Chi trả tiền bảo hiểm qua phương tiện điện tử: Thêm thuận tiện trong việc bảo vệ người gửi tiền

Từ ngày 13/7/2026, cùng với việc Nghị định số 280/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực thi hành, người gửi tiền có thêm phương thức nhận tiền bảo hiểm khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

Ảnh minh họa

Theo quy định, trong trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện và được Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) ủy quyền, tổ chức tham gia BHTG có thể thực hiện chi trả tiền bảo hiểm cho người gửi tiền thông qua phương tiện điện tử.

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 280/2026/NĐ-CP (Nghị định 280) nhằm cụ thể hóa Luật BHTG năm 2025, đồng thời phù hợp với chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng.

Khác với trước đây khi việc chi trả chủ yếu được thực hiện trực tiếp, quy định mới mở ra thêm một lựa chọn thuận tiện hơn cho người gửi tiền. Trong điều kiện hạ tầng thanh toán số và định danh điện tử ngày càng phát triển, việc tiếp nhận hồ sơ và chi trả bằng phương tiện điện tử sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm thủ tục giấy tờ, hạn chế việc người gửi tiền phải đi lại nhiều lần. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với người gửi tiền sinh sống xa địa điểm tổ chức chi trả hoặc gặp khó khăn trong việc trực tiếp thực hiện các thủ tục.

Chỉ những tổ chức đủ năng lực mới được thực hiện chi trả điện tử

Mặc dù mở rộng phương thức chi trả không đồng nghĩa với việc nới lỏng các yêu cầu về an toàn, Nghị định 280 đặt ra những điều kiện cụ thể đối với tổ chức được BHTGVN xem xét ủy quyền thực hiện chi trả.

Theo quy định, BHTGVN chỉ xem xét ủy quyền cho tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi thực hiện chi trả khi tổ chức đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật. Trong đó, tổ chức phải hoạt động kinh doanh có lãi theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán độc lập trong ít nhất hai năm liền kề trước thời điểm được xem xét ủy quyền và có mạng lưới hoạt động phù hợp để phục vụ công tác chi trả.

Những yêu cầu này nhằm bảo đảm tổ chức được lựa chọn có đủ năng lực tài chính, hạ tầng công nghệ cũng như khả năng tổ chức thực hiện việc chi trả nhanh chóng, chính xác và an toàn.

Điều này cũng đồng nghĩa không phải bất kỳ tổ chức tham gia BHTG nào cũng có thể thực hiện chi trả bằng phương tiện điện tử. Việc lựa chọn sẽ được BHTGVN cân nhắc kỹ lưỡng trên cơ sở các tiêu chí cụ thể nhằm bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người gửi tiền.

Người gửi tiền cần chuẩn bị gì để nhận tiền bảo hiểm?

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là thủ tục nhận tiền bảo hiểm có thay đổi hay không.

Theo Luật BHTG năm 2025 và Nghị định 280, khi nhận tiền bảo hiểm, người được bảo hiểm tiền gửi vẫn phải thực hiện việc xác minh nhân thân và chứng minh quyền sở hữu đối với khoản tiền gửi được bảo hiểm.

Người nhận tiền cần xuất trình giấy tờ định danh hợp lệ như thẻ căn cước, hộ chiếu hoặc thông tin định danh điện tử được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, người gửi tiền phải cung cấp các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu khoản tiền gửi như sổ tiết kiệm, thẻ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi hoặc các tài liệu hợp pháp khác.

Điểm mới đáng chú ý là trong trường hợp chi trả được thực hiện bằng phương tiện điện tử, người nhận tiền có thể gửi dữ liệu điện tử của các giấy tờ này theo hướng dẫn của tổ chức được ủy quyền thay vì phải trực tiếp nộp hồ sơ giấy như trước đây. Quy định này góp phần giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện thủ tục.

Người được ủy quyền, người thừa kế vẫn được bảo đảm quyền lợi

Đối với trường hợp người được ủy quyền, người thừa kế hợp pháp hoặc người đại diện theo pháp luật của người gửi tiền thực hiện thủ tục nhận tiền, ngoài các giấy tờ về nhân thân và chứng minh quyền sở hữu khoản tiền gửi, người nhận còn phải xuất trình thêm văn bản ủy quyền, giấy tờ chứng minh quyền thừa kế hoặc giấy tờ chứng minh tư cách đại diện theo quy định của pháp luật.

Quy định này giúp bảo đảm việc chi trả đúng đối tượng, đúng quyền lợi, đồng thời hạn chế các tranh chấp có thể phát sinh.

Bảo đảm nguồn lực để chi trả trong mọi tình huống

Cùng với đổi mới phương thức chi trả, Nghị định 280 cũng quy định cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính cho BHTGVN.

Theo đó, trong trường hợp nguồn vốn của BHTGVN tạm thời chưa đủ để thực hiện chi trả tiền bảo hiểm, BHTGVN có thể được hỗ trợ theo nguyên tắc có hoàn trả từ ngân sách nhà nước theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ hoặc được vay từ các tổ chức tín dụng, tổ chức khác có bảo lãnh của Chính phủ.

Việc thiết lập cơ chế dự phòng này không phản ánh khả năng tài chính của BHTGVN trong điều kiện hoạt động bình thường mà nhằm bảo đảm rằng, ngay cả trong những tình huống đặc biệt, quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền vẫn luôn được ưu tiên bảo vệ, góp phần củng cố niềm tin của công chúng đối với hệ thống ngân hàng.