Sản lượng dầu Saudi Arabia bất ngờ lao dốc, thấp nhất trong hơn 3 thập kỷ

Công nhân làm việc tại cơ sở khai thác dầu của Iran trên đảo Khark. Ảnh tư liệu: IRNA/TTXVN

Theo báo cáo thị trường hằng tháng của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), Riyadh thông báo sản lượng tháng 8 đã giảm 1,9 triệu thùng/ngày, xuống còn 6,238 triệu thùng/ngày.

Đây là mức thấp nhất kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, đồng thời là mức sản lượng thấp nhất của Saudi Arabia kể từ khi Chiến tranh Vùng Vịnh nổ ra năm 1990.

Saudi Arabia đang chịu sức ép trên cả hai tuyến hàng hải xuất khẩu dầu chủ lực. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị hạn chế nghiêm trọng do xung đột Mỹ - Iran, buộc Riyadh phải tăng phụ thuộc vào các tuyến qua Biển Đỏ.

Tại Yemen, lực lượng Houthi, vốn được cho là liên kết với Iran, đã nối lại giao tranh với các lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, đồng thời tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với vương quốc này.

Houthi cũng chuyển mục tiêu sang cơ sở hạ tầng năng lượng Saudi Arabia. Theo nhà chức trách Saudi Arabia, loạt tên lửa và thiết bị bay không người lái ngày 8/9 đã khiến một số cơ sở dầu mỏ bốc cháy, buộc hoạt động tại một số cơ sở phải tạm dừng. Riyadh chưa công bố chi tiết về mức độ thiệt hại hay tác động đối với sản lượng.

Theo các nguồn tin, Houthi ngày 10/9 đã giành quyền kiểm soát thành phố cảng chiến lược Mocha, qua đó gia tăng kiểm soát khu vực tiếp cận eo biển Bab al-Mandeb – cửa ngõ hẹp ở phía Nam Biển Đỏ và tuyến vận tải quan trọng đối với xuất khẩu dầu của Saudi Arabia. Houthi tuyên bố hoạt động hàng hải vẫn an toàn đối với các tàu khác, nhưng không áp dụng đối với tàu Saudi Arabia.

Sức ép đối với hoạt động xuất khẩu đã nhanh chóng phản ánh qua dữ liệu vận tải biển. Theo số liệu theo dõi tàu chở dầu sơ bộ do Bloomberg tổng hợp, xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 8 giảm khoảng 1/3.

Trong khi đó, số liệu Riyadh cung cấp cho OPEC cho thấy lượng “cung ứng ra thị trường” – bao gồm cả dầu thô lấy từ kho dự trữ – đạt 7,122 triệu thùng/ngày. Chênh lệch này cho thấy Saudi Arabia đã phải rút dầu từ các kho dự trữ để bù đắp sản lượng sụt giảm.

Ước tính riêng của OPEC, dựa trên các nguồn dữ liệu thứ cấp bên ngoài, lại cho thấy sản lượng Saudi Arabia trong tháng 8 lên tới 7,276 triệu thùng/ngày, cao hơn đáng kể so với con số Riyadh công bố.

Ảnh vệ tinh eo biển Bab El Mandevb. Ảnh: Wikipedia

Rủi ro đối với cả eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb đang đẩy giá dầu tăng mạnh. Giá dầu Brent chốt phiên ngày 10/9 tăng 6,3%, lên 107,63 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng lên 102,48 USD/thùng. Cả hai loại dầu chuẩn đều lên mức cao nhất kể từ tháng 5.

Biến động tại Trung Đông cũng đang định hình lại dòng chảy năng lượng toàn cầu. Nga trong tuần này đã thực hiện chuyến hàng đầu tiên từ dự án dầu Vostok Oil quy mô lớn tại Bắc Cực, mở tuyến xuất khẩu mới qua Tuyến đường biển phương Bắc. Rosneft cho biết tuyến này về lâu dài có thể vận chuyển lượng dầu tương đương khoảng 730 triệu thùng mỗi năm.

Ở chiều ngược lại, Mỹ đã giành quyền kiểm soát phần lớn hơn 65 tỷ thùng trữ lượng dầu đã được chứng minh của Venezuela trong khuôn khổ một thỏa thuận đầu tư quy mô lớn. Tổng thống Donald Trump mô tả nguồn dầu này là một “món quà”, giúp bổ sung cho Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ.

Những nguồn cung bổ sung này có thể giúp giảm sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu về lâu dài. Tuy nhiên, tác động tức thời đã bắt đầu đến với người tiêu dùng Mỹ. Theo GasBuddy, giá dầu diesel bình quân tại Mỹ ngày 10/9 lần đầu tiên vượt 6 USD/gallon, tăng gần 60% kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến với Iran vào cuối tháng 2.