằng việc ký kết Bản ghi nhớ này, Mỹ và Iran cùng các đồng minh trong cuộc chiến hiện tại tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên tất cả mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon cũng như cam kết từ nay trở đi sẽ không phát động cuộc xung đột hay hoạt động quân sự chống lại nhau, kiềm chế đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau. Đồng thời, đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận việc chấm dứt vĩnh viễn xung đột trên tất cả mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon và điều khoản khác của đoạn này.

2. Mỹ và Iran cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.

3. Mỹ và Iran cam kết đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong tối đa 60 ngày, có thể gia hạn theo thỏa thuận chung.

4. Ngay sau khi ký kết Biên bản ghi nhớ này, Mỹ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và mọi sự quấy rối hoặc cản trở đối với Iran, chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày. Trong thời gian này, lưu lượng tàu thuyền sẽ được điều chỉnh theo tỷ lệ thuận với số lượng tàu thuyền được khôi phục như trước xung đột. Mỹ cũng cam kết rút quân khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký kết.

5. Sau khi ký kết Biên bản ghi nhớ này, Iran sẽ nỗ lực hết sức để đảm bảo an toàn cho việc lưu thông miễn phí của tàu thương mại từ Vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại trong vòng 60 ngày. Việc lưu thông của tàu thương mại sẽ được nối lại ngay lập tức và xét đến nhu cầu loại bỏ trở ngại kỹ thuật, quân sự cũng như việc rà phá bom mìn do Iran thực hiện, được tiến hành trong vòng 30 ngày. Iran sẽ tiến hành đối thoại với Oman để xác định việc quản lý và thực hiện dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz, thảo luận với các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư khác, phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và chủ quyền của những quốc gia ven eo biển Hormuz.

6. Mỹ cam kết cùng đối tác khu vực xây dựng kế hoạch cuối cùng được hai bên nhất trí với ngân sách ít nhất 300 tỷ USD để tái thiết và phát triển kinh tế Iran. Cơ chế thực hiện kế hoạch này sẽ hoàn thiện trong thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Mỹ cấp tất cả các giấy phép, miễn trừ và sự cho phép cần thiết cho giao dịch tài chính liên quan.

7. Mỹ cam kết chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Iran, bao gồm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, nghị quyết của Hội đồng Thống đốc IAEA và tất cả hình thức trừng phạt đơn phương của Mỹ, theo lịch trình thỏa thuận như một phần của thỏa thuận cuối cùng. Iran và Mỹ thừa nhận tầm quan trọng then chốt của vấn đề chấm dứt trừng phạt nêu trên và bày tỏ ý định ngay lập tức giải quyết những vấn đề này trong các cuộc đàm phán để đạt thỏa thuận chung.

8. Iran tái khẳng định không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Mỹ và Iran nhất trí giải quyết việc xử lý vật liệu uranium làm giàu dự trữ, theo một cơ chế được hai bên cùng thỏa thuận phù hợp với lịch trình được đề cập trong đoạn 7 với phương pháp tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA.

Hai bên cũng nhất trí thảo luận về vấn đề làm giàu và các vấn đề khác được hai bên cùng thỏa thuận liên quan đến nhu cầu hạt nhân của Iran, dựa trên khuôn khổ thỏa đáng được nhất trí trong thỏa thuận cuối cùng. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận các điều khoản của đoạn này.

Mỹ và Iran thừa nhận tầm quan trọng sống còn của vấn đề hạt nhân nêu trên và bày tỏ ý định ngay lập tức giải quyết những vấn đề này trong các cuộc đàm phán để đạt thỏa thuận chung.

9. Trong khi chờ đạt thỏa thuận cuối cùng, Mỹ và Iran nhất trí duy trì hiện trạng. Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ duy trì hiện trạng chương trình hạt nhân của mình và Mỹ sẽ không áp đặt bất kỳ lệnh trừng phạt mới nào cũng như không triển khai thêm lực lượng nào trong khu vực.

10. Mỹ cam kết ngay sau khi ký kết Biên bản ghi nhớ và cho đến khi lệnh trừng phạt chấm dứt, Bộ Tài chính Mỹ sẽ miễn trừ cho việc xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và sản phẩm phái sinh của Iran cũng như tất cả dịch vụ liên quan, bao gồm giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận chuyển,...

11. Mỹ cam kết cho phép sử dụng đầy đủ các khoản tiền và tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế của Iran sau khi Biên bản ghi nhớ thực hiện. Mỹ và Iran sẽ cùng nhau thỏa thuận về những thủ tục liên quan đến việc giải phóng các khoản tiền này trong quá trình đàm phán. Các khoản tiền này, dù được giữ lại trong tài khoản ban đầu hay được chuyển giao, sẽ được sử dụng đầy đủ để thanh toán cho người thụ hưởng cuối cùng được Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Hồi giáo Iran chỉ định. Mỹ cam kết cấp tất cả giấy phép và ủy quyền cần thiết tương ứng.

12. Mỹ và Iran nhất trí thiết lập cơ chế điều hành để giám sát việc thực hiện thành công Biên bản ghi nhớ này và việc tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.

13. Sau khi ký kết Biên bản ghi nhớ và tùy thuộc vào việc bắt đầu thực hiện các khoản 1, 4, 5, 10 và 11 của Biên bản ghi nhớ cũng như việc tiếp tục thực hiện biện pháp, Mỹ và Iran sẽ bắt đầu đàm phán về thỏa thuận cuối cùng chỉ riêng đối với những khoản còn lại.

14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.