'Chiến dịch 500 ngày đêm' tại Bắc Ninh: Số hóa dòng tên, hồi sinh ký ức

Nỗi đau đáu từ những nấm mộ "chưa có thông tin"

Trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ và các cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tổ quốc, Bắc Ninh là vùng đất giàu truyền thống cách mạng nhưng cũng gánh chịu nhiều mất mát, đau thương.

Những ngày tháng 7, khi những cơn mưa dầm lất phất rơi xuống các nghĩa trang liệt sĩ tại vùng đất Kinh Bắc, dòng người đổ về thắp hương tri ân lại càng thêm đông đúc.

Thế nhưng, bên cạnh những ngôi mộ đã ghi đầy đủ tên tuổi, quê quán, vẫn còn hàng ngàn phần mộ lặng lẽ mang dòng chữ: “Liệt sĩ chưa xác định được thông tin”.

Tỉnh Bắc Ninh hiện có 311 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 35.847 phần mộ

Theo số liệu rà soát từ Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh (Ban Chỉ đạo 515 tỉnh), toàn tỉnh hiện có 311 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 35.847 phần mộ. Đáng chú ý, trong số đó vẫn còn đến 2.758 phần mộ chưa có thông tin, nằm rải rác tại 215 nghĩa trang liệt sĩ thuộc 92 xã, phường, thị trấn trên địa bàn.

Mỗi phần mộ chưa có tên là một khoảng trống, một nỗi đau đau đáu chưa nguôi của những người mẹ, người vợ, người em ở lại. Thời gian càng lùi xa, nhân chứng lịch sử ngày một già yếu, các sơ đồ mộ chí bị thất lạc hoặc hư hại theo tự nhiên, khiến công tác tìm kiếm thông tin ngày càng rơi vào tình trạng ngặt nghèo.

Đứng trước thực tế đó, tỉnh Bắc Ninh xác định việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính cho các anh không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng, là mệnh lệnh thúc giục từ trái tim.

Tổng lực ra quân: Hành trình 500 ngày đêm không nghỉ

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia, tỉnh Bắc Ninh đã chính thức phát động đợt cao điểm triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Chiến dịch được vạch lộ trình rõ ràng, kéo dài từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027. Mục tiêu tối thượng của chiến dịch là khẩn trương cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ còn ngoài thực địa, đồng thời lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN toàn bộ các phần mộ chưa rõ thông tin tại các nghĩa trang.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Kế hoạch số 202/KH-BCĐ, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành và địa phương. Tỉnh đã huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, từ các lực lượng vũ trang như Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh cho đến các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp Phụ nữ.

Tại các địa phương, không khí triển khai chiến dịch diễn ra vô cùng khẩn trương. Các tổ công tác liên ngành không quản ngại ngày đêm, trực tiếp xuống từng nghĩa trang, phối hợp cùng ban quản lý địa phương rà soát từng hồ sơ, thực hiện các bước chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc khai quật, lấy mẫu sinh phẩm cốt cốt một cách khoa học, tôn nghiêm và bảo đảm kỹ thuật tuyệt đối.

Theo Lãnh đạo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Bắc Ninh, xác định danh tính liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN là "chìa khóa" của chiến dịch lần này. Tuy nhiên, đây là một quy trình kỹ thuật cực kỳ phức tạp và nghiêm ngặt.

Dưới sự hướng dẫn chuyên môn trực tiếp của Viện Pháp y Quân đội, các cán bộ y tế và chiến sĩ lực lượng vũ trang Bắc Ninh đã tiến hành lấy mẫu sinh phẩm hài cốt ngay tại thực địa nghĩa trang.

Cán bộ Viện Pháp y Quân đội hướng dẫn công tác lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ tại Bắc Ninh

Song song với việc lấy mẫu hài cốt, tỉnh Bắc Ninh cũng đồng thời triển khai đợt thu nhận mẫu ADN đối với hơn 14.500 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn. Công tác này đòi hỏi sự kiên trì lớn khi các giám định viên phải trực tiếp đến tận nhà những thân nhân lớn tuổi, đau ốm để lấy mẫu máu hoặc mẫu niêm mạc miệng.

Việc kết nối, đối chiếu dữ liệu gen giữa hài cốt liệt sĩ và thân nhân được kỳ vọng sẽ tạo nên một bước đột phá lớn, mang lại cơ hội "gọi đúng tên, tìm đúng người" cho hàng trăm anh hùng đang yên nghỉ tại địa phương.

Đồng thời, công nghệ số hóa đã được ứng dụng triệt để trong chiến dịch này. Toàn bộ dữ liệu về thông tin mộ chí, sơ đồ nghĩa trang, thông tin thân nhân và kết quả ADN đều được cập nhật đồng bộ lên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công.

Chiến dịch 500 ngày đêm đặt mục tiêu quy tập 7.000 hài cốt liệt sĩ

Chiến dịch 500 ngày đêm giữa "tọa độ lửa" Vị Xuyên

Việc quản lý bằng phần mềm giúp loại bỏ các sai sót thủ công, tăng khả năng tra cứu chéo giữa các tỉnh, thành trên cả nước, mở rộng cơ hội tìm kiếm cho các liệt sĩ quê Bắc Ninh hy sinh tại các chiến trường khác và ngược lại.

Quyết tâm hoàn thành tâm nguyện trước thềm kỷ niệm 80 năm Ngày 27/7

"Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan chức năng mà thực sự đã trở thành một phong trào quần chúng sâu rộng, thấm đẫm tinh thần "Đền ơn đáp nghĩa".

Hình ảnh các bà, các chị trong Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Thuận Thành tự tay dọn dẹp khuôn viên nghĩa trang, chuẩn bị từng bữa cơm, nước uống tiếp sức cho tổ công tác lấy mẫu đã để lại ấn tượng sâu sắc.

Sự đồng hành của nhân dân còn thể hiện qua việc tích cực cung cấp thông tin. Từ đầu chiến dịch, thông qua mạng lưới thông tin của các cựu chiến binh và người dân, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tiếp nhận nhiều nguồn tin giá trị về các địa điểm nghi có mộ liệt sĩ ngoài thực địa. Nhờ đó, công tác khảo sát, xác minh được triển khai nhanh chóng, chính xác.

Tỉnh Bắc Ninh xác định việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính cho các anh không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng, là mệnh lệnh thúc giục từ trái tim

Tính đến thời điểm hiện tại, Bắc Ninh đang thực hiện chiến dịch với những tín hiệu rất khả quan. Hàng trăm mẫu sinh phẩm hài cốt đã được bàn giao an toàn cho Viện Pháp y Quân đội. Lãnh đạo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Bắc Ninh khẳng định: "Đây là giai đoạn nước rút, thời gian không chờ đợi chúng ta khi thân nhân các liệt sĩ đều đã lớn tuổi. Bằng trách nhiệm cao nhất trước lịch sử và hương hồn các anh hùng liệt sĩ, chúng tôi quyết tâm không quản ngại khó khăn, tận dụng từng ngày, từng giờ để đưa các anh trở về với tên tuổi và quê hương bản quán".

Chiến dịch 500 ngày đêm là một minh chứng sống động cho đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Hành trình đi tìm và trả lại tên cho các anh vẫn đang được viết tiếp bằng tất cả lòng thành kính và sự tri ân trọn vẹn của đất và người Kinh Bắc.