Chiến sự Iran để lại 'vết sẹo' trên thị trường tài chính toàn cầu

Giao dịch viên tại sàn chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Financial Times ngày 10/4, giới đầu tư Phố Wall cho rằng giá hàng hóa và lợi suất trái phiếu khó có thể quay lại mức trước chiến sự trong ngắn hạn. Dù Mỹ và Iran đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, giá năng lượng vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với trước xung đột. Nguyên nhân đến từ thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng tại vùng Vịnh và sự suy giảm niềm tin sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Ông James Vokins, chuyên gia tại Aviva Investors, cho biết thị trường sẽ phải định giá lại rủi ro ở mức cao hơn. Theo ông, ngay cả khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, những “vết sẹo” từ cuộc chiến vẫn sẽ kéo dài và buộc nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro lớn hơn.

Trong tháng 3/2026, thị trường cổ phiếu và trái phiếu toàn cầu đồng loạt giảm mạnh khi căng thẳng leo thang, trước khi phục hồi nhanh sau thông tin ngừng bắn. Tuy nhiên, các chỉ số cơ bản vẫn cho thấy áp lực chưa hạ nhiệt. Giá dầu Brent hiện vẫn cao hơn gần 35% so với thời điểm trước chiến tranh. Lợi suất trái phiếu, đặc biệt là trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm, vẫn cao hơn khoảng 0,4 điểm phần trăm so với trước xung đột.

Tại châu Âu, mức tăng còn rõ rệt hơn. Lợi suất trái phiếu tại Anh, Đức và Italy đều cao hơn hơn 0,5 điểm phần trăm so với trước khi giao tranh nổ ra. Điều này phản ánh mức độ nhạy cảm của các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng trước biến động giá dầu toàn cầu.

Ông Bill Papadakis, chuyên gia tại Lombard Odier, nhận định rằng ngay cả trong kịch bản tích cực nhất, triển vọng kinh tế hiện tại vẫn xấu đi đáng kể so với trước chiến sự.

Không chỉ dừng lại ở hàng hóa và trái phiếu, niềm tin vào các tài sản truyền thống của Mỹ cũng bị lung lay. Đồng USD và trái phiếu kho bạc vốn được coi là tài sản an toàn, nhưng hiện đang đối mặt với mức độ rủi ro cao hơn. Nguyên nhân bao gồm căng thẳng trong quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh, cùng với mức nợ công gia tăng trong bối cảnh chiến tranh.

Ông George Pearkes của Bespoke Investment Group cho rằng mức bù rủi ro đối với tài sản Mỹ hiện đã cao hơn so với trước xung đột. Trong khi đó, ông Andrew Jackson tại Vontobel cho biết khách hàng ngày càng quan tâm đến các thị trường ổn định hơn như Thụy Sĩ, trong bối cảnh niềm tin vào tính dự đoán của kinh tế Mỹ suy giảm.

Xu hướng đa dạng hóa danh mục đầu tư cũng đang gia tăng. Một số nhà quản lý quỹ, bao gồm các chuyên gia tại DoubleLine, cho biết họ đang tăng tỷ trọng vào thị trường mới nổi, tận dụng mức biến động cao để tìm kiếm cơ hội.

Tại châu Âu, triển vọng thị trường cổ phiếu trở nên kém tích cực hơn. Ông Jim Caron tại Morgan Stanley Investment Management cho biết đã giảm tỷ trọng cổ phiếu châu Âu trong danh mục, do khu vực này chịu tác động mạnh từ giá năng lượng cao. Quan điểm này cũng được chia sẻ bởi bà Beata Manthey tại Citi, khi cho rằng cú sốc năng lượng khiến việc xây dựng kịch bản tăng trưởng mạnh cho châu Âu trở nên khó khăn.

Dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập, căng thẳng vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt khi Israel tiếp tục các hoạt động quân sự tại Liban. Điều này cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu và có thể tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường.

Ông Ajay Rajadhyaksha, Chủ tịch bộ phận nghiên cứu toàn cầu tại Barclays, nhận định rằng các thỏa thuận ngừng bắn có thể chấm dứt giao tranh, nhưng không thể đảo ngược những tác động đã xảy ra. Theo ông, cuộc chiến đã để lại những hệ quả mà thị trường sẽ phải đối mặt trong thời gian dài.