Chiêm bái ma nhai các vị La Hán vừa đón nhận bằng công nhận Bảo vật quốc gia ở Ninh Bình
Những bức tranh chạm khắc hình các vị La Hán trên vách đá (ma nhai) tại động Liên Hoa, chùa Phong Phú, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình có niên đại hàng trăm năm vừa đón nhận bằng công nhận là Bảo vật quốc gia.
Ngày 13/9, tại phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán động Liên Hoa, chùa Phong Phú”.
Động Liên Hoa với sự hòa quyện của núi đá, hang động và không gian Phật giáo đã làm nổi bật giá trị của ma nhai 18 vị La Hán.
Theo nghiên cứu, tranh khắc (ma nhai) 18 vị La Hán tại động Liên Hoa được tạo tác dưới giai đoạn đầu nhà Trần.
18 vị La Hán (Thập bát La Hán) là danh xưng phổ biến trong các giai thoại về các vị A La Hán của Phật giáo Bắc truyền. Người ta cho rằng, nhờ trí huệ siêu việt, La Hán đạt nhiều thần thông (Lục thông).
Phong cách tạo hình ma nhai độc đáo, được chia làm hai khối, khắc trên hai vách đá, mỗi vách chín bức. Mỗi bức đều có khung viền riêng, phổ biến từ 4-6cm, với hoa văn dây cuốn tinh xảo. Phần lớn các bức có bệ đài sen nhiều tầng.
Các vị La Hán được thể hiện với dáng vẻ, tư thế, cử chỉ nét mặt khác nhau. Có vị được tạo hình ngồi kiết già trên phiến đá; vị tay cầm gậy, nâng tràng hạt; vị tay buông hoặc kết ấn...
Trải qua thời gian, nhiều bức ma nhai có hiện tượng bị bào mòn, xước, mờ nét và bong vỡ một số chi tiết chạm khắc; các dòng chữ Hán ghi danh tính và trụ xứ của các vị La Hán trong nhiều bức đã bị phai mờ, mất chữ.
Tháng 2/2026, Thủ tướng Chính phủ công nhận Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán, động Liên Hoa, chùa Phong Phú là Bảo vật quốc gia, đợt 14. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị đặc biệt của di sản, đồng thời, khẳng định vị thế của vùng đất Tây Hoa Lư trong dòng chảy lịch sử văn hóa dân tộc; là niềm vinh dự tự hào và cũng là trách nhiệm lớn lao của địa phương trong việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị của bảo vật cho hôm nay và các thế hệ mai sau.
