Chiến sự Trung Đông ngày 117: Pakistan lưu ý có thế lực đang phá hoại đàm phán Mỹ-Iran; Tehran nói không thương lượng chương trình tên lửa đạn đạo

Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.

Tổng thống Iran: Không đàm phán về chương trình tên lửa đạn đạo

Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian đã đề cập tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran trong bài phát biểu tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 23-6, theo kênh Al Jazeera.

Ông Pezeshkian cho biết Iran không tin tưởng Mỹ vì Washington đã 2 lần tấn công nước này trong thời gian các cuộc đàm phán đang diễn ra. Tuy nhiên, Tehran vẫn sẵn sàng đối thoại và theo đuổi hòa bình.

Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian. Ảnh: UN Photo/Loey Felipe

Nhà lãnh đạo Iran khẳng định nước này sẽ kiên định với các lợi thế và năng lực của mình trong các cuộc đàm phán sắp tới. Ông nhấn mạnh vấn đề tên lửa đạn đạo không nằm trong chương trình nghị sự và sẽ không được đưa ra đàm phán.

Tổng thống Iran cũng đánh giá cao những nỗ lực của Thủ tướng cùng Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan trong việc hỗ trợ tiến trình đàm phán. Theo ông Pezeshkian, Tehran trân trọng vai trò của Islamabad trong việc tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại và hỗ trợ các bên đạt được bản ghi nhớ chung.

Tổng thống Iran cho biết Iran và Pakistan có mối quan hệ lịch sử, văn hóa và tình hữu nghị sâu sắc. Theo ông, hai nước có thể trở thành hình mẫu cho hợp tác khu vực rộng lớn hơn, đồng thời phối hợp thúc đẩy hòa bình, phát triển và kết nối kinh tế.

Bên cạnh đó, ông Pezeshkian kêu gọi thiết lập một cấu trúc an ninh khu vực mới tại Tây Á và Vịnh Ba Tư, dựa trên đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực.

Ông Pezeshkian đến Pakistan trong chuyến thăm chính thức ngày 23-6, nhằm thảo luận về các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra sau khi Mỹ và Iran ký kết bản ghi nhớ về lộ trình hướng tới hòa bình và giảm căng thẳng giữa 2 bên.

Pakistan sẵn sàng tiếp tục vai trò trung gian cho đến khi đạt được hòa bình lâu dài

Họp báo chung với ông Pezeshkian, Thủ tướng Pakistan - ông Shehbaz Sharif ngày 23-6 khẳng định Islamabad mong muốn tiếp tục đóng vai trò trung gian cho đến khi đạt được một nền hòa bình bền vững giữa Mỹ và Iran.

“Xin chuyển lời chúc tốt đẹp nhất của tôi tới Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei. Nhờ sự lãnh đạo của ông, Iran đã đạt được bản ghi nhớ này và từ đó đạt được lệnh ngừng bắn trong danh dự và phẩm giá” - Thủ tướng Pakistan nói.

Thủ tướng Pakistan - ông Shehbaz Sharif họp báo chung với Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian tại thủ đô Islamabad ngày 23-6. Ảnh: WANA

Ông Sharif cho biết Pakistan sẵn sàng tiếp tục các nỗ lực ngoại giao cho đến khi tiến trình hòa bình mang lại kết quả lâu dài.

Tại cuộc họp báo, nhà lãnh đạo Pakistan cũng khẳng định vấn đề tên lửa đạn đạo không được đề cập trong bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran.

“Không có bất kỳ nội dung nào liên quan đến tên lửa đạn đạo trong bản ghi nhớ, bởi đây chưa bao giờ là vấn đề được đưa lên bàn đàm phán” - ông nói.

Thủ tướng Pakistan đồng thời chỉ trích điều mà ông gọi là các “tiêu chuẩn kép”, cho rằng Iran không nên bị áp đặt các hạn chế trong khi những quốc gia khác vẫn được tự do sở hữu tên lửa đạn đạo.

Ông Sharif cũng cảnh báo đang có những nỗ lực nhằm phá hoại thỏa thuận và những tiến triển đạt được giữa Mỹ và Iran.

“Có những lực lượng ở khắp nơi trên thế giới muốn làm chệch hướng thỏa thuận hòa bình này. Họ không muốn người dân Iran, một dân tộc vĩ đại, vươn lên từ đống tro tàn của chiến tranh để đạt tới đỉnh cao của vinh quang” - ông nói nhưng không nêu đích danh quốc gia hay bên liên quan nào.

Oman thiết lập hành lang hàng hải tạm thời cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz

Oman ngày 23-6 thông báo đã phối hợp với Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập một hành lang hàng hải tạm thời dành cho các tàu có nhu cầu đi qua eo biển Hormuz, theo hãng thông tấn nhà nước Oman.

Theo thông báo, các tàu muốn sử dụng hành lang tạm thời này sẽ phải phối hợp với IMO dựa trên các tọa độ được tổ chức này cùng giới chức Oman công bố.

Biện pháp trên nhằm bảo đảm quyền tự do hàng hải qua tuyến đường thủy chiến lược này phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, trong đó khẳng định quyền tự do lưu thông hàng hải mà không áp dụng phí quá cảnh.

Oman cũng cùng Iran ra tuyên bố chung khẳng định cam kết bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh mọi thỏa thuận liên quan tuyến đường thủy chiến lược này phải tôn trọng đầy đủ chủ quyền và các quyền chủ quyền của hai nước.

Hai bên nhất trí tiếp tục thảo luận thông qua một nhóm công tác chung giữa bộ ngoại giao hai nước nhằm đạt được sự đồng thuận về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, cũng như các chi phí dịch vụ liên quan, theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã.

Tuyên bố được đưa ra sau các cuộc hội đàm tại thủ đô Muscat (Oman) giữa Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi và các quan chức cấp cao Oman.

Trong các cuộc trao đổi, Oman tái khẳng định ủng hộ bản ghi nhớ hòa bình giữa Mỹ và Iran vừa được ký kết, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại và phối hợp để bảo đảm văn kiện này được triển khai hiệu quả.

Cùng ngày, hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin chỉ một số lượng hạn chế tàu thuyền được phép đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày trên cơ sở phối hợp với Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Dẫn lời một nguồn tin quân sự không tiết lộ danh tính, Fars cho biết số lượng tàu được phép lưu thông sẽ thay đổi hằng ngày tùy theo tình hình thực tế.