Chiêm ngưỡng các công trình dấu ấn kiến trúc Pháp ở Nha Trang

Nhà thờ Núi nằm trên đường Thái Nguyên, phường Nha Trang là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo và biểu tượng du lịch nổi bật nhất của phố biển. Nhà thờ vừa là nơi tổ chức các thánh lễ hằng ngày, vừa là địa điểm tham quan, chụp ảnh và khám phá lịch sử - kiến trúc cho du khách.

Nhà thờ được xây dựng trên một ngọn đồi nhỏ cao khoảng 12m ngay trung tâm thành phố, vì vậy người dân quen gọi là “Nhà thờ Núi”. Công trình khởi công năm 1928 và hoàn thành năm 1933, do linh mục Louis Vallet tổ chức xây dựng. Toàn bộ nhà thờ được làm chủ yếu bằng đá và bê tông, mang phong cách kiến trúc Gothic phương Tây với mái vòm cao, cửa kính màu, các đường nét chạm khắc tinh tế và tháp chuông vươn cao nổi bật.

Tháp chuông cao khoảng 38m, bên trong có ba quả chuông lớn và một đồng hồ bốn mặt, có thể nhìn thấy từ nhiều hướng trong thành phố. Bên trong thánh đường rộng rãi, trang nghiêm, nổi bật với các hàng cột đá, trần vòm và hệ thống kính màu kể các câu chuyện Kinh Thánh, tạo nên không gian cổ kính và linh thiêng.

Ga Nha Trang ở đường Thái Nguyên, phường Nha Trang được khánh thành vào ngày 2/9/1936 dưới thời Pháp thuộc và từ đó hoạt động liên tục 90 năm. Công trình giữ nguyên phong cách kiến trúc cổ điển Pháp với lối thiết kế hài hòa, đồ sộ, từng được xem là một trong những nhà ga đẹp nhất Đông Dương, chỉ sau Ga Đà Lạt thời đó.

Với kiến trúc cổ kính và không gian bao quanh, ga Nha Trang ngày nay không chỉ phục vụ hành khách mà còn là điểm check-in yêu thích của giới trẻ và du khách yêu thích chụp hình.

Biệt thự Cầu Đá Nha Trang là một quần thể kiến trúc lịch sử - văn hóa nổi bật nằm ở phường Nha Trang, gồm 5 ngôi biệt thự được xây từ năm 1923 dưới thời Pháp thuộc dùng làm nơi ăn ở, nghỉ dưỡng cho các nhà khoa học phương Tây.

Khu biệt thự này nằm trên núi Cảnh Long gồm 5 căn nhà cổ tên là Xương Rồng, Bông Sứ, Bông Giấy, Phượng Vĩ và Cây Bàng đã được UBND tỉnh Khánh Hòa xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.

Ngày nay khu di tích còn giữ được các công trình xưa, nhưng đã xuống cấp theo thời gian. Chính quyền địa phương đang tiến hành các bước tôn tạo để sớm phát huy giá trị di tích, đón khách tham quan trong tương lai.

Ngoài các công trình kiến trúc trên, Nha Trang còn có Viện Pasteur Nha Trang được bác sĩ Alexandre Yersin thành lập năm 1895. Viện Hải dương học được hình thành và phát triển kể từ 1922, trong suốt lịch sử, viện đã xuất bản hàng ngàn công trình nghiên cứu và đóng góp quan trọng cho việc khai thác bền vững tài nguyên biển, bảo vệ môi trường, dự báo thiên tai và khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển.

Mới đây, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Phước - Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết, sẽ chỉnh trang, tôn tạo, phục hồi các giá trị kiến trúc của ngôi nhà được xây dựng từ thời Pháp -hiện đang là trụ sở làm việc của Phòng CSGT Công an tỉnh tại đường Võ Văn Ký - Thái Nguyên, phường Nha Trang để bố trí thành nơi triển lãm, trưng bày các tác phẩm nhiếp ảnh, hội họa, điêu khắc, tuyên truyền, giáo dục về thành tựu, truyền thống anh hùng của Công an tỉnh Khánh Hòa qua các thời kỳ.

Hướng chỉnh trang, tôn tạo đối với ngôi nhà trên là dỡ bỏ những phần xây cất gán ghép ở các giai đoạn sau tại ngôi biệt thự để khôi phục lại các giá trị kiến trúc gốc và còn hiện hữu. Sau đó sẽ trở thành không gian mở phục vụ cho cả cộng đồng người dân, du khách trong, ngoài nước đến với Nha Trang - Khánh Hòa.

Đối với căn biệt thự khác cũng được xây dựng từ thời Pháp hiện đang là trụ sở làm việc của một đơn vị thuộc Công an tỉnh Khánh Hòa (ngã tư bùng binh Lê Lợi - Hàn Thuyên, phường Nha Trang), Thiếu tướng Nguyễn Hữu Phước cho hay: Công an tỉnh Khánh Hòa cũng xem xét chuyển đổi, chỉnh trang, bố trí thành không gian văn hóa mở để đón tiếp, phục vụ các cán bộ lão thành, hưu trí và đón tiếp cả người dân, du khách đến Nha Trang - Khánh Hòa.

Công trình này hiện nay còn khá nguyên vẹn, gìn giữ được nhiều nét kiến trúc từ thời Pháp.

Phùng Quang