Chiến sự Trung Đông: Doanh nghiệp đề xuất lập 'bản đồ rủi ro thị trường'

Chi phí đội lên, doanh nghiệp “không dám ký hợp đồng dài hạn”

Ngày 17/3, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp với các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp nhằm nắm bắt tình hình, đồng thời tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn trong bối cảnh chiến sự Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp.

Bà Trần Thụy Quế Phương - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) - cho biết, ngành thủy sản đang chịu tác động rõ nét nhất ở khâu logistics. Nhiều lô hàng xuất khẩu sang Mỹ buộc phải đi vòng, kéo dài thời gian vận chuyển thêm 10-14 ngày, trong khi các chuyến đi Tây Âu hoặc Trung Đông phải trung chuyển qua Ai Cập, làm phát sinh đáng kể chi phí.

Theo bà Phương, chính sự biến động khó lường của chi phí đầu vào khiến doanh nghiệp không dám ký hợp đồng dài hạn do không thể dự báo rủi ro. Trước tình hình này, đại diện VASEP đề xuất cơ quan quản lý hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đồng thời đẩy mạnh khai thác thị trường nội địa, dư địa vẫn còn rất lớn đối với ngành thủy sản.

Các doanh nghiệp đề xuất nhiều giải pháp hỗ trợ vượt qua giai đoạn khó khăn. Ảnh: LA.

Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam - thông tin xung đột Trung Đông đang tạo ra ít nhất 6 tác động lớn đối với ngành dệt may, trong đó nổi bật là khó khăn trong dự báo đơn hàng dài hạn. Hiện nay, hơn 70% nguyên liệu vải polyester của ngành phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi giá xăng dầu tăng trực tiếp làm gia tăng chi phí sản xuất. Đáng chú ý, thị trường Mỹ chiếm khoảng 40% kim ngạch xuất khẩu dệt may cũng đang chịu tác động từ biến động địa chính trị, qua đó ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu dùng và đơn hàng của doanh nghiệp Việt Nam.

Với ngành da giày, túi xách, hiện nhiều loại nguyên vật liệu có nguồn gốc từ dầu đã tăng tới 30%, trong khi doanh nghiệp đã chốt giá trong hợp đồng với đối tác, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Trong trường hợp xấu hơn, nếu tình hình kéo dài, doanh nghiệp có tiền cũng chưa chắc nhập khẩu được nguyên liệu để duy trì sản xuất.

Theo ông Nguyễn Văn Nghiệm - Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trước tình hình giá xăng dầu tăng cao, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào vụ thu hoạch lúa Đông Xuân nhưng lại đối mặt với tình trạng thiếu hụt cục bộ nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel phục vụ vận hành máy móc và vận tải.

Ông Nghiệm cho biết, chi phí logistics đã tăng khoảng 20-30%, khiến mỗi kg lúa phải “gánh” thêm khoảng 30 đồng, tương đương 30.000 đồng mỗi tấn. “Điều đáng lo không chỉ là giá tăng, mà là có thời điểm có tiền cũng không mua được nhiên liệu để sản xuất”, ông Nghiệm nhấn mạnh.

Xây dựng bản đồ rủi ro cho doanh nghiệp

Tác động từ giá xăng dầu và chi phí vận tải cũng lan rộng sang nhiều ngành sản xuất khác như xi măng, sắt thép và vật liệu xây dựng. Đại diện Hiệp hội Xi măng Việt Nam tính toán chi phí đầu vào đã tăng khoảng 1%, tương đương 5.000 - 10.000 đồng mỗi tấn sản phẩm. Với ngành thép và vật liệu xây dựng, áp lực chi phí ngày càng lớn trong khi thị trường tiêu thụ chưa phục hồi rõ rệt.

Trước những khó khăn chung, nhiều hiệp hội và doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương cần hỗ trợ xây dựng “bản đồ rủi ro thị trường”, giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược, chuyển hướng sang các thị trường an toàn hơn. Đồng thời, các bộ, ngành cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn về nguồn cung nguyên liệu để tránh nguy cơ mất đơn hàng, mất thị trường trong dài hạn.

Doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương cần hỗ trợ xây dựng “bản đồ rủi ro thị trường” chuyển hướng sang các thị trường an toàn hơn

Ông Nguyễn Minh Tâm - Giám đốc thu mua WinCommerce - cho biết, đang chịu sức ép kép trước đà biến động giá gần đây. Các nhà cung cấp liên tục đề xuất tăng giá để bù đắp chi phí sản xuất, thậm chí có đơn vị phải tạm ngừng cung ứng do khó khăn về vận chuyển và chi phí đầu vào. Trong khi đó, doanh nghiệp bán lẻ đang đứng trước áp lực tăng giá rất lớn trong khi sức mua vẫn yếu.

“Chúng tôi mong muốn Chính phủ có chính sách hỗ trợ thuế, đặc biệt là thuế giá trị gia tăng, đồng thời xem xét gia hạn thời gian nộp thuế và giảm thuế nhập khẩu để giảm áp lực cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng”, ông Tâm đề xuất.

Ông Phan Văn Chinh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương - cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát chi phí đầu vào và thận trọng trong việc điều chỉnh giá bán.

“Nếu tăng giá sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua và doanh thu. Do đó, doanh nghiệp cần tối ưu chi phí, chủ động nguồn nguyên liệu trong nước và điều hành sản xuất hợp lý. Đặc biệt, thị trường nội địa với quy mô 100 triệu dân vẫn là trụ đỡ quan trọng, cần được khai thác song song với xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào biến động bên ngoài”, ông Chinh nhấn mạnh.

Thị trường toàn cầu còn nhiều bất ổn, ông Chinh cũng khuyến cáo doanh nghiệp cần thận trọng trong việc tăng giá, phối hợp cùng các cơ quan quản lý để giữ ổn định thị trường, qua đó vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Xuân Phong