Chiềng Lao khó khăn trong đầu tư hạ tầng nông thôn

Trung tâm xã Chiềng Lao.

Thực hiện chủ trương sáp nhập bản, tiểu khu từ ngày 1/7/2026, xã Chiềng Lao giảm từ 39 bản xuống còn 23 bản với 4.277 hộ, 20.628 nhân khẩu, gồm 5 dân tộc Thái, Mông, Kinh, La Ha, Kháng cùng sinh sống. Toàn xã hiện còn 600 hộ nghèo, chiếm 13,81% và 636 hộ cận nghèo, chiếm 14,64%.

Sau sáp nhập, trụ sở làm việc của xã tiếp tục sử dụng cơ sở cũ của xã Chiềng Lao trước đây. Do số lượng phòng làm việc không đủ, xã đã dựng thêm các phòng tạm để bố trí nơi làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức. Việc đầu tư xây dựng trụ sở mới vẫn là nhu cầu cấp thiết nhưng cần nguồn lực rất lớn.

Lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng bản Tà Sai, xã Chiềng Lao.

Lĩnh vực giao thông vẫn là điểm nghẽn lớn nhất cho sự phát triển của xã. Hiện toàn xã có 75 tuyến đường giao thông nông thôn với tổng chiều dài 435 km, mới có 230 km được cứng hóa, còn 205 km vẫn là đường đất hoặc cấp phối, gây khó khăn cho việc đi lại, vận chuyển nông sản, hàng hóa của bà con, nhất là tại các bản vùng sâu, vùng xa như Huổi Sản, Huổi Tao, Pá Han. Đặc biệt, tuyến quốc lộ 279D nối Chiềng Lao với các địa phương lân cận tuy đã được đầu tư rải nhựa nhưng hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, xuất hiện nhiều ổ gà, sụt lún, sạt lở, thường xuyên gây ách tắc vào mùa mưa, ảnh hưởng trực tiếp đến lưu thông hàng hóa, phát triển kinh tế và đời sống nhân dân.

Bên cạnh đó, nhiều hạng mục của các trường tiểu học, THCS và Trạm Y tế xã đã xuống cấp nhưng chưa được đầu tư sửa chữa, nâng cấp kịp thời. Hệ thống nước sinh hoạt và thủy lợi cũng đang chịu áp lực lớn. Phần lớn người dân vẫn sử dụng các công trình cấp nước tự chảy được đầu tư từ Dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La hiện đã xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm sử dụng. Các công trình thủy lợi thường xuyên bị bồi lấp sau mưa lũ, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Các công trình hạ tầng thiết yếu khác như chợ, khu xử lý rác thải, sân vận động vẫn chưa được đầu tư.

Nhiều tuyến đường giao thông nội bản xã Chiềng Lao bị hư hỏng nặng do mưa lũ. Ảnh: Xã Chiềng Lao.

Ông Phạm Quang Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Xã đã rà soát toàn bộ hiện trạng hạ tầng nông thôn trên địa bàn, nhất là về giao thông, triển khai hiệu quả các dự án đầu tư hạ tầng khi được phân bổ vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia. Đồng thời, xã chủ trương ưu tiên các nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu cho các bản vùng sâu, vùng xa, như cứng hóa các tuyến đường, thủy lợi; xây dựng nhà lớp học, nhà văn hóa xã, bản; tuyên truyền, vận động bà con tự nguyện hiến đất, ngày công thực hiện các công trình.

Từ năm 2025 đến nay, xã được đầu tư xây dựng 20 công trình, với tổng mức đầu tư 46,81 tỷ đồng, chủ yếu là các công trình nước sinh hoạt, thủy lợi, giao thông, sắp xếp dân cư vùng thiên tai và khắc phục hậu quả mưa bão năm 2025. Đến nay, 17 công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, 3 công trình còn lại dự kiến hoàn thành trong tháng 9/2026. Riêng lĩnh vực giao thông, từ năm 2025 đến nay, địa phương triển khai 2 công trình gồm tuyến đường bản Mển và tuyến đường bản Púng Ngùa.

Theo kế hoạch, năm 2026, xã tiếp tục đầu tư cứng hóa tuyến đường từ bản Phiêng Phả đến bản Đán Én, với chiều dài khoảng 6,5 km. Trong giai đoạn 2026-2030, UBND xã đã đề xuất tỉnh đầu tư 73 công trình, dự án. Trong đó có 45 công trình giao thông, 15 công trình nước sinh hoạt, 6 công trình thủy lợi và 7 công trình hạ tầng khác. Đây được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong phát triển hạ tầng, từng bước tháo gỡ những "điểm nghẽn" kéo dài nhiều năm.

Song song với đầu tư hạ tầng, Chiềng Lao cũng xác định sắp xếp dân cư vùng có nguy cơ thiên tai là nhiệm vụ cấp bách. Giai đoạn 2026-2028, địa phương đề xuất với UBND tỉnh triển khai dự án sắp xếp dân cư tại hai bản Nậm Giôn và Xu Xàm, với tổng mức đầu tư khoảng 28,3 tỷ đồng, sắp xếp ổn định chỗ ở cho 60 hộ dân.

Khắc phục sạt lở tuyến quốc lộ 279D qua xã Chiềng Lao.

Đầu tháng 7 vừa qua, do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 1, nhiều tuyến đường đến các bản Pá Han, bản Mển bị chia cắt hoàn toàn, nhiều công trình thủy lợi, nước sinh hoạt bị vùi lấp; trạm y tế và nhiều nhà dân bị sạt lở, buộc phải di dời khẩn cấp. Tổng thiệt hại ước khoảng 19,045 tỷ đồng.

Triển khai thi công từ đầu năm 2026, tuyến đường nội bản Lọng Bong, xã Chiềng Lao phục vụ gần 100 hộ dân của bản, với chiều dài 8 km, được đầu tư từ nguồn kinh phí của Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hoàn thành từ tháng 5/2026. Tuy nhiên, công trình chưa kịp nghiệm thu, bàn giao thì bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Anh Quàng Văn Liên, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Lọng Bong, chia sẻ: Niềm vui tuyến đường mới chưa được bao lâu thì do mưa lớn, đường bị sạt lở đất đá ở nhiều điểm gây ách tắc giao thông; do đường gần suối nên chân đường bị xói mòn nặng. Do thời tiết đang tiếp tục mưa nên đơn vị thi công chưa thể huy động máy móc san gạt đất đá hoặc xây kè khắc phục, gây khó khăn cho việc đi lại của bà con.

Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, xã Chiềng Lao đã huy động tối đa nhân lực, vật lực tại chỗ để khắc phục các công trình thiết yếu, cấp bách. Để gỡ khó về cơ sở hạ tầng cho Chiềng Lao phát triển, rất cần thêm sự quan tâm, ưu tiên của tỉnh, các cấp, ngành trong việc bố trí nguồn vốn đầu tư, sửa chữa nâng cấp hệ thống giao thông, thủy lợi, nước sinh hoạt và các công trình thiết yếu khác… tạo nền tảng quan trọng để địa phương phát triển, giảm nghèo bền vững.