Chiến sự Trung Đông ngày 119: Iran lên tiếng về điều kiện Mỹ nêu nhằm dỡ phong tỏa tài sản; Tàu hàng trúng vật thể lạ tại eo biển Hormuz, giá dầu quay đầu tăng

Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.

Iran lên tiếng về điều kiện Mỹ nêu nhằm dỡ phong tỏa tài sản

Ngày 25-6, Chủ tịch Quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf bác bỏ tuyên bố của Mỹ rằng số tài sản bị phong tỏa của Iran, nếu được giải phong tỏa, sẽ chỉ được sử dụng để mua nông sản Mỹ.

Theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã, động thái này cho thấy bất đồng giữa Tehran và Washington về các điều kiện liên quan việc dỡ bỏ phong tỏa đối với khối tài sản của Iran.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf viết: "Mỹ đang tuyên truyền sai sự thật rằng tài sản được giải tỏa của chúng tôi sẽ được dùng để mua nông sản của họ. Thật thú vị. Mùa vụ duy nhất mà chúng tôi đang thu hoạch chính là những gì các ông đã gieo trồng: hàng thập niên mất lòng tin".

Chủ tịch Quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf. Ảnh: WANA

Phát biểu của ông Ghalibaf tương đồng với những tuyên bố trước đó của các quan chức Iran. Hôm 23-6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định nếu số tài sản bị phong tỏa được giải tỏa, Tehran sẽ sử dụng toàn bộ khoản tiền này theo đúng lợi ích quốc gia và không chấp nhận bất kỳ hạn chế nào. Ông cho biết các quyết định mua sắm sẽ được đưa ra dựa trên tiêu chí giá cả và chất lượng.

Trong khi đó, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati cho biết Iran không có nghĩa vụ phải mua nông sản Mỹ, dù cũng không loại trừ khả năng nhập khẩu nếu hàng hóa của Mỹ có mức giá cạnh tranh.

Phản ứng của Iran được đưa ra sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm 22-6 tuyên bố rằng nếu được giải phong tỏa, số tài sản của Iran có thể được sử dụng để mua đậu nành, ngô và lúa mì của Mỹ.

Đến ngày 23-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục cho biết nếu việc giải phong tỏa được thực hiện, khoản tiền này sẽ được chuyển vào một tài khoản ký quỹ do Mỹ kiểm soát và chỉ được dùng để mua thực phẩm và vật tư y tế của Mỹ, bao gồm ngô, lúa mì và đậu nành.

Bất đồng về các điều kiện sử dụng số tài sản bị phong tỏa cho thấy căng thẳng giữa Tehran và Washington vẫn còn tồn tại, ngay cả khi hai bên đang thúc đẩy tiến trình đàm phán theo bản ghi nhớ hòa bình (MoU) vừa được ký kết.

Bản ghi nhớ, được ký ngày 17-6, quy định hai bên sẽ tiến hành 60 ngày đàm phán nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng về chương trình hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Vòng đàm phán mới nhất đã diễn ra tại Thụy Sĩ trong hai ngày 21 và 22-6.

Tàu hàng trúng vật thể lạ tại eo biển Hormuz, giá dầu quay đầu tăng

Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) ngày 25-6 cho biết một tàu hàng (không rõ quốc tịch) đã bị một vật thể chưa xác định bắn trúng khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz, khiến con tàu bị hư hại nhưng không gây thương vong.

Theo UKMTO, vật thể này đã đánh trúng mạn phải của tàu ngoài khơi Oman, làm hư hỏng khu vực buồng lái, theo kênh Al Jazeera.

Thuyền trưởng tàu xác nhận không có người bị thương và sự cố cũng không gây tác động đến môi trường.

Một tàu hải quân di chuyển trên eo biển Hormuz hồi tháng 3. Ảnh: AFP

Trong khi đó, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết kế hoạch sơ tán các tàu mắc kẹt tại eo biển Hormuz, được triển khai từ đầu tuần này, đã tạm thời bị đình chỉ.

Ông cho biết đã nhận được thông tin về vụ tấn công nhằm vào một con tàu trên Vịnh Oman sau khi tàu này đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, con tàu không nằm trong chương trình sơ tán do IMO điều phối.

Thông tin về vụ tàu hàng bị không kích nói trên đã khiến giá dầu thế giới tăng hơn 2%, làm dấy lên lo ngại mới về nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu mỏ toàn cầu qua eo biển Hormuz và khiến nỗ lực sơ tán tàu thuyền khỏi khu vực này bị đình trệ.

Theo hãng tin Reuters, giá dầu Brent tăng 1,52 USD, tương đương 2,1%, lên 75,26 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ tăng 1,58 USD, tương đương 2,3%, lên 71,92 USD/thùng.

Trước đó một ngày, cả hai loại dầu chuẩn đều đóng cửa ở mức thấp nhất kể từ ngày 27-2, một ngày trước khi xung đột bùng phát, trong bối cảnh lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz tăng lên mức cao nhất kể từ đầu cuộc chiến.

Mỹ và GCC hoan nghênh bản ghi nhớ với Iran, kêu gọi mở lại eo biển Hormuz

Ngày 25-6, Mỹ và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đã tổ chức cuộc họp cấp bộ trưởng tại thủ đô Manama của Bahrain. Theo tuyên bố chung cuộc họp, cuộc họp này hoan nghênh việc Mỹ và Iran ký kết bản ghi nhớ hòa bình, theo Tân Hoa Xã.

Cuộc họp do Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và người đồng cấp Bahrain - ông Abdullatif bin Rashid Al Zayani (kiêm Chủ tịch đương nhiệm Hội đồng Bộ trưởng GCC) đồng chủ trì, hãng thông tấn Bahrain BNA đưa tin.

Các bộ trưởng hoan nghênh việc Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ, đồng thời ghi nhận vai trò trung gian của Pakistan và Qatar trong quá trình thúc đẩy thỏa thuận.

Các bên cũng nhấn mạnh rằng mọi hoạt động thương mại và đầu tư với Iran sẽ mang tính có điều kiện và có thể bị đảo ngược, tùy thuộc vào việc Tehran có tuân thủ bản ghi nhớ và bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào hay không; đồng thời chấm dứt các hành vi mà các bên gọi là "gây mất ổn định" và tạo ra các điều kiện cần thiết cho hợp tác kinh tế.

Các bộ trưởng nhấn mạnh cần duy trì động lực và sự đoàn kết trong quá trình đàm phán nhằm hướng tới việc chấm dứt lâu dài các hành động thù địch, cũng như đạt được mục tiêu chung là ngăn Iran phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.

Các bộ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, đồng thời bác bỏ mọi hình thức áp thu phí, lệ phí hoặc các nỗ lực nhằm kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Về Syria, các bộ trưởng bày tỏ ủng hộ người dân Syria trong quá trình xây dựng một quốc gia ổn định, hòa bình, bao trùm, có chủ quyền và hội nhập đầy đủ với khu vực.

Đối với Lebanon, các bộ trưởng tái khẳng định cam kết đối với chủ quyền, an ninh, ổn định và toàn vẹn lãnh thổ của nước này. Các bên cũng hoan nghênh các cuộc đàm phán song phương đang diễn ra giữa Israel và Lebanon, nhằm tạo nền tảng cần thiết để đạt được một thỏa thuận hòa bình và an ninh bền vững giữa hai quốc gia.