Chiếu sáng thông minh trở thành hạ tầng dữ liệu mới cho công trình

Bà Nguyễn Thái Liên Hương, Giám đốc Tài chính Signify Việt Nam. Ảnh: Ngọc Linh

Tại sự kiện Signify Innovation Day 2026 diễn ra ngày 20/8, bà Nguyễn Thái Liên Hương, Giám đốc Tài chính Signify Việt Nam, cho rằng khi quy mô nền kinh tế đã mở rộng mạnh mẽ, động lực tăng trưởng đang dịch chuyển sang hiệu quả, năng suất và công nghệ.

Điều đó kéo theo yêu cầu mới đối với các công trình, không chỉ được xây dựng để mở rộng năng lực, mà phải vận hành thông minh hơn, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và thích ứng với các tiêu chuẩn bền vững ngày càng chặt chẽ.

Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương). Ảnh: Signify

Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết thêm mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 không đơn thuần là cam kết môi trường, mà kéo theo thay đổi trong cách sử dụng năng lượng, công nghệ sản xuất và cả mô hình tiêu dùng.

Các chỉ tiêu như giảm 8 - 10% tổng tiêu thụ năng lượng, nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 25 - 30% và cải thiện hiệu suất năng lượng từ 15 - 30% đang tạo ra một “khung áp lực” mới đối với doanh nghiệp, định hình lại cách doanh nghiệp vận hành tài sản.

Những yêu cầu này đang được cụ thể hóa thông qua các luật, cơ chế thị trường và tiêu chuẩn kỹ thuật, từ tiết kiệm năng lượng đến thị trường carbon, buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách lựa chọn công nghệ và quản lý vận hành.

Trong khi áp lực chuyển đổi ngày càng rõ, một phần đáng kể của hệ thống năng lượng lại chưa được khai thác đúng vai trò.

Bà Raissa Marteaux, Tổng lãnh sự Vương quốc Hà Lan tại TP HCM. Ảnh: Ngọc Linh

Bà Raissa Marteaux, Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP HCM, dẫn số liệu cho thấy lĩnh vực công trình và xây dựng chiếm khoảng 37% lượng phát thải CO2 liên quan đến năng lượng, trong khi chiếu sáng đóng góp khoảng 5%.

Tuy nhiên, chiếu sáng hiếm khi được nhìn nhận như một yếu tố có thể tạo ra thay đổi đáng kể. “Khi nói về biến đổi khí hậu, ít người nghĩ đến tòa nhà, càng ít người nghĩ đến chiếu sáng,” bà nhận định. Trong nhiều trường hợp, chiếu sáng vẫn được xem là một hạng mục kỹ thuật riêng lẻ, tách khỏi cách công trình vận hành.

Cách tiếp cận này khiến một phần hạ tầng sẵn có chưa được khai thác đúng vai trò. Thay vì tiếp tục mở rộng bằng các công trình mới, những điều chỉnh ở cấp độ vận hành, cách sử dụng năng lượng, cách các hệ thống tương tác, có thể tạo ra tác động trực tiếp đến tiêu thụ và phát thải.

Điều đó cũng phản ánh một vấn đề lớn hơn trong cách các công trình đang được vận hành.

Hạ tầng dữ liệu và hiệu quả vận hành quyết định giá trị công trình

Thay vì nằm ở bản thân thiết bị, lợi thế của công trình ngày càng được quyết định bởi cách các hệ thống được kết nối và vận hành như một thể thống nhất.

Ông Martijn Douven, Giám đốc Phát triển mảng chiếu sáng tòa nhà thông minh khu vực Đông Nam Á và Viễn Đông của Signify.

Cách tiếp cận này cũng làm thay đổi cách hiểu về tòa nhà thông minh. Ông Martijn Douven, Giám đốc Phát triển mảng chiếu sáng tòa nhà thông minh khu vực Đông Nam Á và Viễn Đông của Signify, cho rằng nhiều tòa nhà hiện nay vẫn vận hành trên các hệ thống tách rời, từ chiếu sáng, điều hòa đến an ninh, khiến dữ liệu bị phân mảnh và khó tối ưu tổng thể

​​​Cách tiếp cận mới hướng đến việc đưa các hệ thống này về cùng một nền tảng, cho phép chúng “nói chuyện” với nhau. “Một tòa nhà thông minh là nơi các hệ thống không hoạt động độc lập, mà phối hợp với nhau để tối ưu toàn bộ vận hành," ông Douven nói.

Khi các hệ thống được tích hợp, chiếu sáng trở thành một lớp dữ liệu giúp ghi nhận cách không gian được sử dụng, mức tiêu thụ năng lượng và trạng thái vận hành theo thời gian thực.

Đây cũng là nền tảng để công trình thích ứng với các công nghệ mới như dữ liệu lớn hay trí tuệ nhân tạo trong quản lý vận hành.

Ở góc độ thị trường, sự thay đổi này đang tác động trực tiếp đến cách tài sản được định giá. Ông Jitender Khurana, Tổng giám đốc khối Kinh doanh chuyên dụng khu vực Đông Nam Á và Viễn Đông của Signify, nhận định các công trình thông minh, bền vững đang tạo lợi thế rõ rệt trong việc thu hút khách. Đồng thời, những công trình này có thể ghi nhận mức giá thuê cao hơn từ 6% đến 15%, tùy theo từng thị trường.

Ông Jitender Khurana, Tổng giám đốc khối Kinh doanh chuyên dụng khu vực Đông Nam Á và Viễn Đông của Signify. Ảnh: Signify

Bên cạnh đó, môi trường làm việc cũng trở thành yếu tố cạnh tranh. Trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, những không gian làm việc thông minh cũng góp phần thu hút và giữ chân nhân tài.

Hệ sinh thái chiếu sáng kết nối mọi không gian từ ngôi nhà đến sân vận động

Tính đến thời điểm hiện tại, Signify đã triển khai khoảng 175 triệu điểm chiếu sáng kết nối trên toàn cầu và đặt mục tiêu giúp khách hàng tiết kiệm lũy kế 60 TWh điện năng vào năm 2030.

Ông Lê Quốc Thuận, Giám đốc mảng chiếu sáng công cộng Signify Việt Nam giới thiệu công nghệ chiếu sáng đã được FIFA lựa chọn cho các sân vận động. Ảnh: Signify

Một ví dụ tiêu biểu là mô hình sân vận động đạt chuẩn FIFA, nơi mọi thành phần từ ánh sáng, camera đến hệ thống phát sóng phải phối hợp chính xác trong từng khoảnh khắc. Ở đó, ánh sáng không chỉ phục vụ thi đấu, mà còn đảm bảo dữ liệu hình ảnh, trải nghiệm khán giả và toàn bộ hệ thống vận hành diễn ra đồng bộ theo thời gian thực.

Sân vận động vì thế trở thành hình mẫu rõ ràng: chiếu sáng không còn là một hạng mục riêng lẻ, mà gắn trực tiếp vào hệ thống dữ liệu và vận hành của công trình.

Xu hướng này không dừng ở các công trình thể thao, mà đang mở rộng sang văn phòng, nhà máy và hạ tầng đô thị, nơi dữ liệu, hiệu quả vận hành và tiêu chuẩn bền vững dần trở thành thước đo giá trị.

Với chủ đề “The Circle of Sustainability – Vòng tròn bền vững”, khách tham quan Signify Innovation Day 2026 sẽ trải nghiệm hành trình qua các không gian lấy cảm hứng từ một sân vận động hiện đại – toàn bộ hành trình trải nghiệm được thiết kế như một vòng vận hành liên tục, lấy cảm hứng từ một sân vận động: từ đón khách, chuẩn bị, cao điểm trải nghiệm đến khi khép lại.

Mỗi điểm dừng không chỉ giới thiệu công nghệ, mà còn cho thấy cách chiếu sáng gắn với dữ liệu, hành vi sử dụng không gian và khả năng điều chỉnh theo thời gian thực, những yếu tố đang định hình cách công trình được vận hành trong giai đoạn chuyển đổi bền vững.

Façade – Chiếu sáng mặt tiền: Ứng dụng chiếu sáng cho mặt ngoài công trình, phục vụ nhận diện và chiếu sáng kiến trúc. Ảnh: Ngọc Linh

Khu vực đỗ xe: Ứng dụng hệ thống chiếu sáng kết nối Interact cho điều hướng và chiếu sáng khu vực đỗ xe. Ảnh: Ngọc Linh

Khu vực OEM trưng bày các sản phẩm chiếu sáng ngoài trời. Ảnh: Ngọc Linh

Phòng Chiến thuật (Dressing Room): Ứng dụng NatureConnect với ánh sáng mô phỏng nhịp sinh học, phục vụ quan sát và tái hiện màu sắc trong giai đoạn chuẩn bị trước thi đấu. Ảnh : Ngọc Linh

Khu vực VIP: Ứng dụng Downlight Luna và SlimBalance, cung cấp ánh sáng đồng đều cho không gian đón tiếp và nghỉ tại sân vận động. Ảnh: Ngọc Linh

Trải nghiệm tại nhà: Ứng dụng Philips Hue cho không gian sống và giải trí tại nhà. Ảnh: Ngọc Linh

Ông Lê Quốc Thuận, Giám đốc mảng chiếu sáng công cộng Signify Việt Nam giới thiệu với khách mời khu vực trưng bày của Signify tại Ngày Đổi mới sáng tạo Signify 2026. Ảnh: Ngọc Linh

Các khách mời tham quan khu vực trưng bày của Signify tại Ngày Đổi mới sáng tạo Signify 2026. Ảnh : Ngọc Linh