Chia mức tiêu chuẩn khí thải ô tô theo năm sản xuất, đời xe cũ nào được lợi?

Việc áp dụng quy định kiểm định khí thải ô tô theo các mức tiêu chuẩn mới đang tạo ra những thay đổi đáng chú ý trên thị trường xe cũ tại Việt Nam. Đáng chú ý, chỉ chênh nhau một năm sản xuất nhưng cùng một mẫu xe có thể phải áp dụng hai tiêu chuẩn khí thải khác nhau khi đi đăng kiểm, từ đó ảnh hưởng đến chi phí sử dụng cũng như giá trị trên thị trường.

Thực tế này đang khiến nhiều người dùng xe cũ bắt đầu cân nhắc kỹ hơn về năm sản xuất của xe, bên cạnh các yếu tố quen thuộc như tình trạng kỹ thuật, quãng đường đã sử dụng hay lịch sử bảo dưỡng.

Từ 1/3, với các mẫu xe đời càng mới thì áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải càng cao. Ảnh: Hoàng Hiệp

Cùng một mẫu xe nhưng áp dụng tiêu chuẩn khí thải khác nhau

Theo Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg ngày 28/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô, từ ngày 1/3/2026 cơ quan đăng kiểm thực hiện kiểm định khí thải xe ô tô theo quy trình và phương pháp kiểm tra mới nhằm đảm bảo kết quả chính xác và đạt được các mục tiêu về môi trường.

Theo đó, các xe ô tô phải đáp ứng đạt mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất tại thời điểm kiểm định. Với lộ trình siết chặt kiểm định khí thải đối với ô tô, các phương tiện sẽ phải đáp ứng các mức tiêu chuẩn từ 1 đến 5, tùy thuộc vào năm sản xuất. Cụ thể như sau:

- Mức 1 đối với xe ô tô sản xuất trước năm 1999;

- Mức 2 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016;

- Mức 3 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021;

- Mức 4 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022;

- Từ 1/1/2032, áp dụng Mức 5 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022 trên phạm vi toàn quốc.

Như vậy, nguyên tắc chung là xe càng mới thì tiêu chuẩn khí thải càng cao, phân chia theo từng giao đoạn sản xuất.

Điều này dẫn đến một nghịch lý khá thú vị khi hai chiếc xe cùng một model, cùng thế hệ sản phẩm, thậm chí giống hệt về thiết kế nội ngoại thất và động cơ, nhưng nếu sản xuất trước và sau các mốc năm 1999, 2017 và 2022 khi đi đăng kiểm sẽ phải áp dụng hai tiêu chuẩn khí thải khác nhau.

Giá trị giới hạn tối đa cho phép của thông số CO, HC và độ khói N (%HSU) của khí thải của xe ô tô được quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ (QCVN 85:2025/BNNMT).

Thị trường xe cũ có thể phân hóa theo năm sản xuất

Trên thực tế, nhiều mẫu xe phổ biến tại Việt Nam có vòng đời sản phẩm khá dài, thường là 5-7 năm mới được nâng cấp hoặc thay thế bằng thế hệ mới. Vì vậy, việc hai chiếc xe giống nhau hoàn toàn về công nghệ và trang bị nhưng khác nhau một năm sản xuất phải chịu hai tiêu chuẩn khí thải khác nhau khi đi đăng kiểm là điều khá phổ biến.

Đơn cử như mẫu MPV bán chạy Mitsubishi Xpander, sản xuất năm 2021 khi đăng kiểm chỉ phải đáp ứng Mức 3, với giới hạn khí thải CO tối đa 3,0% thể tích và HC 60 ppm. Tuy nhiên, nếu là xe đời 2022 dù giống hệt nhau, tiêu chuẩn khí thải của mẫu xe này sẽ được nâng lên Mức 4 với giới hạn CO giảm mạnh xuống 0,5% thể tích, còn HC còn tối đa 300 ppm.

Một ví dụ khác, cũng là mẫu Ford Ranger, hai chiếc xe cùng thế hệ nếu sản xuất năm 2016 và 2017 khi đi đăng kiểm sẽ áp dụng tiêu chuẩn khí thải khác nhau. Trong khi xe đời 2016 chỉ cần đạt Mức 2 với độ khói N tối đa là 60% HSU thì xe sản xuất năm 2017 cần phải đạt độ khói N là 50% HSU, tiêu chuẩn cao hơn khá nhiều.

Hai chiếc Ford Ranger dù chỉ chênh nhau 1 năm sản xuất nhưng tiêu chuẩn khí thải áp dụng là rất khác nhau. Ảnh minh họa

Theo giới kinh doanh ô tô cũ, việc áp dụng tiêu chuẩn khí thải khác nhau theo năm sản xuất được dự báo sẽ tạo ra sự phân hóa nhất định trên thị trường.

Trao đổi với PV VietNamNet, anh Nguyễn Quốc Khánh - quản lý showroom Auto 668 trên đường Lạc Long Quân (Long Biên, Hà Nội) cho rằng, khi lựa chọn xe cũ, người mua thường chú trọng đến các yếu tố như tình trạng xe, số km đã sử dụng, mức độ giữ gìn của chủ cũ hay lịch sử bảo dưỡng.

Với cùng một thế hệ xe, năm sản xuất chủ yếu liên quan đến giá trị khấu hao của xe cũ. Tuy nhiên, trong bối cảnh tiêu chuẩn khí thải được siết chặt, năm sản xuất có thể trở thành yếu tố được cân nhắc nhiều hơn.

Việc quy định các mức khí thải ô tô khi đăng kiểm có thể ảnh hưởng đến thị trường xe cũ. Ảnh: Hoàng Hiệp

Theo anh Khánh, những chiếc xe sản xuất trước năm 2017 hoặc trước 2022 có thể sẽ được nhiều người dùng quan tâm, bởi khi đi đăng kiểm chỉ cần đáp ứng mức tiêu chuẩn khí thải thấp hơn. Với những xe đã sử dụng nhiều năm, điều này có thể giúp giảm áp lực về bảo dưỡng hoặc thay thế các bộ phận liên quan đến hệ thống khí thải. Ngược lại, các xe sản xuất năm 2017-2018 hoặc 2022-2023 sẽ phải đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn.

"Ở góc độ thị trường, quy định khí thải mới có thể khiến giá trị giữa các đời xe bắt đầu phân hóa rõ hơn, dù sự khác biệt về thiết kế hay công nghệ là không đáng kể. Trong một số trường hợp, chỉ chênh lệch một năm sản xuất cũng có thể tạo ra lợi thế nhất định cho một chiếc xe khi đi đăng kiểm, từ đó tác động đến quyết định mua bán trên thị trường xe cũ", anh Nguyễn Quốc Khánh chia sẻ.

Bạn có ý kiến gì về nội dung trên? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

Hoàng Hiệp